اختلاف رتبه ایران در حوزههای نظری و عملی هوش مصنوعی آشکار شد
ایران از نظر تولید مقالات و تحقیقات نظری در زمینه هوش مصنوعی، جایگاه قابلتوجهی در جهان دارد و بین رتبههای ۱۱ تا ۱۳ قرار گرفته است. اما نکته تأسفبرانگیز اینجاست که در زمینه کاربردیسازی هوش مصنوعی، فاصله زیادی با کشورهای پیشرفته داریم و رتبه ما بین ۶۵ تا ۸۰ است. این شکاف عمیق، چالشی است که مقامات و فعالان این حوزه را نگران کرده است. در یک نشست خبری، مدیران معاونت علمی ریاستجمهوری دلایل این موضوع را بررسی و راهکارهای آینده را تشریح کردند.
دلیل اصلی شکاف: کمبود زیرساخت و هزینههای بالا
دکتر عمادالدین فاطمیزادگان، رئیس دبیرخانه ستاد توسعه هوش مصنوعی، دلیل اصلی این تفاوت را نبود زیرساختهای پردازشی کافی میداند. به گفته او، زیرساختهای سختافزاری موجود، بهویژه در بخش دولتی، برای اهداف بزرگتر کافی نیستند. برای حل این مشکل، ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی تشکیل شده و ۱۴ محور کلیدی را دنبال میکند، از جمله:
ایجاد زیرساخت ابری قدرتمند
راهاندازی بازارگاه داده
تربیت و نگهداشت نیروی انسانی متخصص
جذب سرمایهگذاری و تجاریسازی محصولات
«سکوی ملی هوش مصنوعی»؛ راهحلی برای همه
در پاسخ به این نیاز، دکتر حسین اسدی، نماینده دانشگاه صنعتی شریف، از پروژه «سکوی ملی هوش مصنوعی» رونمایی کرد. هدف این سکو، کاهش هزینهها و زمان توسعه خدمات هوش مصنوعی برای کسبوکارها و شرکتهاست. این پروژه از چهار لایه اصلی تشکیل شده و فاز سختافزاری آن با بیش از ۱۰ پتافلاپس توان پردازشی تکمیل شده است.
فاز آزمایشی: در حال حاضر، این خدمات به چند دانشگاه ارائه میشود و قرار است در هفته آینده، به شرکتهای منتخب و ظرف دو تا سه ماه آینده، به صورت عمومی ارائه شود.
همکاری گسترده و تمرکز بر آموزش
برای توسعه این سکو، معاونت علمی با ۱۳ شرکت دانشبنیان همکاری کرده تا بخشهای مختلفی مانند استودیوهای تخصصی و مدلهای کسبوکار را توسعه دهند. همچنین، یکی از اهداف اصلی این پروژه، سادهسازی آموزش است. هدف نهایی این است که حتی یک دانشآموز دبیرستانی بتواند با چند کلیک، یک اپلیکیشن هوش مصنوعی ساده بسازد.
چالشهای پیش رو
با وجود تمامی این برنامهها، دکتر اسدی تأکید کرد که این پروژه بسیار پیچیده است و بسیاری از کشورها نیز هنوز چنین تجربهای ندارند. مسیر پیش رو شامل تستهای مداوم، بهینهسازی و گسترش تدریجی خدمات به عموم است تا در نهایت، این شکاف بزرگ میان پژوهش و کاربرد در حوزه هوش مصنوعی در ایران پر شود.