منطق پشت خرید دامنه Friend: برندسازی مناسب برای یک استارتاپ میتواند ارزش پرداخت هزینه را داشته باشد
هنگامی که استارتاپ دوستیابی مبتنی بر هوش مصنوعی Friend اعلام کرد که دامنه Friend.com را با مبلغ قابل توجه ۱.۸ میلیون دلار خریداری کرده است، موجی از بحث و تبادل نظر در مورد ارزش واقعی برندسازی و نحوه مدیریت مالی استارتاپها به راه افتاد. بنیانگذاران شرکتهای دیگری همچون Loom و Public نیز تجربیات خود را در زمینه تلاش برای دستیابی به دامنههای مناسب به اشتراک گذاشتند. با این حال، پرسشهایی همچنان بیپاسخ مانده بود: آیا Friend مبلغی بیش از حد برای دامنه خود پرداخت کرده است؟ آیا این اقدام واقعاً تغییری در مسیر موفقیت این استارتاپ ایجاد خواهد کرد؟
آوی شیفمن، بنیانگذار و مدیرعامل Friend، در پاسخ به این پرسشها از طریق ایمیل به TechCrunch اعلام کرد که خرید دامنه Friend.com به سرعت هزینههای صرف شده را جبران نموده است. ظاهراً، منطقی در این اقدام به ظاهر دیوانهوار نهفته است، زیرا خرید دامنههای اینترنتی با قیمتهای میلیونی، پدیدهای تازه محسوب نمیشود. برای مثال، شرکت تسلا مبلغی در حدود ۱۰ میلیون دلار برای دامنه Tesla.com پرداخت کرده است و استارتاپ وام مسکن Better.com نیز در سال ۲۰۱۵، همزمان با تأسیس خود، دامنه اینترنتیاش را به قیمت ۱.۸ میلیون دلار خریداری کرد. بر اساس برخی گزارشها، شرکت OpenAI نیز مبلغ قابل توجه ۱۱ میلیون دلار را برای خرید دامنه AI.com هزینه کرده است.
الکس هریس، یکی از بنیانگذاران شرکت بازاریابی استارتاپ Fiat Growth و همبنیانگذار شرکت سرمایهگذاری Fiat Ventures، در مصاحبه با TechCrunch اظهار داشت که انتخاب نام، دامنه و برندسازی مناسب (همچون خرید دامنه Friend.com) میتواند تأثیر چشمگیری بر رشد یک شرکت داشته باشد.
هریس معتقد است که یک نام یا دامنه مناسب، نه تنها به استارتاپها کمک میکند تا به آسانی در فضای آنلاین پیدا شوند، بلکه به سهولت در ذهن مخاطبان ماندگار میمانند. او تأکید کرد که دامنههای .com از اولویت بالایی برخوردار هستند (به استثنای شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی که از دامنه .ai استفاده میکنند) و هر چه نام یا دامنه کوتاهتر باشد، بهتر است.
هریس بیان کرد: «در بسیاری از موارد، زمانی که بحث تبلیغات دهان به دهان مطرح میشود، نام شرکت و وبسایت آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. نام شرکت باید به گونهای انتخاب شود که نوشتن و تلفظ آن برای مخاطبان آسان باشد. اینها نکات سادهای هستند که بسیاری از افراد به آنها توجه کافی نشان نمیدهند.»
الیویه توبیا، استاد بازاریابی در دانشکده بازرگانی کلمبیا، به این نکته اشاره کرد که یکی از عوامل مهم در انتخاب نام، میزان تعامل مورد انتظار مشتریان با کسبوکار شما است. اگر محصولی مصرفی ارائه میدهید که کاربران به طور مکرر از آن استفاده میکنند، یا نرمافزاری ارائه میکنید که شرکتها به صورت روزانه از آن بهره میبرند، انتخاب نامی منحصر به فرد و به یاد ماندنی مانند گوگل یا توییتر، میتواند تصمیمی هوشمندانه تلقی شود.
اما اگر محصول یک شرکت، کالایی است که کاربران به ندرت از آن استفاده میکنند یا تنها در مواقع ضروری به سراغ آن میروند، بهتر است نامی انتخاب شود که به اندازه کافی عمومی باشد تا به راحتی در موتورهای جستجو یافت شود.
توبیا اظهار داشت: «اگر محصول یا خدماتی ارائه میکنید که مردم لزوماً به طور مکرر از آن استفاده نمیکنند، یا شاید فقط زمانی که به آن نیاز پیدا میکنند به شما مراجعه میکنند، احتمالاً شما را در گوگل جستجو خواهند کرد.»
او به عنوان مثال، فردی را مثال زد که از آپارتمان خود بیرون مانده است. این فرد تنها در چنین شرایطی به دنبال یک کلیدساز میگردد.
در مورد استارتاپهایی که مشتریان به صورت روزانه با آنها در تعامل نیستند، مانند شرکتهای فعال در حوزه بهداشت و درمان، اکثر شرکتهای بزرگ مانند Spring Health و Cityblock Health، از کلمه Health (سلامت) در نام خود استفاده میکنند تا به وضوح زمینه فعالیت خود را به مخاطبان نشان دهند. این نامگذاری میتواند در بهبود رتبه جستجو در موتورهای جستجو (SEO) نیز مفید واقع شود.
هریس معتقد است که انتخاب نام و دامنه مناسب، به کسبوکارها نوعی اعتبار و مشروعیت میبخشد. نام و دامنهای که حرفهای و قابل اعتماد به نظر میرسند، به افراد کمک میکنند تا به یک شرکت اعتماد کنند، حتی اگر پیش از این، نام آن را نشنیده باشند. این افراد میتوانند مشتریان شرکت، نیروهای بالقوه یا حتی سرمایهگذاران آن باشند.
هریس اظهار داشت: «همه ما ایمیلهایی را از شرکتهایی با دامنههای بسیار طولانی یا پسوندهای غیرمعمول دریافت کردهایم که این امر، از اعتبار آنها میکاهد. اگر دامنهای مطلوب و مناسب داشته باشید، توجه افراد به آن جلب میشود.»
هریس همچنین بر این باور است که هزینه ۱.۸ میلیون دلاری برای یک دامنه، همانند اقدامی که توسط Friend صورت پذیرفت، آنقدرها هم که در نگاه اول به نظر میرسد، غیرمنطقی نیست. او بیان کرد که اگر خرید یک دامنه گرانقیمت مانند Friend.com به رشد کسبوکار شرکت کمک کند، که او پیشبینی میکند چنین اتفاقی خواهد افتاد، این سرمایهگذاری در بلندمدت هزینههای صرف شده را جبران خواهد کرد. علاوه بر این، یک دامنه مناسب میتواند به عنوان دارایی معنوی ارزشمند محسوب شود که در صورت نیاز، قابل فروش خواهد بود.
خرید Friend.com همیشه منطقی نیست!
شرکتهای بزرگتر، به طور معمول، توانایی صرف میلیونها دلار برای برندسازی را دارند، اما آیا این اقدام برای استارتاپهایی که هنوز در حال توسعه محصول و ورود به بازار هستند، منطقی به نظر میرسد؟ آیا سرمایهگذاری ۱.۸ میلیون دلاری برای Friend.com تصمیمی منطقی به شمار میرود؟
هریس و توبیا هر دو هشدار دادند که در این زمینه، باید نکات متعددی را در نظر گرفت. در مورد استارتاپ Friend، هر دو کارشناس بر این باورند که مبلغی که برای خرید دامنه صرف شده است، تنها در صورتی ارزشمند خواهد بود که مانعی بر سر راه توسعه محصول توسط این استارتاپ ایجاد نکند.
توبیا اظهار داشت: «نام و برندسازی مهم هستند، اما شما باید محصول خود را توسعه داده و آن را به فروش برسانید. اگر پیش از این، ۷۰ درصد از سرمایه خود را صرف کردهاید و هنوز محصولی برای عرضه ندارید، احتمالاً سرمایهگذاران از این وضعیت رضایت نخواهند داشت. این موضوع، در آینده، توانایی شما برای جذب سرمایه بیشتر را تحت تأثیر قرار خواهد داد.»
توبیا بیان کرد که اگرچه تثبیت برند در مراحل اولیه راهاندازی یک شرکت، مزایای آشکاری به همراه دارد، اما شرکتها باید اطمینان حاصل کنند که با انتخاب یک نام یا رویکرد برندسازی خاص، خود را در موقعیتی قرار نمیدهند که تغییر جهتگیری و انطباق با شرایط بازار در آینده را دشوار سازد. اگر شرکتی در آینده، ناچار به تغییر مسیر استراتژیک شود یا نامی را انتخاب کند که احتمالاً مشکلات حقوقی برای آن به وجود آورد، سرمایهگذاری اولیه در برندسازی میتواند هزینههای سنگینی را به همراه داشته باشد.
انتخاب نامی که شباهت بسیاری به نام شرکتهای دیگر داشته باشد، میتواند ریسکهای متعددی را به همراه آورد. اگر شرکتها در حوزههای کاملاً متفاوتی فعالیت کنند و احتمال اشتباه گرفتن آنها توسط مشتریان اندک باشد، احتمالاً مشکلی پیش نخواهد آمد. اما اگر شرکتی با نامی مشابه، مرتکب تقلب شود یا اقدامی انجام دهد که منجر به تداعیهای منفی در ذهن مشتریان شود، شرایط به شدت تغییر خواهد کرد.
هریس همچنین خاطرنشان کرد که حتی در شرایط کماهمیتتر، اگر نام یک شرکت شباهت زیادی به نام شرکت دیگر داشته باشد، میتواند موجب سردرگمی عمومی شود. به عنوان مثال، میتوان به کنفرانس مطبوعاتی رودی جولیانی، شهردار پیشین نیویورک، در مکان Four Seasons Total Landscaping اشاره کرد.