هشدار وزارت بهداشت درباره پلتفرمهای غیرمجاز دوراپزشکی و نوبتدهی
چالشهای رگولاتوری در حوزه سلامت دیجیتال وارد مرحله تازهای شده است. محمودرضا محقق، دبیر شورایعالی بیمه سلامت و مشاور معاون درمان وزارت بهداشت، در نامهای خطاب به یکی از مسئولان این وزارتخانه، با استناد به گزارشهای سازمان نظام پزشکی، درباره فعالیت شماری از پلتفرمهای سلامت الکترونیک و وضعیت مجوزهای آنها هشدار داده است.
با این حال، این نامه بهخودیخود ابلاغ رسمی وزارت بهداشت به پلتفرمهای سلامت دیجیتال محسوب نمیشود و تاکنون نیز دستور یا ابلاغیهای در این زمینه مستقیماً به این سکوها ارسال نشده است.
ادعاهایی درباره فعالیت پلتفرمهای سلامت
موضوع نگارش این نامه پس از مطرح شدن مواردی درباره سوءاستفاده احتمالی از نام و مشخصات پزشکان در برخی پلتفرمهای سلامت مورد توجه قرار گرفت.
در متن نامه، با اشاره به نمونهای از تخلفات هویتی منتسب به پلتفرم «دکترتو»، ادعا شده است که برخی سکوهای ارائهدهنده خدمات سلامت بدون احراز هویت دقیق پزشکان و بیماران، در فرایند ارائه خدمات سلامت نقش واسطهای ایفا میکنند.
همچنین نام پلتفرمهایی از جمله دکترتو، اسنپدکتر، دکتر ساینا، پزشکت، دکتردکتر، زوپ، پذیرش۲۴، پزشکبوک، بهترینو و مشاور پزشکی در این نامه آمده و درباره وضعیت تأییدیهها و مجوزهای آنها ادعاهایی مطرح شده است.
در این نامه، موارد زیر بهعنوان برخی از پیامدهای احتمالی فعالیت این پلتفرمها مطرح شده است:
تبلیغات نامناسب و ارجاع غیراصولی بیماران
ارائه مشاورههای پزشکی نادرست یا غیرعلمی
استفاده بدون مجوز از نام، عنوان و هویت پزشکان
مداخله در فرایند نوبتدهی با هدف کسب درآمد
دریافت سهم از حقالزحمه پزشکان
این موارد در متن نامه بهعنوان ادعا و نگرانی مطرح شدهاند و برای ارزیابی آنها نیاز به بررسی و اظهارنظر مراجع ذیصلاح وجود دارد.
پیشنهاد توقف صدور تأییدیهها
در بخش دیگری از نامه پیشنهاد شده است تا زمان تدوین چارچوبهای نظارتی مشترک و تعیین ضوابط مشخص برای فعالیت پلتفرمهای سلامت دیجیتال، فرایند صدور تأییدیه برای این سکوها متوقف شود.
هدف اعلامشده از این پیشنهاد، ایجاد چارچوب مشخص برای فعالیت پلتفرمهای سلامت و افزایش نظارت بر خدمات آنلاین عنوان شده است. با این حال، اجرای چنین رویکردی میتواند پرسشهایی درباره وضعیت فعالیت سکوهای موجود و نحوه تنظیمگری این بازار ایجاد کند.
نگرانی بخش خصوصی از افزایش ابهام رگولاتوری
در مقابل، فعالان بخش خصوصی بر این باورند که نبود چارچوب شفاف و واحد برای فعالیت پلتفرمهای سلامت دیجیتال، خود یکی از چالشهای اصلی این حوزه است. از نگاه این فعالان، تصمیمهای محدودکننده بدون تعیین دقیق الزامات، مسئولیتها و فرایند دریافت مجوز میتواند ابهامهای موجود در بازار را افزایش دهد و بر توسعه خدمات دیجیتال سلامت اثر بگذارد.
اکنون موضوع اصلی، تعیین حدود مسئولیت پلتفرمها، نحوه احراز هویت پزشکان و بیماران، مدل همکاری با مراکز درمانی و سازوکار نظارت بر خدمات آنلاین است. تدوین ضوابط روشن و قابل اجرا میتواند مشخص کند پلتفرمهای سلامت دیجیتال در چه چارچوبی مجاز به فعالیت هستند و مسئولیت هر یک از بازیگران این زنجیره چگونه تعریف میشود.
در شرایط فعلی، نامه دبیر شورایعالی بیمه سلامت را باید بخشی از بحث و اختلافنظرهای موجود درباره نحوه تنظیمگری بازار سلامت دیجیتال دانست؛ چراکه تا زمان صدور ابلاغیه رسمی و تعیین مقررات مشخص، وضعیت حقوقی فعالیت پلتفرمهای مورد اشاره همچنان نیازمند شفافسازی از سوی مراجع مسئول است.
