سرمایهگذاری ۲ همتی برای توسعه هوش مصنوعی در ورزش؛ برنامه مشترک معاونت علمی و وزارت ورزش
معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و وزارت ورزش و جوانان از برنامهای مشترک برای توسعه هوش مصنوعی و فناوریهای نوین در ورزش ایران خبر دادهاند. براساس اعلام مسئولان، معاونت علمی آمادگی دارد تا سقف یک همت در پروژههای دانشبنیان سرمایهگذاری کند و وزارت ورزش نیز قصد دارد حداقل یک همت اعتبار به هوشمندسازی و توسعه فناوریهای ورزشی اختصاص دهد؛ همکاریای که در مجموع میتواند منابعی تا سقف ۲ همت را به این حوزه وارد کند.
به گزارش معاونت علمی ریاستجمهوری، در نشست مشترک مسئولان این معاونت و وزارت ورزش و جوانان، راهکارهای گسترش کاربرد هوش مصنوعی در فدراسیونهای ورزشی و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان داخلی بررسی شد. محور اصلی این همکاری، پاسخگویی به نیازهای فناورانه ورزش کشور و ایجاد زمینه برای توسعه محصولات و خدمات بومی عنوان شده است.
حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، در این نشست از آمادگی معاونت علمی برای مشارکت در تأمین مالی پروژههای فناورانه ورزشی خبر داد. او تأکید کرد که حمایتهای دولتی باید علاوه بر اجرای طرحهای فناورانه، به تولید محصولات داخلی و شکلگیری بازاری پایدار برای شرکتهای دانشبنیان منجر شود.
احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان نیز اعلام کرد که این وزارتخانه اختصاص حداقل یک همت اعتبار برای توسعه فناوری و هوشمندسازی بخش ورزش را در برنامه دارد.
سرمایهگذاری یک همتی معاونت علمی و اجرای برنامه ملی «هوشورز»
حسین افشین درباره شیوه تأمین مالی پروژههای مشترک توضیح داد که معاونت علمی آمادگی دارد با مشارکت ۵۰ درصدی و همکاری وزارت ورزش، تا سقف یک همت در طرحهای دانشبنیان سرمایهگذاری کند.
بر اساس الزامات اعلامشده، اجرای این پروژهها باید با تکیه بر توان شرکتهای دانشبنیان داخلی، تجهیزات تولید ایران و نیروی انسانی متخصص کشور انجام شود.
یکی از محورهای مورد تأکید در این همکاری، توسعه دستیارهای هوشمند مربیگری است. این سامانهها با تحلیل دادههای مربوط به عملکرد ورزشکاران، الگوهای حرکتی و اطلاعات تیمهای رقیب، میتوانند به مربیان در ارزیابی شرایط مسابقه و ارائه راهکارهای فنی کمک کنند. مجموعه ورزشی انقلاب نیز بهعنوان یکی از گزینههای اجرای آزمایشی طرحهای هوشمندسازی معرفی شده است.
در همین نشست، عمادالدین فاطمیزاده، رئیس دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی، جزئیات برنامه ملی «هوشورز» (Sport AI) را تشریح کرد. این برنامه با هدف پیوند دادن نیازهای فدراسیونهای ورزشی به توانمندی شرکتهای دانشبنیان طراحی شده است.
تحلیل هوشمند عملکرد ورزشکاران، استعدادیابی مبتنی بر داده، پیشگیری از آسیبهای ورزشی، داوری هوشمند و مدیریت دادهمحور از جمله حوزههایی هستند که در چارچوب برنامه هوشورز دنبال خواهند شد.
اهداف اولیه این برنامه نیز شامل مشارکت حداقل ۲۰ فدراسیون و نهاد ورزشی، شناسایی ۳۰ چالش فناورانه، حضور ۳۰ تیم فناور و انتخاب ۱۰ پروژه دارای اولویت است.
به گفته فاطمیزاده، برای آغاز اجرای برنامه، نقشه راهی سهماهه تدوین شده است. تشکیل شورای ملی و دبیرخانه، شناسایی نیازهای فناورانه فدراسیونها و برگزاری رویداد ملی هوش مصنوعی در ورزش، از جمله اقداماتی هستند که در این بازه زمانی پیشبینی شدهاند.
تحلیل هوشمند مسابقات و ایجاد بازار برای شرکتهای دانشبنیان
معاون علمی رئیسجمهور با تأکید بر اینکه توسعه هوش مصنوعی در ورزش نباید به تأمین اعتبار و اجرای چند پروژه محدود شود، ایجاد بازاری پایدار برای شرکتهای فناور را از اهداف اصلی این برنامه دانست.
به گفته افشین، شرکتهای دانشبنیان باید بتوانند با ارائه خدمات تخصصی در زمینه تحلیل دادههای ورزشی و توسعه دستیارهای هوشمند، به درآمدزایی مستمر دست پیدا کنند. در همین راستا، ایجاد زیرساختهای بومی برای جمعآوری و پردازش دادههای ورزشی نیز اهمیت زیادی دارد؛ چراکه این اطلاعات میتوانند به یکی از داراییهای راهبردی ورزش حرفهای تبدیل شوند.
در بخش دیگری از این نشست، فاطمیزاده از اجرای چند طرح زیرساختی و نوآورانه در حوزه ورزش خبر داد. بر اساس توضیحات او، تجهیز مرکز نوآوری فدراسیون کشتی با اعتبار ۶۵ میلیارد تومان، راهاندازی مرکز نوآوری و شتابدهی هوش مصنوعی با اعتبار ۲۵.۸ میلیارد تومان و آغاز طرح فبلب ساخت دیجیتال محصولات ورزشی با بودجه ۲۰ میلیارد تومان در دستور کار قرار گرفته است.
او همچنین اعلام کرد که پس از نهاییشدن اولویتهای مشترک، امکان انتشار فراخوانی برای شناسایی راهکارهای هوش مصنوعی در ورزش طی یک تا دو هفته آینده وجود دارد.
احمد دنیامالی نیز با اشاره به نقش فدراسیونها در پیشبرد این برنامه، خواستار مشارکت جدیتر رشتههایی مانند فوتبال و والیبال در استفاده از تحلیل پیشرفته داده و فناوریهای هوشمند شد. توسعه ورزشهای الکترونیک و بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی نیز از دیگر اولویتهایی بود که وزیر ورزش برای همکاری با معاونت علمی مطرح کرد.
برنامه هوشورز در انتظار تعریف پروژههای اجرایی
اگرچه معاونت علمی و وزارت ورزش از آمادگی خود برای تأمین منابع مالی و سرمایهگذاری مشترک تا سقف ۲ همت خبر دادهاند، اما هنوز جزئیات پروژههای نهایی، زمانبندی تخصیص اعتبارات و سازوکار اجرایی این همکاری بهطور کامل مشخص نشده است.
در حال حاضر، برنامه ملی هوشورز در مرحله طراحی ساختار اجرایی، شناسایی نیازهای فدراسیونها و تعیین پروژههای اولویتدار قرار دارد. بنابراین، تحقق سرمایهگذاری اعلامشده به تدوین طرحهای عملیاتی، انتخاب پروژههای واجد شرایط و تأمین سهم مالی هر یک از دو دستگاه وابسته خواهد بود.