بیانیه کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق بازرگانی تهران درباره صنعت ماینینگ
در روزهای اخیر، بحث رمزارزها و استخراج آنها به دلیل سوءاستفاده از منابع انرژی کشور، به یکی از موضوعات مهم و مورد بحث در محافل مختلف تبدیل شده است. این مسئله بیش از هر زمان دیگری، لزوم اتخاذ تصمیمات جامع و سریع توسط سیاستگذاران و قانونگذاران را در خصوص تنظیم بازار فناوریهای نوین آشکار میسازد.
اظهارات متناقض مسئولان و قانونگذاران در مورد رمزارزها و مزارع استخراج رمزارزها، از یک سو، برخی خواستار تشدید برخورد با فعالان این حوزه و جلوگیری از تاراج منابع ملی هستند و از سوی دیگر، عدهای تلاش میکنند ضمن به رسمیت شناختن آن، زمینهای را برای قانونمند کردن این حوزه فراهم کنند. این تضاد دیدگاهها، فعالان بخش خصوصی علاقهمند به این حوزه را در بلاتکلیفی فرو برده است.
در این شرایط، کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران، به عنوان نماینده بخش خصوصی، بر این باور است که غلبه بر مشکلات موجود و زمینهسازی برای رشد و توسعه اقتصاد کشور از این طریق، نیازمند تعامل سازنده میان دولت، سیاستگذاران و بخش خصوصی و بهرهگیری از توانمندیهای نظری و عملی فعالان اقتصادی در تمام مراحل تصمیمگیری و سیاستگذاری است.
بر همین اساس، با توجه به مطالعات کارشناسی و بررسیهای میدانی انجام شده توسط کمیسیون و همچنین ضرورت رفع بلاتکلیفی در این حوزه، توجه کلیه سیاستگذاران و قانونگذاران کشور را به نکات زیر جلب میکند:
پیامدهای برخورد غیرمنطقی: برخورد غیرمنطقی با این صنعت، منجر به خروج بازیگران حرفهای و شناسنامهدار و تقویت فعالیتهای زیرزمینی و غیرقانونی خواهد شد.
صنعت ماینینگ و بهرهمندی از امکانات کشور: فرآیند استخراج رمزارزها (ماینینگ) یک صنعت است و باید مانند سایر صنایع، از امکانات کشور بهرهمند شود. بسیاری از صنایع کشور بر پایه منابع طبیعی و انرژی ارزان بنا شدهاند و ضمن بهرهمندی از یارانههای کلان، محصولات خود را به قیمتهای جهانی صادر و در داخل نیز به فروش میرسانند. مقایسه قیمت برق مصرفی ماینینگ با برق صادراتی اساساً نادرست است، زیرا قراردادهای صادرات برق، قراردادهایی دوجانبه و تابع شرایط خاص هستند. در صورت به رسمیت شناختن این صنعت، وزارت نیرو میتواند از داراییهای راکد خود درآمدزایی کند و وابستگی خود به بودجه عمومی را کاهش دهد.
جذب سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها: این صنعت، به دلیل ماهیت سیال خود، قابلیت جذب سرمایهگذاران از سراسر جهان را دارد. این سرمایهگذاریها موجب توسعه زیرساختهای کشور میشود، زیرا سرمایهگذاران موظف به سرمایهگذاری در خرید انشعابات برق و ایجاد زیرساختهای لازم هستند. همچنین، با تعیین چارچوبهای لازم، میتوان سرمایهگذاران را ملزم به فروش بخشی از ارز حاصله در بازارهای داخلی کرد. استقرار مزارع استخراج رمزارزها در نزدیکی نیروگاهها، علاوه بر مصرف مستقیم برق مازاد و صرفهجویی در هزینههای انتقال برق، به حل مشکلات وزارت نیرو نیز کمک میکند.
تولید پراکنده برق و بهرهوری انرژی: یکی از برنامههای وزارت نیرو، ایجاد ظرفیت تولید پراکنده برق به میزان حداقل ۵۰۰۰ مگاوات بوده است که به دلایل مختلف محقق نشده است. تولید پراکنده برق، مزایای اقتصادی و امنیتی فراوانی دارد. با ایجاد اطمینان از شرایط تامین گاز، شاهد سرمایهگذاری در تولید برق خواهیم بود و میتوان با استفاده از حرارت مولدها برای برودت، بهرهوری انرژی را افزایش داد.
درآمد دولت از محل گمرک تجهیزات: در صورت دریافت تعرفه گمرکی مناسب، دولت میتوانست از واردات تجهیزات ماینینگ درآمد قابل توجهی کسب کند.
اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم: سرمایهگذاری در این صنعت، فرصتهای شغلی مستقیمی در زمینههای نرمافزار، سختافزار، نگهبانی و نگهداری ایجاد میکند و تقاضا برای کالاهای جانبی ایرانی را افزایش میدهد. مونتاژ یا تولید سختافزار دستگاههای استخراج نیز میتواند به صنعتی قابل توجه تبدیل شود.
صادرات غیرقابل تحریم: رمزارزها، به دلیل ماهیت خود، قابل تحریم نیستند و درآمد حاصل از آنها میتواند به اقتصاد کشور کمک کند.
صنعت بدون آلایندگی و قابل دسترس: صنعت استخراج رمزارزها، صنعتی بدون آلایندگی و با قابلیت راهاندازی سریع است. با تعیین چارچوبهای قانونی، میتوان ماینینگ را در دسترس عموم قرار داد و سرمایههای سرگردان را جذب کرد.
پاسخگویی به تقاضای ارز: اپلیکیشنهای پرداخت مبتنی بر بیتکوین، میتوانند بخشی از تقاضای ارز کشور، به ویژه تقاضای خرد را پاسخ دهند.
استفاده از برق مازاد برای کسب درآمد ارزی: میتوان با قیمتگذاری هوشمند، تولیدکنندگان رمزارزها را به استفاده از برق مازاد ترغیب کرد و از این طریق، درآمد ارزی کسب کرد.
صادرات برق بدون نیاز به سرمایهگذاری در خطوط انتقال: تولید رمزارزها، نوعی صادرات برق بدون نیاز به سرمایهگذاری در خطوط انتقال و راه حلی برای مشکلات ناشی از تحریم در دریافت مطالبات است.
تبدیل گاز به درآمد ارزی: میتوان با جذب سرمایههای داخلی و خارجی، گاز را به برق و برق را به رمزارز تبدیل کرد و از این طریق، درآمد ارزی کسب کرد.
بر مبنای نکات فوق، کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق تهران، پیشنهادات زیر را برای ساماندهی به این صنعت ارائه میدهد:
شناسایی استخراج رمزارزها به عنوان یک صنعت: همه نهادهای مربوطه، استخراج رمزارزها را به عنوان یک صنعت شناسایی کنند و به برخوردهای چندگانه پایان دهند.
تعیین قیمت منطقی برق: دولت، پس از رایزنی با ذینفعان، قیمت منطقی برق را تعیین کند.
وضع استانداردهای ملی برای دستگاههای استخراج: استانداردهای ملی برای دستگاههای استخراج مجاز تعیین شود و واردات دستگاههای منطبق با این استانداردها آزاد شود.
تخصیص فضا در کنار نیروگاهها و مناطق ویژه اقتصادی: فضاهایی در کنار نیروگاهها و مناطق ویژه اقتصادی به استخراج رمزارزها اختصاص یابد.
تعیین چارچوبهای بلندمدت برای سرمایهگذاری: چارچوبهای بلندمدت برای سرمایهگذاری در تولید برق و تبدیل آن به رمزارزها تعیین شود.