مدیرعامل دیجی‌کالا: محدودیت واردات، بازار اینستاگرامی و کالای قاچاق را رونق داده است

محدودیت واردات و رشد بازار غیررسمی؛ روایت مدیرعامل دیجی‌کالا

پنل «چشم‌انداز توسعه تجارت الکترونیک» همزمان با رونمایی از گزارش تجارت الکترونیک سال ۱۴۰۳ برگزار شد. در این نشست، مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجی‌کالا، متین ارشادی، مدیر مارکتینگ تپسی‌شاپ، علی بابایی، مدیرعامل ترب و حسین حیدر، مدیرعامل تکنوگروپ درباره مهم‌ترین چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی تجارت الکترونیک ایران به بحث پرداختند.

اثر محدودیت‌های رگولاتوری بر بازار، رشد تجارت اجتماعی، افزایش عرضه کالا در کانال‌های غیررسمی و ضرورت ایجاد مسیر برای اتصال فروشگاه‌های اینستاگرامی به زیرساخت‌های رسمی تجارت الکترونیک، از مهم‌ترین محورهای این پنل بود.

محدودیت‌های وارداتی، فروشندگان را به سمت بازارهای غیررسمی سوق داده است

مسعود طباطبایی، مدیرعامل دیجی‌کالا، با اشاره به روند رشد تجارت الکترونیک گفت با وجود محدودیت‌های موجود، این بازار همچنان در حال توسعه است؛ با این حال، بخشی از سیاست‌ها و محدودیت‌ها موجب شده کالا و فروشندگان به سمت بازارهای غیررسمی و شبکه‌های اجتماعی حرکت کنند.

او با اشاره به بازار کالاهایی مانند لوازم خانگی، لوازم آرایشی و بهداشتی و پوشاک گفت بخشی از این محصولات از طریق اینستاگرام یا خارج از مسیر رسمی و به‌صورت قاچاق عرضه می‌شوند. به گفته طباطبایی، پلتفرم‌های رسمی به دلیل الزاماتی مانند مالیات و مقررات متعدد، در رقابت با چنین بازارهایی شرایط یکسانی ندارند.

فشار هزینه‌های رسمی و مهاجرت فروشندگان به اینستاگرام

مدیرعامل دیجی‌کالا یکی از چالش‌های اصلی کسب‌وکارهای رسمی را افزایش هزینه‌های مالیاتی و عملیاتی دانست و گفت هرچه فعالیت رسمی برای فروشندگان پرهزینه‌تر و دشوارتر شود، احتمال حرکت آنها به سمت کانال‌هایی با هزینه ورود و الزامات قانونی کمتر افزایش پیدا می‌کند.

طباطبایی پیشنهاد کرد برای تشویق فروشندگان به فعالیت رسمی، دوره‌های حمایتی و مشوق‌های ورود در نظر گرفته شود و هزینه‌های انتقال کسب‌وکارهای اینستاگرامی به تجارت الکترونیک رسمی کاهش یابد.

به گفته او، بخش قابل‌توجهی از فروشندگان اینستاگرامی طی سال‌های گذشته مشتریان و هویت تجاری خود را در این شبکه اجتماعی شکل داده‌اند و باید مسیری عملی برای انتقال این کسب‌وکارها به فضای رسمی تجارت الکترونیک ایجاد شود.

او همچنین از تلاش دیجی‌کالا برای ایجاد زیرساختی جهت اتصال فروشگاه‌های اینستاگرامی خبر داد و گفت این مجموعه با فراهم‌کردن امکاناتی مانند سایت، درگاه پرداخت و پروفایل کاربری تلاش کرده بخشی از موانع ورود فروشندگان شبکه‌های اجتماعی به تجارت رسمی را کاهش دهد.

هزینه و پیچیدگی مجوزها؛ مانع ورود فروشگاه‌های اینستاگرامی

علی بابایی، مدیرعامل ترب، نیز با اشاره به وضعیت فروشگاه‌های فعال در اینستاگرام گفت حدود ۲۴ تا ۲۵ درصد از فروشگاه‌های اینستاگرامی مورد بررسی، در کنار فعالیت خود در اینستاگرام دارای سایت فروشگاهی نیز هستند.

به گفته او، بسیاری از فروشندگان اینستاگرامی علاقه‌مند به ورود به فضای رسمی هستند، اما هزینه و پیچیدگی دریافت مجوزها و راه‌اندازی کسب‌وکار آنلاین از مهم‌ترین موانع این انتقال محسوب می‌شود.

متین ارشادی، مدیر مارکتینگ تپسی‌شاپ، نیز اتصال فروشگاه‌های اینستاگرامی به پلتفرم‌های رسمی را فرصتی برای حل بخشی از مشکلات عملیاتی این کسب‌وکارها دانست.

او گفت فروشگاه‌های کوچک می‌توانند از خدماتی مانند لجستیک و فولفیلمنت پلتفرم‌های بزرگ استفاده کنند و در مقابل، اتصال این فروشگاه‌ها به زیرساخت‌های رسمی می‌تواند داده‌های شفاف‌تری درباره فروشندگان، کالاها و قیمت‌ها در اختیار نهادهای ناظر قرار دهد.

محدودیت واردات و نگرانی از رشد کالای قاچاق

حسین حیدر، مدیرعامل تکنوگروپ، نیز محدودیت‌های موجود در فضای رسمی کسب‌وکار را یکی از عوامل مؤثر بر رشد سوشال‌کامرس دانست.

به گفته حیدر، شبکه‌های اجتماعی علاوه بر فراهم‌کردن امکان ارتباط مستقیم‌تر با مشتری، به فروشندگان اجازه می‌دهند کالاهای تصویری و محتوایی را با انعطاف بیشتری معرفی کنند؛ قابلیتی که در برخی پلتفرم‌های رسمی محدودتر است.

او با اشاره به وضعیت بازار کالای دیجیتال گفت از اواخر سال گذشته و ابتدای سال جاری، در برخی بخش‌ها ثبت سفارش جدید انجام نشده و در نتیجه، بازار بار دیگر در معرض حرکت به سمت کالای قاچاق قرار گرفته است.

حیدر، تجربه ممنوعیت واردات آیفون را نمونه‌ای از پیامدهای چنین سیاست‌هایی دانست و گفت این محدودیت‌ها در نهایت موجب شد بخش قابل‌توجهی از کالا خارج از مسیر رسمی وارد کشور شود.

مدیرعامل تکنوگروپ همچنین تأکید کرد فعالان این صنعت در جلسات مختلف، مسائل و نگرانی‌های خود را با نهادهای حاکمیتی در میان گذاشته‌اند، اما به گفته او، هنوز نتیجه مطلوبی در این زمینه حاصل نشده است.

ضرورت اتصال تجارت اجتماعی به اقتصاد رسمی

در مجموع، اعضای پنل «چشم‌انداز توسعه تجارت الکترونیک» بر این موضوع تأکید کردند که ایجاد مسیر مشخص برای اتصال سوشال‌کامرس و فروشگاه‌های اینستاگرامی به پلتفرم‌های رسمی می‌تواند دو هدف را همزمان دنبال کند: تسهیل ورود فروشندگان به اقتصاد رسمی و افزایش شفافیت اطلاعات برای نظارت و سیاست‌گذاری.

به اعتقاد سخنرانان، کاهش موانع ورود، ساده‌تر شدن فرایندهای قانونی و ایجاد شرایط رقابتی برابر می‌تواند به رشد بیشتر تجارت الکترونیک ایران کمک کند؛ بازاری که با وجود محدودیت‌های موجود، همچنان ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه دارد.