تحلیل وضعیت سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در کشورهای توسعهیافته و بررسی رشد فزاینده چین
سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی، که با نام اختصاری CVC شناخته میشود، به رویکردی در سرمایهگذاری اطلاق میگردد که در آن شرکتهای بزرگ و تثبیتشده به طور مستقیم در استارتاپها و کسبوکارهای نوپا با پتانسیل رشد بالا سرمایهگذاری میکنند. در ازای این تزریق سرمایه، شرکت سرمایهگذار بخشی از سهام استارتاپ را به خود اختصاص میدهد. علاوه بر تأمین منابع مالی، استارتاپها معمولاً از مزایای دیگری نظیر بهرهمندی از تخصص فنی شرکت سرمایهگذار، دریافت مشاورههای تخصصی در زمینه تصمیمگیریهای کلیدی و امکان به اشتراکگذاری بازارهای جدید نیز برخوردار میشوند.
در مطالب پیشین، مفاهیم اساسی، ویژگیهای منحصربهفرد و روندهای جاری مرتبط با CVC مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این نوشتار، تمرکز ما بر تحلیل وضعیت کنونی سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در کشورهای توسعهیافته خواهد بود. هدف از این بررسی، دستیابی به درکی جامع از شرایط حاکم بر این نوع سرمایهگذاری و تحلیل آن از طریق ارائه آمار و ارقام معتبر است.
گسترش جهانی سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی: تغییر موازنه قدرت
در مراحل اولیه شکلگیری موج نوین سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی، منطقه آمریکای شمالی به دلیل سابقه طولانی در این حوزه و حضور تعداد قابل توجهی از شرکتهای بزرگ فناوری با ظرفیت سرمایهگذاری بالا، بخش عمدهای از حجم سرمایهگذاریهای CVC را به خود اختصاص داده بود. با گذشت زمان و گسترش فرهنگ کارآفرینی در سطح بینالمللی و توسعه اکوسیستمهای کارآفرینی در سایر قارهها، سرمایهگذاری CVC نیز به تدریج جایگاه خود را به عنوان یکی از فرصتهای مهم موجود در این اکوسیستمها در عرصه جهانی تثبیت کرد.
این تحول منجر به افزایش چشمگیر فعالیتهای CVC در مناطق فراتر از مرزهای ایالات متحده آمریکا گردید. به گونهای که امروزه، سهم آمریکای شمالی از کل سرمایهگذاریهای انجام شده توسط CVCها به کمتر از نیمی از کل رسیده است. این کاهش سهم نه به دلیل کاهش میزان سرمایهگذاریهای CVC در آمریکا، بلکه ناشی از رشد بسیار سریع این نوع سرمایهگذاری در قاره آسیا، اروپا و سایر مناطق جهان بوده است.
رشد پرشتاب سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در آسیا
با تمرکز بر بازه زمانی دو سال اخیر، رشد پرشتاب سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در قاره آسیا به عنوان برجستهترین تحول در این حوزه خودنمایی میکند و توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. روند صعودی سهم آسیا از کل سرمایهگذاریهای CVC و رسیدن سهم آن به ۳۸ درصد در مقابل سهم ۴۰ درصدی آمریکای شمالی، گویای این واقعیت است که در آیندهای نزدیک، قاره کهن آسیا احتمالاً از آمریکای شمالی در زمینه سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی پیشی خواهد گرفت. در این میان، کشورهای چین و هند نقش بسزایی در شکلگیری این روند داشتهاند.
چین: پیشتاز در تعداد و ارزش سرمایهگذاریهای CVC
کشور چین در سال ۲۰۱۷ میلادی به رکورد بیسابقهای در تعداد سرمایهگذاریهای CVC دست یافت. تعداد این سرمایهگذاریها با رشدی ۹۴ درصدی نسبت به سال قبل، از ۸۴ مورد به ۱۶۴ مورد افزایش یافت که تقریباً دو برابر شدن فعالیت سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در این کشور را نشان میدهد. ارزش کل این سرمایهگذاریها نیز رشدی مشابه را تجربه کرد و از ۳.۱ میلیارد دلار به رقم قابل توجه ۶ میلیارد دلار رسید. این آمارها نشاندهنده پویایی و جذابیت روزافزون بازار استارتاپها و کسبوکارهای نوپا در چین برای شرکتهای بزرگ جهت سرمایهگذاری استراتژیک است.
هند: رشد چشمگیر در تعداد سرمایهگذاریهای CVC
کشور هند نیز در زمینه سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی شاهد رشد قابل ملاحظهای در تعداد سرمایهگذاریها بوده است. این کشور نیز همانند چین در سال ۲۰۱۷ به رکورد جدیدی در این زمینه دست یافت و تعداد سرمایهگذاریهای CVC با رشدی ۴۳ درصدی به ۵۷ مورد رسید. با این حال، رشد ارزش کل سرمایهگذاریها در این سطح نبوده است که این امر حاکی از آن است که سرمایهگذاریها در تعداد بیشتری اما با میانگین ارزش کمتری صورت گرفته است. این موضوع میتواند نشاندهنده تمرکز بر سرمایهگذاری در مراحل اولیه رشد استارتاپها در هند باشد.
وضعیت سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در اروپا: تاثیر عدم قطعیتهای اقتصادی
قاره اروپا در تلاش است تا سهم کنونی خود را در بازار سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی حفظ کند. با این وجود، آمارهای مربوط به سال ۲۰۱۷ میلادی نشان میدهند که عدم ثبات در تصمیمات اقتصادی این قاره و ابهامات ناشی از رویدادهایی نظیر برگزیت (BREXIT)، سبب کند شدن آهنگ رشد این نوع سرمایهگذاریها شده است.
بریتانیا: افزایش تعداد و کاهش ارزش سرمایهگذاریها
در بریتانیا، که به عنوان یکی از بازیگران کلیدی اقتصاد اروپا شناخته میشود، فعالیت CVCها از نظر تعداد سرمایهگذاریها با افزایش ۱۹ درصدی به ۷۵ مورد رسیده است. اما در مقابل، مجموع ارزش این سرمایهگذاریها با کاهش ۳۵ درصدی مواجه شده و از رقم ۱.۱۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶ به ۷۵۹ میلیون دلار در سال ۲۰۱۷ کاهش یافته است. این آمارها نشان میدهد که اگرچه تعداد بیشتری از استارتاپها در بریتانیا مورد توجه سرمایهگذاران شرکتی قرار گرفتهاند، اما میانگین حجم سرمایهگذاری در هر مورد کاهش یافته است.
وضعیت سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی در ایالات متحده آمریکا: تمرکز بر سرمایهگذاریهای کلان
با وجود آنکه آهنگ رشد سرمایهگذاری CVC در ایالات متحده آمریکا نسبت به آسیا کندتر شده است، این کشور در سال ۲۰۱۷ از لحاظ حجم کل سرمایهگذاریها رکورد جدیدی را به ثبت رساند. حجم سرمایهگذاری CVCهای آمریکایی در این سال به ۱۸.۷ میلیارد دلار رسید که نشاندهنده رشد ۹ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۶ است. این رقم همچنین بالاترین میزان ثبت شده در پنج سال اخیر در این حوزه محسوب میشود.
عدم رشد چشمگیر تعداد سرمایهگذاریهای شرکتی در آمریکا ناشی از ضعف سرمایهگذاران آمریکایی نیست. بلکه، این شرکتها به طور فزایندهای به دنبال فرصتهای سرمایهگذاری در مناطق فراتر از مرزهای ایالات متحده بودهاند و در رشد سایر اکوسیستمهای کارآفرینی، به ویژه سرمایهگذاریهای انجام شده در قاره آسیا، نقش فعالی ایفا کردهاند. این رویکرد نشاندهنده استراتژی جهانیتر شرکتهای آمریکایی در زمینه سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی است.
