ضرورت اینترنت از نگاه معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات
وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، در نشست خبری ۵ اسفند ۱۴۰۴، با صراحتی کمسابقه به کالبدشکافی چالشهای زیرساختی و امنیتی فضای مجازی کشور پرداخت. او با رد کامل تقابل میان «اینترنت» و «شبکه ملی»، تأکید کرد که تصور بینیازی از شبکه جهانی، نه تنها یک اشتباه استراتژیک، بلکه تهدیدی برای امنیت پایدار کشور محسوب میشود.
اینترنت؛ ریه تنفسی شبکه ملی اطلاعات
یزدانیان با «نادرست» خواندن دوگانه شبکه ملی یا اینترنت، هشدار داد که قطع ارتباط با جهان، حتی امنیت داخلی را هم به خطر میاندازد. او تأکید کرد:
تضعیف امنیت در میانمدت: قطع اینترنت باعث توقف بهروزرسانیهای امنیتی و ضدبدافزارها میشود که نتیجه آن، نفوذپذیری شدید زیرساختهاست.
توقف توسعه نرمافزاری: پلتفرمهای داخلی برای توسعه، دریافت آپدیتها و پایداری عملیاتی، وابستگی حیاتی به ابزارهای جهانی دارند.
چالش ۱۱۰۰ همتی و بحران اعتماد
به گفته معاون وزیر، تکمیل شبکه ملی اطلاعات به سرمایهگذاری عظیمی معادل ۱۱۰۰ هزار میلیارد تومان (همت) نیاز دارد که سهم بخش خصوصی در آن ۷۵۰ همت است. وی بزرگترین مانع تحقق این هدف را چنین تشریح کرد:
سرمایهگذاری منوط به اعتماد: تا زمانی که کاربران به شبکه اعتماد نکنند، سرمایهگذار بخش خصوصی وارد این بازار نخواهد شد.
رد مدل اجباری: توسعه از طریق روشهای حاکمیتی و اجباری محکوم به شکست است؛ تنها راه موفقیت، «جذابسازی» شبکه برای مردم و بخش خصوصی است.
نقد صریح نظام فیلترینگ و بازار سیاه
یزدانیان با انتقاد از ساختار فعلی محدودیتها، وزارت ارتباطات را هم یکی از «قربانیان» وضعیت فعلی دانست و افزود:
ترافیک آلوده: نظام فعلی فیلترینگ باعث سرازیر شدن ترافیک غیرایمن به زیرساختها شده و مدیریت شبکه را دشوار کرده است.
شکلگیری بازار سیاه: رویکردهای فعلی منجر به ایجاد بازارهای غیررسمی شده که هم به تجربه کاربری آسیب میزند و هم امنیت را مخدوش میکند.
تغییر استراتژی: از محدودیت سراسری به مدیریت خانوادگی
پیشنهاد راهبردی معاون وزیر برای خروج از بنبست فعلی، تغییر رویکرد در مدیریت دسترسیهاست:
جایگزینی ابزارهای نظارتی: واگذاری بخشی از مدیریت محتوا به خانوادهها از طریق ابزارهایی نظیر «کنترل والدین» (Parental Control) به جای اعمال محدودیتهای گسترده و سراسری.
کارکرد در شرایط عادی: شبکه ملی اطلاعات نباید صرفاً یک «راهکار بحران» باشد؛ بلکه باید در شرایط عادی نیز خدماتی باکیفیت و رقابتی ارائه دهد تا اعتماد عمومی جلب شود.