انقلاب صنعتی چهارم: دروازهای به سوی تولید هوشمند
انقلاب صنعتی چهارم (Industry 4.0) که به عنوان نسل چهارم صنعت نیز شناخته میشود، به معنای ادغام اتوماسیون پیشرفته و تبادل دادههای یکپارچه در فناوریهای تولیدی است. این تحول بنیادین، با همگرایی تولید صنعتی و فناوریهای اطلاعات و ارتباطات (ICT)، به دنبال ایجاد کارخانههای هوشمند و متحول کردن فرآیندهای تولید است.
در راستای تنوعبخشی به اکوسیستم فناوری، ریاستجمهوری مجموعهای از برنامههای حمایتی و ترویجی را در قالب کتاب، با تمرکز بر حوزههای فناوریمحور و مسئلهمحور، تهیه و توزیع کرده است. ستاد اقتصاد دیجیتال و هوشمندسازی، با همکاری هفتهنامه شنبه، قصد دارد تا به معرفی فرصتهای کسبوکاری پیشران در حوزههای فناوری جدید بپردازد.
در شمارههای پیشین، به معرفی استارتاپهای پیشران در حوزه هوش مصنوعی و شهرهای هوشمند پرداخته شد و این بار، نوبت به معرفی حوزههای انقلاب صنعتی چهارم رسیده است. علاقهمندان میتوانند نسخه کامل این گزارشها را به صورت رایگان، در قالب کتاب الکترونیکی، از طریق سایت ستاد اقتصاد دیجیتال و هوشمندسازی دریافت کنند.
ویژگیهای کلیدی انقلاب صنعتی چهارم
اتوماسیون و تبادل داده: انقلاب صنعتی چهارم، بر اتوماسیون فرآیندهای تولید و تبادل دادههای یکپارچه بین ماشینها، سیستمها و انسانها تأکید دارد.
اینترنت اشیاء (IoT): شکلگیری اینترنت اشیاء، رشد هوش مصنوعی، تعاملات ماشین-ماشین (M2M) و ماشین-انسان (M2H)، بلاکچین و بسترهای خدماتی در محیطهای تولیدی، از عوامل کلیدی در توسعه انقلاب صنعتی چهارم هستند.
کارخانههای هوشمند: هدف نهایی انقلاب صنعتی چهارم، ایجاد کارخانههای هوشمند است که با استفاده از فناوریهای پیشرفته، فرآیندهای تولید را بهینه میکنند.
قابلیتهای همکاری و اتصال: دو عنصر بسیار مهم در انقلاب صنعتی چهارم، قابلیتهای همکاری و اتصال هستند. این فناوری، نیازمند جریان مداوم اطلاعات بین دستگاهها، اجزا، سیستمهای تولیدی و بازیگران اصلی است.
همکاری انسان و ربات: همکاری انسان با ربات، به عنوان یکی از جنبههای کلیدی انقلاب صنعتی چهارم، امکان انجام امور تولیدی به صورت کاملاً خودکار را فراهم میکند.
مزایای انقلاب صنعتی چهارم
کاهش هزینهها: بر اساس بررسیها، انقلاب صنعتی چهارم میتواند هزینههای لجستیک و تولید را بین 10 تا 30 درصد و هزینههای مدیریت کیفیت را بین 10 تا 20 درصد کاهش دهد.
افزایش بهرهوری: اتوماسیون فرآیندها و تبادل دادههای یکپارچه، منجر به افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت تولید میشود.
ایجاد فرصتهای جدید: انقلاب صنعتی چهارم، فرصتهای جدیدی را برای استارتاپها و نوآوران در زمینههای مختلف، از جمله رباتیک، هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و نرمافزارهای صنعتی، فراهم میکند.
استارتاپهای پیشرو در حوزه انقلاب صنعتی چهارم
در ادامه، به معرفی چند استارتاپ فعال در حوزه تولید و کارخانههای هوشمند میپردازیم:
Micropsi industries (آلمان): این شرکت در زمینه یادگیری ماشینی برای رباتها و کنترل فرآیند فعالیت میکند. ربات MIRAI، محصول این شرکت، برای انجام فرآیندهای مونتاژ پیچیده طراحی شده است.
Cambrian Intelligence (انگلستان): این شرکت، کنترلرهای رباتهای صنعتی از راه دور را توسعه میدهد و امکان آموزش رباتها را از راه دور فراهم میکند.
Zenrobotics (فنلاند): این شرکت، سیستمهای رباتیک مبتنی بر Machine Vision را برای تفکیک انواع پسماند ارائه میدهد.
StrongArm Tech (آمریکا): این شرکت، جلیقههای کمکی برای کارگران تولید میکند که به افزایش توانایی آنها در حمل مواد سنگین کمک میکند.
Pzartech (رژیم اشغالگر قدس): این شرکت، نرمافزار شناسایی قطعات ماشینآلات صنعتی را با استفاده از عکسبرداری توسط تلفن همراه توسعه میدهد.
Pycom (انگلستان): این شرکت، سختافزارها و نرمافزارهای اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی را برای تجهیز کسبوکارها و صنایع تولیدی به اینترنت اشیاء ارائه میدهد.
Massivit 3D (رژیم اشغالگر قدس): این شرکت، چاپگرهای سهبعدی پیشرفته را با استفاده از روش توزیع ژل توسعه میدهد.
انقلاب صنعتی چهارم، با ایجاد تحولات بنیادین در فرآیندهای تولید، فرصتهای بیشماری را برای استارتاپها، نوآوران و صنایع مختلف فراهم میکند.