بلاکچین و فینتک: پیوندی ناگسستنی در دنیای مالی آینده
بلاکچین، پدیدهای نوظهور که در سالهای اخیر به واسطه رمزارزها، به ویژه بیتکوین، در بین جهانیان شناخته شده، پتانسیل بسیار بالایی فراتر از دنیای رمزارزها دارد. متخصصان این حوزه معتقدند که کاربردهای بلاکچین بسیار گستردهتر از آن چیزی است که تاکنون دیدهایم و رمزارزها تنها بخش کوچکی از تواناییهای این فناوری را به نمایش میگذارند. یکی از حوزههایی که میتواند بیشترین سود را از بلاکچین ببرد، حوزه فینتک است. در حقیقت، فینتک با کمک ویژگیهای نهفته در بلاکچین، در سالهای اخیر رشد چشمگیری را تجربه کرده و همزمان، کمک فراوانی به بازارهای مالی کرده است. در این مطلب به بررسی چگونگی این اتفاق میپردازیم.
رابطه بلاکچین و فینتک
برای شناخت رابطه و کاربردهای بلاکچین در فینتک، ابتدا باید تعریف مشترک و ثابتی از هر دوی این تکنولوژیها داشته باشیم. در واقع، ابتدا باید بدانیم که بلاکچین چیست و چگونه کار میکند، سپس به سراغ فینتک برویم و تعریف دقیقی از آن پیدا کنیم و بدانیم که در چه بازارهایی چه کاربردهایی دارد. پس از آن، به بررسی نقاط مشترک این دو میپردازیم تا به نتیجه برسیم که بلاکچین چه کاربردهایی در فینتک میتواند داشته باشد.
بلاکچین چیست؟
بلاکچین یک پایگاه داده عمومی دیجیتال یا دفتر کل است که «در چندین مکان و نودهای ذخیرهسازی یک یا چند شبکه کامپیوتری» توزیع شده و برای ذخیره الکترونیکی اطلاعات طراحی شده است. نوآوری بلاکچین بر اساس ماهیت غیرمتمرکز آن است و به دادهها اجازه میدهد تا در بلوکهای رمزگذاریشده، ساختار یافته و ذخیره شوند که بعدا یک زنجیره را تشکیل میدهند (نام بلاکچین به معنی زنجیره بلوکها بر همین اساس انتخاب شده است). این غیرمتمرکز بودن، بلاکچین را ایمن، غیرقابل ردیابی و برگشتناپذیر میسازد. به عبارت دیگر، وقتی اطلاعات بر روی زنجیرهای از بلوکهای جدا از هم ذخیره میشود، تغییر آن غیرممکن میشود چرا که مشخص نیست کدام بخش از اطلاعات در کجا ذخیره شده است.
جذابیت بلاکچین در روش مدیریت توزیع داده است- چرا که هیچ کس کنترل کاملی بر آن ندارد و سابقه هر تراکنش (دفتر کل توزیع شده) قابل تغییر یا حذف نیست. این توزیع داده، به نوبه خود نحوه انجام تراکنشهای داده را کاملا تغییر داده، سطح جدیدی از شفافیت را اضافه کرده و خطرات امنیتی را کاهش میدهد. به همین دلیل است که بسیاری از صنایع، که شفافیت و غیر قابل تغییر بودن اطلاعات برای آنها اولویت بسیار بالایی دارد، از جمله فینتک، این فناوری را انتخاب کردند.
بلاکچین نقشهای بسیاری را در فینتک ایفا میکند؛ نه تنها هدف اصلی بلاکچین، یعنی ایمنسازی تراکنشها، بلکه کارکردهایی همچون قراردادهای هوشمند غیرمتمرکز خودکار نیز از دیگر قابلیتهای مهم بلاکچین برای فینتک است. در این نوع قراردادها، واسطهها از قراردادهای خریدار-فروشنده که به صورت کد نوشته شده حذف میشود. این قابلیت فینتکی بلاکچین، به شکل مالی غیرمتمرکز (یا DeFi) ارائه میشود.
فناوری مالی یا فینتک چیست؟
اصطلاح فناوری مالی (که بیشتر به عنوان فینتک شناخته می شود) برای توصیف فناوری جدیدی استفاده می شود که برای بهبود و خودکارسازی خدمات مالی به کار می رود. فینتک، در کمک به شرکتها، صاحبان کسب و کارها و مصرف کنندگان برای مدیریت بهتر عملیات مالی کاربرد دارد. در فینتک، نرمافزارها و الگوریتمهای تخصصی خلق میشود که توسط کامپیوتر، گوشیهای هوشمند و اینترنت کار میکنند.
مزایا و کاربردهای بلاکچین برای فینتک
بلاکچین دارای چند ویژگی مهم است که به طور خاص برای انواع برنامههای کاربردی در حوزه فینتک بسیار کاربردی است.
شفافیت: به این معنی که جزئیات تراکنش در دسترس همه است؛ این شفافیت میتواند مشکلات اعتماد و اعتبار را حل کند. به لطف استفاده از شبکههای همتا به همتا در بلاکچین و حذف شدن اشخاص ثالث از معاملات، کلاهبرداری به شدت کاهش پیدا میکند و در نهایت باعث میشود معاملات قابل اعتماد و غیرقابل تغییر باشند. در حقیقت، بلاکچین با ایجاد یک دفتر کل دیجیتال، به بانکها و موسسات حسابداری کمک میکند تا امکان ردیابی دقیق همه تراکنشها را داشته باشند و کارایی را در این صنایع بهبود بخشند.
قرارداد هوشمند: همانطور که پیشتر اشاره کردیم، قابلیت قرارداد هوشمند در بلاکچین میتواند یک قابلیت انقلابی و تضمین کننده برای فینتک باشد. قراردادهای هوشمند بهویژه در ترتیبات امانی در تجارت، سرمایهگذاری و وامدهی، بسیار کاربردی هستند و قراردادهای ذخیرهشده در بلاک چین در صورت تحقق شرایط از پیش تعیینشده، بهطور خودکار اجرا میشوند.
کاهش هزینههای تراکنش: یک تراکنش آنلاین دارای چندین عنصر است که باید آنها را در نظر گرفت. شرکتها یا اپلیکیشنهای تجاری، کانالهای انتقال و همچنین برخی واسطهها که روند را کند کرده و هزینههای اضافی ایجاد میکنند. هزینهها برای معاملات بینالمللی بیشتر هم میشود. طبق تحقیقات موسسه McKinsey، شرکتهای حواله تا حدود ۴۰ میلیارد دلار در سال نیز از این نقل و انتقالات مالی سود میبرند؛ در حالیکه بلاکچین میتواند تمام این هزینهها را کاهش دهد. بلاکچین با تراکنشهای مستقیم همتا به همتا (p2p) که از طریق اینترنت امکان پذیر است، واسطهها و هزینههای آنها و سیستم غیرمتمرکز تاخیر در پرداختهای آنلاین را حذف میکند. ویژگی بهروزرسانی بیدرنگ دادهها، عملیات روان و بدون خطا را تضمین کرده و از هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
تامین مالی جمعی: فرآیند تامین مالی جمعی حول محور جمعآوری سرمایه از طریق درخواست تعداد زیادی از افراد برای مقدار کمی پول، معمولا به صورت آنلاین، میچرخد. بلاکچین از طریق ICO، IEO و سایر رویکردها، فرآیند جذب سرمایه را در مقایسه با مدلهای سنتی تامین مالی شفاف و بسیار سریع میکند. احتمالا به همین دلیل است که اخیرا جذب سرمایه توسط ICO از علاقه به مدل جذب سرمایه VC پیشی گرفتهاند. عرضه اولیه سکه (ICO) معادل عرضه اولیه عمومی (IPO) در صنعت ارزهای دیجیتال است. شرکتی که به دنبال جمع آوری پول برای ایجاد یک سکه، برنامه یا سرویس جدید است، میتواند یک ICO را به عنوان راهی برای جمع آوری سرمایه راه اندازی کند.
احراز هویت دیجیتال: تعداد حسابهای جعلی در سراسر جهان روزانه در حال افزایش است. اگرچه بانکها چکهای KYC و AML سختگیرانهای دارند، اما این روند بدون خطا نیست. این واقعیت که هیچ فرآیند مستندسازی استانداردی وجود ندارد که مشتریان باید برای اثبات هویت خود ارائه دهند، احراز هویت دیجیتال را بیش از پیش در معرض هک قرار میدهد. خبر خوب اینکه بلاکچین میتواند به سیستم هویت دیجیتال کمک کند. مشتریان میتوانند یک بار اعتبارسنجی را انجام دهند و سپس میتوانند از آن برای انجام معاملات در سراسر جهان استفاده کنند. در این زمینه، بلاکچین همچنین میتواند از این راهها به کاربران مالی کمک کند:
مدیریت دادههای هویت
به اشتراک گذاری دادهها با دیگران بدون وجود خطرات ایمنی
امضا اسنادی مانند ادعاها و معاملات به صورت دیجیتال
نمونههای کاربرد بلاکچین در فینتک
پس از آشنایی با برخی از ویژگیها و پتانسیلهای بلاکچین در فینتک، وقت خوبی است که برخی از تجربههای مثبت این حوزه در دنیای واقعی را مرور کنیم.
بانک آسیایی: بانک آسیایی یک پلتفرم بانکی ساخت تا کارکردهایی مانند تراکنشهای سیمی با رمزارز، خرید و فروش ارزهای دیجیتال و استفاده از روشهای دیگر پرداخت مانند اتریوم و بیتکوین را ارائه دهد. این پلتفرم همچنین یک کیف پول رمزنگاری شده همراه با کارتهای پلاستیکی ارائه میدهد. این خدمات به کاربران کمک میکند تا وجوه رمزنگاری را به کیف پول خود اضافه کنند و از طریق برنامه یا کارت پلاستیکی، تراکنش خود را انجام دهند. ارائه این خدمات به بیش از ۵۰ هزار تراکنش رمزنگاری شده برای بانک تبدیل شده است.
Bajaj Finserv: Bajaj Finserv نسل بعدی بازار دیجیتال است که تاجران و مشتریان را به هم متصل میکند. این پلتفرم، گزینههای مالی مقرون به صرف
