ماهی جزیره؛ از صید تا طبخ – یک داستان دریایی پر از طعم و سلامت
ایرانیان علاقه فراوانی به غذاهای دریایی دارند و به همین دلیل، بسیاری از ساکنان مناطق شمالی و جنوبی کشور از طریق ماهیگیری امرار معاش میکنند. با این وجود، همواره دغدغهای برای دسترسی به آبزیان تازه وجود داشته است.
محمدامین قهرمانی، دانشجوی سال آخر رشته طراحی صنعتی در دانشگاه پردیس بینالمللی دانشگاه تهران، با راهاندازی استارتاپ “ماهی جزیره” تلاش کرده است تا بخشی از این نگرانیها را برطرف نماید. در ادامه، گفتگویی با وی درباره نحوه شکلگیری و فعالیت این استارتاپ را میخوانید:
چطور استارتاپ ماهی جزیره شکل گرفت؟
استارتاپ ماهی جزیره، به عنوان نخستین فروشگاه تخصصی محصولات دریایی در جزیره کیش و اولین پلتفرم آنلاین فروش این محصولات در سطح ایران فعالیت خود را آغاز کرد. در مراحل اولیه، ما به بررسی و شناسایی نیازهای بازار پرداختیم و در این راستا، به برخی خلأها برخوردیم. به عنوان مثال، مسافرانی که به جزیره کیش سفر میکردند، تمایل داشتند محصولات دریایی تازه این جزیره را به شهر خود ببرند، اما امکان انجام این کار برای آنها فراهم نبود. از سوی دیگر، شهروندان کیش نیز به دلیل شیوع ویروس کرونا، با محدودیتهایی برای خرید حضوری از محیطهای سربسته مواجه بودند. همچنین، اکثر ماهیگیران جزیره محصولات خود را به روش سنتی به فروش میرساندند. پس از درک این نیازها، ما با تبدیل تهدید به فرصت، استارتاپ ماهی جزیره را بنیان نهادیم. این پلتفرم بستری را فراهم میکند تا ماهیگیران و صیادان بتوانند محصولات خود را به طور مستقیم به فروش برسانند و از این طریق، حجم فروش خود را افزایش دهند.
بنابراین، صیادان مستقیماً با مصرفکنندگان در ارتباط هستند. آیا این برداشت صحیح است؟
مدل کسبوکار ماهی جزیره به صورت B2B (تجارت بنگاه به بنگاه) و همچنین B2C (تجارت بنگاه به مصرفکننده) تعریف شده است. به این معنا که در این پلتفرم، صیادان این امکان را دارند که محصولات خود را هم به صورت مستقیم به مشتریان نهایی عرضه کنند و هم محصولات خود را از طریق سوپرمارکتها و فروشگاههای پروتئینی مختلف توزیع نمایند.
در بخش B2C، سیستم لجستیک چگونه عمل میکند؟
در داخل جزیره کیش، فرآیند لجستیک با استفاده از خودروهای یخچالدار انجام میشود. برای شهرهای تهران، ساری، کرمان، شیراز، مشهد و اصفهان، از خدمات اکسپرسهای هوایی و هواپیما استفاده میکنیم. در این راستا، اگر مشتری سفارشی را قبل از ساعت 12 ظهر ثبت کند، محصول در کمتر از 8 ساعت به دست او خواهد رسید.
چطور با شتابدهنده گذر آشنا شدید و چه خدماتی از آنها دریافت کردید؟
از آنجایی که من ساکن کیش هستم، به غواصی و ورزشهای آبی علاقه دارم و به طور کلی با حوزه ماهیگیری آشنایی داشتم. از طرفی، دانشجوی دانشگاه تهران نیز بودم و اساتید با من آشنایی داشتند. در کلاسهای نوآوری و ایدهپردازی، به تعدادی از مشکلات موجود اشاره کردم و ایدههایی را نیز ارائه دادم. در همان زمان، این ایده را با یکی از اساتیدم در میان گذاشتم و برای نحوه اجرایی کردن کسبوکارم از ایشان راهنمایی خواستم. ایشان فردی را که به عنوان مدیر اجرایی شعبه کیش شتابدهنده گذر فعالیت میکردند، معرفی کردند. شتابدهنده گذر، تنها شتابدهنده تخصصی مستقر در برج نوآوری جزیره کیش است. جالب بود که آقای گیاهی نیز ایدههای مشابهی در این زمینه داشتند که پس از بررسی و پردازش ایدهها، استارتاپ ماهی جزیره شکل گرفت. در بهمن سال 1399، ما قراردادی را با شتابدهنده گذر منعقد کردیم و از خدمات آنها شامل منتورینگ، فضای کار اشتراکی و غیره بهرهمند شدیم. البته، پیش از شکلگیری MVP (حداقل محصول پذیرفتنی)، دورههای پیششتابدهی شتابدهنده گذر را نیز گذراندیم که به نوعی سرمایهگذاری بذری محسوب میشد و ما بودجه اولیه را نیز از شتابدهنده دریافت کردیم و در حال حاضر نیز در جزیره مستقر هستیم.
طی این 6 ماه همکاری با شتابدهنده گذر، آیا به ظرفیت فروش مورد نظر خود دست یافتید؟
تقریباً تا به امروز، تمامی برنامهها طبق پیشبینیهای ما پیش رفته است. اما برخی از خدمات شتابدهندهها در بازههای زمانی خاصی از سال تغییر میکند. از طرف دیگر، از آنجایی که تا به حال هیچ مجموعهای در جزیره این نوع کسبوکار را تجربه نکرده بود، کمی دیر به اطلاعات مورد نیاز دست پیدا کردیم. به عنوان مثال، اخیراً متوجه شدیم که در فصل تابستان میزان عرضه و تقاضا کاهش مییابد و به دلیل گرم شدن هوا، صیادان کمتر فعالیت میکنند. بنابراین، کمی در رسیدن به برنامههایی که در ذهن داشتیم، با تأخیر مواجه شدیم و به امید خدا در اواخر مهرماه به هدف نهایی خود خواهیم رسید.
تیم شما شامل چند نفر میشود؟
در ابتدا، راهاندازی ایده را به تنهایی انجام دادم؛ سپس ماهی جزیره با کمک مشاورین شتابدهنده رشد کرد و در همان زمان، همبنیانگذاران به تیم اضافه شدند. در حال حاضر، تیم اصلی شامل 3 نفر است: سه همبنیانگذار شامل مدیرعامل (که خودم هستم)، مدیر ارشد عملیات (جناب ربیعی) و مدیر ارشد مالی (جناب باوفا). همچنین، قرار است یک همبنیانگذار به عنوان مدیر ارشد فناوری (CTO) نیز به تیم ما ملحق شود.
چطور با اعضای تیم آشنا شدید؟
با اصلیترین همبنیانگذار، جناب ربیعی، در شتابدهنده گذر آشنا شدم. در ابتدا، ما صرفاً دوست بودیم، اما پس از مدتی تصمیم گرفتیم که پروژه را با همکاری یکدیگر پیش ببریم. سایر همبنیانگذاران نیز یا از دوستان بودند و یا اساتید آنها را به ما معرفی کردند.
آیا تا به حال نیاز به دریافت مجوز از ارگانی داشتهاید؟
اصلیترین مجوزها، مجوز دامپزشکی و مجوز گمرک بود و پس از آن، مجوز از رسانههای دیجیتال برای دریافت اینماد. برای ارسال محصولات دریایی، نیاز به تأییدیه سلامت داشتیم. اولین تأییدیه تمامی محصولات ما را دامپزشک مستقر در مغازههای تأمینکننده (صیادها) صادر میکند. پس از بستهبندی و فرآوری ماهی، مجدداً محصول باید به دامپزشکی برود و مهر تأییدیه دریافت کند و پس از وکیوم و پلمپ شدن، نیاز به تأییدیه گمرک برای ارسال آن از جزیره کیش و مناطق آزاد به سرزمین اصلی است که تمامی این مجوزها را دریافت کردهایم و در حال حاضر نیز ارسال محصولات انجام میشود.
چه برنامهای در راستای بازاریابی دارید؟
روش بازاریابی ما قطعاً به روش سنتی نخواهد بود و اگر مجبور شویم به روش سنتی عمل کنیم، بخش کمی از کار را با این روش انجام خواهیم داد؛ زیرا شعار ما این است که ما “به روز هستیم” و در اصل، دلیل شکلگیری این تیم، ایجاد تغییرات مدرن و پیشرو بودن در نسل جدید است. بیشتر تبلیغاتی که در راستای برندسازی انجام میدهیم، در فضای مجازی است. تیم دیجیتال مارکتینگ ما فعالیتهایی نظیر CPA (هزینه به ازای اقدام)، CPI (هزینه به ازای نصب) و CPC (هزینه به ازای کلیک) را انجام میدهند. ما در راستای دیجیتال مارکتینگ به ارائه رپورتاژ پرداختیم و همچنین تبلیغات در شبکههای اجتماعی کمک زیادی به برندسازی ما کرده است.
چه برنامهای در راستای توسعه محصول دارید؟ آیا به دنبال جذب سرمایه هستید؟
قطعاً برای رشد، نیاز به جذب سرمایه داریم؛ بنابراین، جذب سرمایهگذار خطرپذیر (VC) برای ما اولویت دارد؛ چرا که اگر بخواهیم پیشرو در این مسیر باشیم، فرآیندهای آن مانند جمعآوری و بستهبندی با هزینههای شخصی امکانپذیر نخواهد بود. بنابراین، برای پیشرفت، قطعاً در آینده نزدیک به جذب سرمایه خواهیم پرداخت.
بزرگترین چالشی که با آن مواجه شدید، چه بود؟
از آنجایی که ما در جزیره کیش مستقر هستیم، محدودیتهای زیادی برای ما ایجاد میشود. از جمله نبود نیروی انسانی متخصص، تجهیزات و غیره. حتی اگر بخواهیم کارت ویزیت چاپ کنیم، باید آن را از جای دیگر سفارش دهیم و یا در راستای مسائل مربوط به وبسایت، باید با متخصصانی که در کیش حضور ندارند، مشورت کنیم. این چالشها، چالشهای بزرگی بودند که با استفاده از مشاوران شتابدهنده و تجربه آنها را رفع کردیم.
مهمترین چالش ما در جهت رفع محدودیتهای جزیره بود؛ چالش دیگر، مربوط به لجستیک هوایی بود، زیرا محصولات غذایی خیلی زود فاسد میشوند و معمولاً شرکتهای هواپیمایی این مسئولیت را قبول نمیکردند؛ زیرا پروازها معمولاً با تأخیر مواجه میشوند و نحوه دریافت و توزیع بار نیز در شهر مقصد مشکل بود، منتها ما با ارتباطاتی که داشتیم تا حدودی مشکلات را برطرف کردیم.
آیا به جز شتابدهنده گذر از ارگانهای دیگر حمایت گرفتید؟
ارگانهای دیگری نیز قطعاً بودند، مانند سازمان منطقه آزاد کیش و سازمان دامپزشکی که از ما حمایت کردند، اما بیشترین و مهمترین حمایتها از طریق شتابدهنده بوده است و مابقی مشکلات، با صحبت و ارتباط حل شد؛ اما نیاز به حمایتهای بیشتری از طرف سازمان منطقه آزاد کیش هستیم.
از چه منتورهایی در شتابدهنده استفاده کردید؟
اصلیترین منتوری که داشتیم جناب گیاهی بودند. ایشان یکی از افراد باسابقه در زمینه مارکت پلیس از جنس تجارت الکترونیک هستند و تجربههایی که ایشان در اختیار ما گذاشتند، مسیر را برای ما هموارتر کرد. مشاوران دیگر مانند آقای توکلیپور و آقای دانش نیز از منتورهایی بودند که به ما در رفع چالشها کمک کردند.
