جهش خیرهکننده تولید برق خورشیدی در سطح جهان
در میان انبوه اخبار نگرانکننده جهانی، یک خبر درخشان و بسیار امیدوارکننده وجود دارد: انرژی خورشیدی با سرعتی باورنکردنی در حال تبدیل شدن به منبع اصلی برق پاک برای میلیونها نفر در سراسر جهان است.
رشد انفجاری خورشید نه تنها نشاندهنده یک تحول زیستمحیطی، بلکه یک پیروزی فنی و اقتصادی است که ناشی از کاهش شدید هزینهها و پیشرفتهای حیرتانگیز در ساخت پنلهاست.
سرعت نور: آمار شوکهکننده رشد خورشیدی
در سال ۲۰۲۴، انرژیهای تجدیدپذیر سهم عظیمی از توسعه جهانی را به خود اختصاص دادند (۹۶ درصد از تقاضای انرژیهای نو). در این میان، رشد انرژی خورشیدی از همه پیشی گرفته است:
رکورد تولید: جهان تقریباً هر ۱۵ ساعت یک گیگاوات زیرساخت انرژی خورشیدی جدید نصب میکند؛ این معادل ظرفیت تولید یک نیروگاه زغالسنگ سنتی است.
تراوات در چند ماه: در حالی که ساخت اولین تراوات (یک تریلیون وات) ظرفیت خورشیدی جهان ۶۸ سال طول کشید، رسیدن به تراوات دوم تنها دو سال (تا ۲۰۲۴) زمان برد. پیشبینی میشود که تراوات سوم تنها در عرض چند ماه آینده محقق شود.
بازدهی بالاتر: پیشرفتهای تکنولوژیک باعث شدهاند که کارایی مواد به کار رفته در پنلها افزایش یابد. برای مثال، نقرهای که در سال ۲۰۱۰ برای ساخت یک پنل کافی بود، امروز برای ساخت حدود پنج پنل جدید کفایت میکند.
چین: قدرت بلامنازع در انقلاب انرژی پاک
در عرصه جهانی، یک بازیگر کلیدی، رهبری این انقلاب را بر عهده گرفته است: چین. این کشور نه تنها در سال ۲۰۲۳ بیشتر از مجموع ۹ کشور بعدی، زیرساخت خورشیدی نصب کرده است، بلکه:
هدف زودرس: چین برنامه ۱۰ سالهای برای سهبرابر کردن ظرفیت خورشیدی تا سال ۲۰۳۰ داشت، اما با حفظ روند فعلی، احتمالاً این هدف را بسیار زودتر، یعنی تا سال ۲۰۲۶ محقق خواهد کرد.
منافع ژئوپولیتیکی: سلطه چین بر بازار انرژی پاک تنها برای محیطزیست مفید نیست، بلکه یک هدف استراتژیک بلندمدت را دنبال میکند: پایان دادن به وابستگی این کشور به منابع انرژی وارداتی مانند نفت و زغالسنگ.
نوسان در آمریکا: سایه سیاست بر انرژی پاک
در حالی که جهان در مسیر خورشیدی شتاب گرفته، ایالات متحده تحت ریاست جمهوری دونالد ترامپ مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است.
قانون اخیر او، موسوم به «بیگ بیوتیفول بیل» (Big Beautiful Bill)، اقدامات زیر را در پی داشته است:
حذف مشوقها: پایان دادن به مشوقهای مالیاتی برای خریداران جدید پنلهای خورشیدی و باتریها.
حمایت از سوخت فسیلی: تخصیص یارانههای کلان به صنایع سنتی سوختهای فسیلی.
ترامپ این اقدامات را با توجیه اینکه زیرساختهای خورشیدی و بادی باعث افزایش هزینههای انرژی میشوند، توجیه میکند. این در حالی است که شواهد فنی و اقتصادی بهطور مکرر ثابت کردهاند که انرژی خورشیدی باعث پایداری بیشتر شبکه و کاهش قابل توجه هزینههای برق مصرفکنندگان میشود.
