از هوش مصنوعی انسانگونه تا خودآگاهی؛ دیدگاه متفاوت مدیرعامل مایکروسافت درباره کلاد
ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، نسبت به پیامدهای احتمالی انحصار هوش مصنوعی عمومی (AGI) هشدار داده و معتقد است سلطه یک مدل هوش مصنوعی بر اقتصاد جهانی میتواند ساختار شرکتها، بازار کار و حتی نظامهای دموکراتیک را با تحولات بنیادین مواجه کند.
نادلا در جریان یک میزگرد پس از سخنرانی اصلی خود در رویداد Microsoft Ignite که در مرکز Chase شهر سانفرانسیسکو برگزار شد، درباره آینده هوش مصنوعی و تأثیر آن بر ساختارهای اقتصادی و سیاسی صحبت کرد. او تأکید کرد که نباید رقابت در حوزه هوش مصنوعی را صرفاً به نبرد تجاری شرکتهای بزرگ فناوری برای دستیابی به سهم بیشتری از بازار محدود دانست؛ زیرا پیامدهای این فناوری میتواند بسیار فراتر از صنعت تکنولوژی باشد.
به گزارش ورج، مدیرعامل مایکروسافت معتقد است یکی از مهمترین خطرات پیشرو، شکلگیری انحصار در حوزه مدلهای هوش مصنوعی است. او توضیح داد که یک مدل هوش مصنوعی قدرتمند میتواند بهتدریج وارد حوزههای مختلف اقتصادی، از خدمات درمانی و مالی گرفته تا فعالیتهای دولتی شود و دامنه نفوذ خود را به بخشهای مختلف جامعه گسترش دهد.
نادلا در اینباره گفت بسیاری از افراد، تحولات هوش مصنوعی را صرفاً رقابتی میان شرکتهای فناوری میدانند؛ درحالیکه چنین برداشتی بسیار محدود است. به اعتقاد او، مدلی که توانایی فعالیت در حوزههای گوناگون را داشته باشد، میتواند به بازیگری مسلط در بخشهای مختلف اقتصاد تبدیل شود و حتی بر عملکرد دولتها تأثیر بگذارد.
هشدار نادلا درباره تبدیل نیروی انسانی به سرمایه محاسباتی
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده از سوی مدیرعامل مایکروسافت، تغییر ماهیت سرمایه انسانی در اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی است. نادلا این پرسش را مطرح کرد که اگر مدلهای هوش مصنوعی بتوانند تمام اطلاعات، دانش و تجربه نیروی کار را جذب و پردازش کنند، در آینده چه جایگاهی برای کارکنان و حتی خود شرکتها باقی خواهد ماند؟
او معتقد است گسترش اثرات شبکهای هوش مصنوعی میتواند ساختار سنتی بنگاههای اقتصادی را دگرگون کند. در چنین شرایطی، اگر دانش و تواناییهای انسانی به منابع محاسباتی و دادههای قابل استفاده برای مدلها تبدیل شوند، نقش نیروی کار و سرمایه انسانی در فعالیت اقتصادی با پرسشهای جدی مواجه خواهد شد.
نادلا همچنین درباره پیامدهای سیاسی چنین تحولی هشدار داد. از نگاه او، اقتصادی که در آن سرمایه و زیرساختهای محاسباتی در اختیار تعداد محدودی از بازیگران قرار گرفته و نقش نیروی کار انسانی به حاشیه رانده شده باشد، میتواند پایههای نظامهای دموکراتیک را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
او با اشاره به این موضوع گفت در چنین شرایطی، رقابت سیاسی و انتخاباتی نیز ممکن است با چالشهای تازهای روبهرو شود؛ زیرا تمرکز قدرت اقتصادی و حذف تدریجی نقش نیروی کار، تعادل میان سرمایه، جامعه و نهادهای سیاسی را تغییر میدهد.
مدیرعامل مایکروسافت برای توضیح این نگرانی به سناریویی اشاره کرد که در آن تنها یک بنگاه اقتصادی بر بخش عمده فعالیتهای اقتصادی مسلط باشد. او معتقد است تحقق چنین وضعیتی به معنای پایان تنوع اقتصادی و وابستگی گسترده کسبوکارها و افراد به یک بازیگر مسلط خواهد بود؛ شرایطی که به گفته او، همه افراد جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد.
نادلا: اقتصاد جهانی به چندین مدل هوش مصنوعی نیاز دارد
بخش دیگری از صحبتهای نادلا به موضوع آگاهی و جایگاه اخلاقی مدلهای هوش مصنوعی اختصاص داشت. او با دیدگاههایی که برای مدلهای پیشرفتهای مانند Claude نوعی آگاهی قائل میشوند، موافق نیست و از رویکرد مصطفی سلیمان، مدیر بخش هوش مصنوعی مایکروسافت، حمایت میکند؛ رویکردی که بر خودداری از اعطای حقوق یا جایگاه اخلاقی به مدلهای هوش مصنوعی تأکید دارد.
نادلا در عوض، توزیع گسترده فناوری هوش مصنوعی در بخشهای مختلف اقتصاد را یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی و فنی سالهای آینده میداند. از نظر او، جلوگیری از تمرکز بیش از اندازه قدرت در اختیار یک شرکت یا مدل هوش مصنوعی، برای حفظ رقابت اقتصادی و استقلال کسبوکارها اهمیت زیادی دارد.
او در جمعبندی دیدگاه خود تأکید کرد اگر قرار است جهان و اقتصاد جهانی به بیش از یک یا دو شرکت محدود نشوند، باید مدلهای هوش مصنوعی متنوعی نیز در دسترس باشند. به باور نادلا، وجود چندین مدل مستقل و رقیب میتواند از شکلگیری انحصار جلوگیری کند و امکان توزیع گستردهتر مزایای هوش مصنوعی را در اقتصاد فراهم آورد.
اظهارات مدیرعامل مایکروسافت نشان میدهد که بحث آینده هوش مصنوعی دیگر صرفاً به پیشرفت فناوری و رقابت بر سر توسعه مدلهای قدرتمندتر محدود نیست؛ بلکه موضوعاتی مانند تمرکز قدرت اقتصادی، آینده اشتغال، استقلال شرکتها و حفظ ساختارهای دموکراتیک نیز به بخش مهمی از این بحث تبدیل شدهاند.