بنزین ۵۰۰۰ تومانی از راه رسید؛ شوک جدید به کرایههای اسنپ و تپسی
از نیمه دوم آذرماه ۱۴۰۴، یک قانون جدید در پمپبنزینها اجرا میشود که ممکن است معادلات حملونقل شهری را تغییر دهد. دولت تصمیم گرفته است قیمت بنزین آزاد را برای کسانی که از «کارت اضطراری جایگاه» استفاده میکنند، به لیتری ۵۰۰۰ تومان افزایش دهد.
اما این تصمیم دقیقاً چه معنایی دارد؟ آیا سهمیههای قبلی میسوزند؟ و مهمتر از همه، کرایه تاکسیهای اینترنتی چقدر گران میشود؟
ماجرای بنزین ۳ نرخی چیست
خیالتان راحت باشد؛ سهمیه ۶۰ لیتری (۱۵۰۰ تومانی) و اعتبار آزاد (۳۰۰۰ تومانی) در کارت سوخت شخصی شما دستنخورده باقی میماند. تغییر اصلی مربوط به زمانی است که کارت خود را همراه ندارید یا سهمیهتان تمام شده و میخواهید از کارت جایگاهدار استفاده کنید. در این حالت، باید لیتری ۵۰۰۰ تومان بپردازید.
چه کسانی سهمیهشان قطع میشود؟ طبق این مصوبه، سهمیه بنزین دولتی و آزاد برای خودروهای زیر حذف شده و باید بنزین را با نرخ ۵۰۰۰ تومان بزنند:
خودروهای پلاک دولتی.
خودروهای مناطق آزاد.
خودروهای خارجی وارداتی.
خودروهای صفر کیلومتر (نوشماره) داخلی.
زنگ خطر برای تاکسیهای اینترنتی
بزرگترین قربانیان این طرح، احتمالاً رانندگان تاکسیهای اینترنتی (اسنپ، تپسی و…) هستند. چرا؟ چون اکثر این رانندگان در ماه خیلی بیشتر از سهمیه ۶۰ لیتری بنزین مصرف میکنند. وقتی سهمیه ارزان تمام شود، راننده مجبور است بنزین گرانتر بزند. کارشناسان پیشبینی میکنند این اتفاق ۳ پیامد فوری داشته باشد:
افزایش کرایهها: رانندگان برای جبران هزینه سوخت، درخواست کرایه بیشتر میکنند.
کمبود راننده: ممکن است در ساعات کمتقاضا یا مسیرهای پرترافیک، رانندگان کمتری فعالیت کنند چون برایشان نمیصرفد.
افزایش گزینهی «عجله دارم»: یا همان ضرایب قیمتی در اپلیکیشنها برای جذب راننده.
چرا دولت بنزین را گران کرد؟ (ناترازی انرژی)
محمد متقیان، کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس، دلیل این کار را «ناترازی وحشتناک» تولید و مصرف میداند:
تولید: ما روزانه ۱۱۵ میلیون لیتر بنزین تولید میکنیم.
مصرف: ما روزانه ۱۳۴ میلیون لیتر بنزین میسوزانیم!
این کسری ۲۰ میلیون لیتری یعنی دولت باید بنزین وارد کند. هدف از نرخ سوم (۵۰۰۰ تومان)، کنترل مصرفکنندگان پرمصرف است که بالای ۱۶۰ لیتر در ماه بنزین میسوزانند.
متهم ردیف اول: خودروهای فرسوده
البته فقط قیمت بنزین مقصر نیست. ما در کشور ۱۴ میلیون موتورسیکلت داریم که ۱۰ میلیونِ آنها فرسودهاند. خودروهای داخلی هم دو برابر استاندارد جهانی بنزین میبلعند. در این شرایط، فقط گران کردن بنزین راهحل نهایی نیست.
بازگشت دوران طلایی CNG
با ۵۰۰۰ تومانی شدن بنزین آزاد، دوباره گازسوز کردن خودروها (CNG) جذاب میشود. بهخصوص برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی، استفاده از گاز میتواند هزینهها را بهشدت کاهش دهد و صرفه اقتصادی سفر را برگرداند.
نتیجهگیری: اگر درآمدهای حاصل از این گرانی صرف نوسازی ناوگان حملونقل و توسعه جایگاههای گاز شود، میتوان به آینده امیدوار بود. اما در کوتاهمدت، باید منتظر تغییراتی در هزینههای جابجایی و کرایهها باشیم.
