شورای رقابت رأی خود را صادر کرد: اسنپفود به نقض قوانین رقابتی محکوم شد
امروز و پس از گذشت حدود هشت ماه از زمان ارائه شکایت شرکت زودکس و تپسی علیه اسنپفود، و به دنبال برگزاری چهار جلسه کارشناسی فشرده و تبادل متعدد لوایح و ارائه مدارک گوناگون، شورای رقابت رای مهمی را به نفع رقابت آزاد در بازار سفارش آنلاین غذا صادر نمود. در این میان، مرکز مطالعات توسعه و رقابت (بانا) به عنوان نخستین مرجع تخصصی مشاوره در زمینه تنظیمگری رقابت، نقش محوری و فعالی را به نمایندگی از زودکس و در حمایت از تپسی ایفا کرد.
در این پرونده، شرکت زودکس با همراهی تپسی، شکایتی را علیه اسنپفود تنظیم نمودند با این مضمون که این شرکت با تکیه بر موقعیت مسلط خود در بازار، از طریق قراردادهای انحصاری که دربرگیرنده مشوقها و جریمههای پنهان بوده، از رشد سایر پلتفرمها و ورود رقبای جدید به بازار جلوگیری کرده است. شورای رقابت امروز با پذیرش این ادعا، انعقاد قرارداد انحصاری با رستورانها و اجبار آنها به اختصاص تمامی ظرفیت فروش خود به اسنپفود را نمونهای از سوءاستفاده از موقعیت مسلط تلقی نمود و اعلام کرد: «مجموعه شروط و قیود مندرج در قراردادهای مورد بحث به گونهای است که رستوران طرف قرارداد به آسانی و با اختیار خود نمیتواند با رقیب اسنپفود همکاری نماید و به منظور خروج از قرارداد میبایست جریمهها و وجه التزامهای تعیین شده را پرداخت نماید.»
به گفته شورا، مشوقها و ضمانتاجراهای تعیین شده از سوی اسنپفود، در کنار وضعیت اقتصادی مسلط این شرکت، همگی منجر به «ایجاد دشواری در ورود رقبا و فعالیت آنها و سلب اختیار از رستورانها برای انعقاد قرارداد با سایر فعالان بازار» میگردد. بنابراین، قراردادهای انحصاری منعقد شده مصداق رویههای ضد رقابتی مندرج در جزء ۲ بند «الف»، جزء ۳ بند «و»، جزء ۴ بند «ط» و جزء ۲ بند «د» ماده ۴۵ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی محسوب میشوند.
بر اساس این رای، اسنپفود موظف است تمامی بندهای مرتبط با منع ارائه تخفیف، ممنوعیت همکاری رستورانها با سایر پلتفرمها، و همچنین جریمهها و ضمانت اجراهای سنگین مرتبط با این موارد را از قراردادهای ویژه خود حذف نماید و از تکرار این رویه در آینده خودداری کند.
این رای، گامی مهم در جهت اصلاح ساختار رقابت در بازارهای دیجیتال و جلوگیری از شکلگیری انحصارهای نوظهور به شمار میرود. بدون تردید، افزایش رقابت در این بازار موجب ارتقای رفاه مصرفکننده و به نفع تولیدکنندگان غذا و رستورانها خواهد بود. همچنین، رقابت بیشتر در این بازار، به توسعه بازار آنلاین و افزایش ضریب نفوذ آن در مقایسه با بازارهای سنتی منجر خواهد شد.
مرکز مطالعات توسعه و رقابت (بانا) با بهرهگیری از تخصص خود در حوزه دعاوی رقابتی، در تمامی مراحل این پرونده، از تدوین لوایح حقوقی تا جمعآوری ادله اقتصادی و تحلیل دادههای موجود، همراه و پشتیبان شرکت زودکس و تپسی بود و با استفاده از ترکیب دانش تخصصی و تحلیل بازار، موفق گردید در شکلگیری یکی از مهمترین آرای ضد انحصار کشور مشارکت فعال و اثرگذاری داشته باشد.
این رای نشان داد که با مشاوره تخصصی و پیگیری هدفمند، میتوان در برابر رویههای ضد رقابتی ایستاد و از ظرفیت قانون تسهیل رقابت و منع انحصار و نیز شورای رقابت ایران بهره برد و مسیر سیاستگذاری رقابتی را در بازارهای پیچیده و در حال تحول نیز تغییر داد؛ مسیری که بانا افتخار دارد در خط مقدم آن قرار دارد. ما در بانا معتقدیم این رای، نه پایان یک پرونده، بلکه آغاز دورهای تازه در شفافسازی، رقابتپذیری و عدالت اقتصادی در بازارهای دیجیتال کشور است.
