گزارش سالانه دیجیکالا؛ تورم ۷۴ درصدی قیمتها و جذب بیش از ۲ میلیون خریدار جدید
گزارش سال ۱۴۰۴ دیجیکالا تصویری از عملکرد این پلتفرم در سالی پرنوسان از نظر اقتصادی و اجتماعی ارائه میدهد؛ سالی که در آن میانگین قیمت کالاهای فروختهشده ۷۴ درصد افزایش یافت، تعداد فروشندگان از ۴۲۶ هزار نفر عبور کرد و بیش از ۲ میلیون نفر برای نخستینبار از دیجیکالا خرید کردند. با وجود این رشد، سهم این پلتفرم از کل بازار خردهفروشی ایران همچنان ۱٫۸ درصد اعلام شده است.
بر اساس این گزارش، دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ بهطور میانگین روزانه ۵٫۶ میلیون بازدیدکننده داشته و کاربران روزانه ۴٫۴ میلیون جستوجو در این پلتفرم انجام دادهاند. تعداد کالاهای قابل خرید نیز به ۱۵٫۳ میلیون قلم رسیده است.
دیجیکالا تا پایان سال ۱۴۰۴ در ۲۷۴۰ شهر و روستا مشتری داشته و ظرفیت پردازش روزانه کالا در زیرساختهای آن از یک میلیون قلم عبور کرده است. این مجموعه همچنین ۹۵۹ مرکز زیرساختی و ۹۷۰۰ نیروی تماموقت داشته است.
بیش از ۲ میلیون خریدار جدید در یک سال
یکی از مهمترین دادههای گزارش سالانه دیجیکالا، تعداد کاربرانی است که در سال ۱۴۰۴ برای نخستینبار از این پلتفرم خرید کردهاند. بر اساس آمار منتشرشده، ۲ میلیون و ۱۸ هزار و ۳۵۱ نفر در این سال اولین سفارش خود را در دیجیکالا ثبت کردهاند.
دیجیکالا در سال گذشته توسعه فعالیتهای خود در حوزههای جدید را نیز ادامه داد. راهاندازی سوپرمارکت یکی از این اقدامات بود و فعالیت این مجموعه را به حوزه خردهفروشی روزمره گسترش داد.
از سوی دیگر، «دیا» بهعنوان دستیار هوش مصنوعی دیجیکالا به این پلتفرم اضافه شد. این ابزار امکان پاسخگویی به پرسشهای کاربران، جستوجوی توصیفی و تصویری، پیدا کردن کالا و خلاصهسازی نظرات کاربران را فراهم میکند.
از نظر رفتار کاربران، ساعت ۹ شب پربازدیدترین ساعت دیجیکالا بوده، اما بیشترین سفارشها در ساعت ۱۱ شب ثبت شدهاند. رکورد بازدید روزانه نیز در هفتم آذر و همزمان با اوج کمپین بلکفرایدی شکسته شد؛ در این روز ۱۶٫۶ میلیون بازدید در دیجیکالا ثبت شد.
بر اساس اطلاعات حسابهای کاربری، ۶۱٫۵ درصد خریداران دیجیکالا مرد و ۳۸٫۵ درصد زن بودهاند. البته خود دیجیکالا تأکید کرده است این آمار الزاماً نشاندهنده سهم واقعی زنان از خرید آنلاین نیست؛ زیرا ممکن است برخی خریدها با حساب کاربری سایر اعضای خانواده انجام شده باشد.
جوانترین مشتری ثبتشده دیجیکالا ۴ سال و مسنترین مشتری ۹۶ سال داشته است.
متوسط قیمت کالاها ۷۴ درصد افزایش یافت
یکی از مهمترین بخشهای گزارش سالانه دیجیکالا به تغییرات قیمت کالاها مربوط میشود. میانگین قیمت کالاهای غیرسوپرمارکتی فروختهشده در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۷۲ درصد افزایش داشته است. این رشد برای کالاهای سوپرمارکتی ۵۵ درصد بوده و میانگین قیمت کل کالاهای فروختهشده با احتساب سوپرمارکت نیز ۷۴ درصد افزایش یافته است.
دیجیکالا توضیح داده است افزایش سهم کالاهای غیرسوپرمارکتی و گرانتر از کل فروش باعث شده میانگین رشد قیمت همه کالاها از میانگین ساده رشد دو گروه بیشتر باشد.
در همین دوره، ارزش مجموع کالاهای فروختهشده نیز ۹۱٫۵ درصد افزایش یافته است.
ترکیب روشهای پرداخت نیز از افزایش استفاده از ابزارهای اعتباری حکایت دارد. پرداخت اینترنتی با سهم ۵۴ درصدی همچنان رایجترین روش بوده، اما ۱۸ درصد خریدها با اعتبار چهارقسطه و ۷ درصد با وام دیجیپی انجام شدهاند. یک درصد سفارشها نیز با اعتبار یکماهه پرداخت شدهاند.
در مجموع، تقریباً از هر پنج خرید دیجیکالا، یک خرید به شکل اقساطی انجام شده است. پرداخت در محل ۱۲ درصد و کیف پول ۶ درصد از روشهای پرداخت را تشکیل دادهاند.
بلکفرایدی؛ ۳٫۳ میلیون سفارش و فروش ۱۵٫۵ میلیون کالا
بلکفرایدی بزرگترین رویداد فروش دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ بوده است. در جریان این کمپین، ۳٫۳ میلیون سفارش شامل ۱۵٫۵ میلیون قلم کالا ثبت شد.
تعداد کالاهای فروختهشده در این رویداد نسبت به بلکفرایدی سال قبل ۱۱۸ درصد و مجموع خرید نیز ۱۲۰ درصد افزایش یافته است. ارزش کالاهای فروختهشده در این کمپین ۱۵ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.
در مجموع، ۴۱٫۵ درصد از فروش سالانه دیجیکالا به کالاهای تخفیفدار اختصاص داشته و متوسط تخفیف دریافتی هر مشتری در هر سفارش ۲۰۶ هزار تومان بوده است.
در سال ۱۴۰۴ بیش از یک میلیون و ۱۸ هزار کالا با تخفیف فروخته شدند. از این تعداد، ۷۴۴ هزار کالا حداقل ۲۰ درصد تخفیف، حدود ۱۵۵ هزار کالا حداقل ۵۰ درصد تخفیف و ۱۱ هزار و ۶۶۱ کالا حداقل ۹۰ درصد تخفیف داشتهاند.
از سفارش ۵ هزار تومانی تا خرید طلای ۷۱ میلیارد تومانی
دامنه ارزش سفارشهای ثبتشده در دیجیکالا در سال ۱۴۰۴ نیز قابلتوجه است. ارزانترین سفارش پردازششده مربوط به یک اتصال فلش مموری برای موبایل یا تبلت به ارزش ۵ هزار تومان بوده است.
در سوی دیگر، گرانترین سفارش سال به یک کیلوگرم طلای آبشده ۲۴ عیار به ارزش ۷۱ میلیارد تومان اختصاص داشته است.
بزرگترین سبد خرید سال نیز شامل ۱۶۰۳ قلم کالا بوده که بخش قابلتوجهی از آن را کنسرو، ماکارونی، خیارشور و پودر لباسشویی تشکیل میداد.
پرسفارشترین مشتری دیجیکالا نیز در طول سال ۹۲۳۵ سفارش ثبت کرده؛ یعنی بهطور میانگین بیش از ۲۵ سفارش در روز.
در بخش جستوجو، عبارت «گوشی» با ۲٫۶ میلیون جستوجو در صدر قرار داشته است. پس از آن «ایرپاد» و «گوشی سامسونگ» هرکدام حدود ۱٫۶ میلیون جستوجو داشتهاند. کنسول پلیاستیشن ۵ با ۱٫۳ میلیون و ساعت هوشمند با ۱٫۲ میلیون جستوجو در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
بازار موبایل و لپتاپ کوچکتر اما گرانتر شد
دادههای گزارش سالانه نشان میدهد بازار موبایل و لپتاپ در سال ۱۴۰۴ از نظر تعداد فروش کوچکتر شده است. تعداد گوشیهای فروختهشده ۲۱ درصد و فروش تعدادی لپتاپ ۱۳ درصد کاهش داشته است.
با وجود افت تعداد فروش، ارزش ریالی فروش موبایل ۲۵ درصد و ارزش ریالی فروش لپتاپ ۲۳ درصد افزایش یافته است. این رشد ریالی را باید در کنار افزایش قیمت کالاهای دیجیتال و کاهش ارزش پول ملی بررسی کرد؛ زیرا مصرفکنندگان برای خرید تعداد کمتری کالا، مبلغ بیشتری پرداخت کردهاند.
ارزش دلاری فروش تصویر متفاوتی ارائه میدهد. فروش موبایل بر مبنای دلار ۱۳ درصد و فروش لپتاپ ۱۹ درصد کاهش داشته است. بنابراین، بازار این دو محصول هم از نظر تعداد فروش و هم از نظر ارزش دلاری کوچکتر شده است.
گوشیهای اقتصادی بیشترین افت فروش را تجربه کردند
کاهش فروش موبایل در گروههای اقتصادی و میانرده شدیدتر بوده است. فروش گوشیهای اقتصادی و میانرده ۴۱ درصد و فروش گوشیهای پرچمدار ۳۴ درصد کاهش یافته است.
در میان برندها، فروش هواوی از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ حدود ۹۹٫۸ درصد کاهش داشته و فروش نوکیا نیز در همین دوره ۷۷ درصد افت کرده است. فروش گوشیهای شیائومی ۳۱ درصد و سامسونگ ۲۱ درصد کاهش داشته است.
این آمارها از کوچکتر شدن بازار موبایل حکایت دارند، هرچند عوامل مختلفی از جمله شرایط اقتصادی، تغییر ترجیحات کاربران و وضعیت عرضه و پشتیبانی برندها میتواند در عملکرد هر برند نقش داشته باشد.
جنگ چه تغییری در رفتار خرید کاربران ایجاد کرد؟
گزارش سالانه دیجیکالا بخشی را نیز به تغییر رفتار مشتریان در دوره جنگ اختصاص داده است. بر اساس این گزارش، در فاصله ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ الگوی خرید کاربران به شکل محسوسی تغییر کرد.
حتی پیش از آغاز درگیریها، نشانههایی از افزایش تقاضا برای کالاهای ضروری دیده شد. با شروع جنگ، میانگین سفارشهای روزانه ۴۸٫۷ درصد کاهش یافت و نرخ لغو سفارش از ۲۱ به ۲۸ درصد رسید.
پس از آتشبس، تعداد سفارشها نسبت به دوران جنگ ۱۰۰٫۵ درصد افزایش یافت و از سطح پیش از جنگ نیز بالاتر رفت.
در این دوره، فروش کالاهای قابلتعویق کاهش محسوسی داشت؛ فروش لوازم خانگی برقی ۶۱ درصد، مبلمان ۵۱ درصد و آیفون ۶۸ درصد کاهش یافت. در مقابل، سهم دارو و مکمل ۱۸٫۶ درصد و پاوربانک، شارژر و باتری ۱۳ درصد افزایش پیدا کرد.
جستوجوی عبارت «طلا» نیز در دوره جنگ ۳۹ درصد افزایش یافت، در حالی که سهم سکه از خریدها ۶۲ درصد کاهش پیدا کرد. موتور برق، پنل خورشیدی، برنج هندی، پرچم ایران و سیمکارت سفید نیز در میان جستوجوهای پرتکرار این دوره قرار گرفتند.
با وجود قطعی اینترنت و اختلال GPS، رانندگان دیجیاکسپرس با استفاده از نسخه آفلاین اپلیکیشن به فعالیت خود ادامه دادند. نرخ تحویل بهموقع سفارشها در سال ۱۴۰۴ نیز ۹۳٫۲۷ درصد اعلام شده است.
بیش از ۴۲۶ هزار فروشنده در بازارگاه دیجیکالا
تعداد فروشندگان تأییدشده دیجیکالا تا پایان سال ۱۴۰۴ از ۴۲۶ هزار و ۸۰۰ فروشنده عبور کرده است. از این تعداد، ۳۷ هزار و ۱۴۹ فروشنده در همین سال به پلتفرم اضافه شدهاند.
فروشندگان دیجیکالا در ۱۶۱۵ شهر و روستا حضور داشتهاند و ۷۶ درصد کالاهای فروختهشده این پلتفرم را تأمین کردهاند.
متوسط فروش سالانه هر فروشنده نیز از ۵۸۸ میلیون تومان در سال ۱۴۰۲ به ۸۳۱ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ و ۱٫۲ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
۹۷ درصد فروشندگان را اشخاص حقیقی و سه درصد را شرکتها و اشخاص حقوقی تشکیل دادهاند. همچنین ۳۲ درصد فروشندگان زن و ۶۸ درصد مرد بودهاند.
حدود ۴۰ درصد فروشندگان در تهران مستقر بودهاند و پس از تهران، خراسان رضوی، اصفهان و البرز بیشترین تعداد فروشنده را داشتهاند.
سهم برندهای ایرانی از کل فروش دیجیکالا نیز از ۴۷ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۵۰ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده و تعداد برندهای ایرانی تأییدشده به ۲۶ هزار و ۱۹۴ برند افزایش یافته است.
رشد ۱۹۵ درصدی اعتبار در دسترس کاربران دیجیپی
دیجیپی، یکی از زیرمجموعههای گروه دیجیکالا، در سال ۱۴۰۴ رشد قابلتوجهی در خدمات اعتباری تجربه کرده است. مجموع اعتبار و وام در دسترس کاربران این سرویس نسبت به سال قبل ۱۹۵ درصد افزایش داشته است.
اعتبار تخصیصیافته ۱۷۱ درصد و وام بانکی ۴۸ درصد رشد کرده است. تعداد مشتریان دیجیپی نیز ۷۰ درصد و تعداد کاربران جدید آن ۶۰ درصد افزایش یافته است.
سوپراپلیکیشن دیجیپی در این سال ۱۰ میلیون کاربر فعال ماهانه داشته و رکورد کاربران فعال روزانه آن به یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسیده است.
مجموع خرید اعتباری نیز ۲۲۱ درصد و تعداد مشتریان خرید اعتباری ۱۲۴ درصد افزایش پیدا کرده است. بیشترین اعتبار تخصیصیافته به یک کاربر ۵۰۰ میلیون تومان و کمترین میزان اعتبار ۲ میلیون تومان بوده است.
عملکرد سایر زیرمجموعههای دیجیکالا
دیجیفای، سرویس راهاندازی و مدیریت فروشگاه آنلاین، در سال ۱۴۰۴ میزبان ۵۶ هزار فروشگاه فعال بوده است. در این سال ۴۲ هزار فروشگاه به این سرویس پیوستند و تعداد سایتهای فعال نیز به ۱۶ هزار مورد رسید.
تعداد کالاهای فعال در فروشگاههای ساختهشده با دیجیفای از یک میلیون و ۴۰۶ هزار قلم عبور کرده است. متوسط ارزش فروش هر فروشگاه فعال ۳۵۲ میلیون تومان و بالاترین فروش ثبتشده برای یک فروشگاه ۵۰ میلیارد تومان بوده است.
فیدیبو نیز در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۸۴۵ کتاب صوتی منتشر و ۴۷۱ هزار و ۷۶۰ نسخه کتاب صوتی فروخته است. کتابهای صوتی ۳۸ درصد از مجموع فروش کتابهای صوتی و متنی این پلتفرم را تشکیل دادهاند و کتابخوانترین کاربر فیدیبو طی یک سال ۴۷۱ کتاب خوانده است.
دیجینکست، بازوی سرمایهگذاری و نوآوری گروه دیجیکالا، از ابتدای فعالیت خود روی استارتاپهایی با ارزش مجموع ۹۹۵ میلیارد تومان سرمایهگذاری کرده است. ارزش استارتاپهای فعال در پرتفوی این مجموعه ۲۵۰ میلیارد تومان اعلام شده و میزان سرمایهگذاری دیجینکست در سال ۱۴۰۴ نیز ۳۰ میلیارد تومان بوده است؛ شامل ۱۵٫۵ میلیارد تومان سرمایه نقدی و ۱۴٫۵ میلیارد تومان سرمایه غیرنقدی.
در حوزه تبلیغات نیز اسمارتک، بازوی فناوری تبلیغات گروه دیجیکالا، بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون پیام بازاریابی ارسال و ۲۵۰ میلیون رویداد کاربری را پردازش کرده است. نرخ کلیک تبلیغات مناسبتی و هدفمند این مجموعه نیز ۷۴ درصد افزایش داشته است. افیلیو، یکی از محصولات اسمارتک، ۹۶۸ هزار و ۱۰۰ سفارش نهاییشده برای دیجیکالا ثبت کرده است.
در بخش لجستیک، دیجیاکسپرس در مجموع ۶۶٫۵ میلیون کیلومتر پیمایش داشته که ۲۱ درصد بیشتر از سال قبل است. بااینحال، میانگین مسافت طیشده برای هر بسته با کاهش هفتدرصدی به ۱٫۸۶ کیلومتر رسیده است. رکورد ارسال روزانه این مجموعه ۱۹۴ هزار و ۸۶۲ بسته بوده و تعداد سفیران فعال آن با رشد ۳۱٫۹ درصدی به ۸۵۳۹ نفر رسیده است.
دیجیکالا در سال ۱۴۰۴؛ رشد پلتفرم زیر فشار تورم
دادههای گزارش سالانه دیجیکالا تصویری دوگانه از وضعیت تجارت الکترونیکی در سال ۱۴۰۴ ارائه میدهد. از یک سو، تعداد کاربران، فروشندگان، کالاهای قابل خرید و خدمات جانبی این پلتفرم افزایش یافته و بیش از ۲ میلیون نفر نیز برای نخستینبار از آن خرید کردهاند.
از سوی دیگر، رشد ۷۴ درصدی میانگین قیمت کالاها، افزایش استفاده از اعتبار و افت فروش تعدادی کالاهای دیجیتال نشان میدهد توسعه تجارت آنلاین در این سال همزمان با فشار تورمی و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان رخ داده است.
به این ترتیب، گزارش سال ۱۴۰۴ دیجیکالا تنها روایت رشد یک پلتفرم تجارت الکترونیکی نیست؛ بلکه بخشی از تغییر رفتار مصرفکنندگان، گسترش خرید اعتباری، توسعه فروشندگان خارج از تهران و اثر بحرانهای اقتصادی و اجتماعی بر بازار آنلاین ایران را نیز منعکس میکند.
