بررسی چالشها و فرصتهای کسبوکار در ایران؛ گزارشی از پنل مدیران در نمایشگاه اینوتکس ۱۴۰۴
در دومین روز از برگزاری چهاردهمین نمایشگاه نوآوری و فناوری ایران (اینوتکس ۱۴۰۴)، یکی از مهمترین و پرمخاطبترین پنلهای تخصصی این رویداد با حضور برجستهترین چهرههای فعال در اکوسیستم استارتاپی کشور برگزار گردید. در این نشست صمیمانه و تبادلنظر تخصصی، مدیران عامل شرکتهای شناختهشدهای چون امیرحسین مددی (شنوتو)، اشکان آرمندهی (دیوار)، مسعود شاهمرادی (خانومی)، مصطفی امیری (زرینپال)، نیما نامداری (کارنامه) و هادی فرنود (پاکت و کاموا) به بحث و گفتگو پیرامون مسائل کلیدی و چالشهای پیش روی کسبوکارهای ایرانی پرداختند.
تحلیل وضعیت اقتصادی ایران و فرصتهای کارآفرینی در این شرایط
نخستین محور اصلی این گفتگو، بررسی دقیق و موشکافانه وضعیت کنونی اقتصاد ایران، نوسانات مداوم نرخ ارز و محدودیتهای موجود در زمینه جذب سرمایهگذاری خارجی بود. تمامی مدیران حاضر در این پنل بر این نکته اتفاق نظر داشتند که این عوامل، محیط فعلی را برای آغاز و توسعه کسبوکارها با دشواریهای قابل توجهی روبرو ساخته است. با این حال، در یک جمعبندی مهم، مدیران ارشد این شرکتهای بزرگ با تاکید بر این موضوع که چشمانتظار ماندن برای تحولات سیاسی آتی، نظیر حصول توافقات بینالمللی، نمیتواند راهبرد کارآمدی برای کارآفرینان باشد، بر ضرورت بهرهبرداری فعالانه از فرصتهای موجود در هر شرایطی تاکید نمودند. بر اساس دیدگاههای مطرح شده در این پنل، اگرچه دستیابی به توافقات میتواند آثار مثبتی به همراه داشته باشد، اما تکیه صرف و انتظار برای آن به معنای از دست دادن زمان ارزشمند برای اقدام و نوآوری است. کارآفرینی در ذات خود نیازمند حرکت مستمر، خلق ارزش افزوده و اقدام به موقع و هوشمندانه در لحظه است.
تبادل نظرات پیرامون تاثیرات توافقات سیاسی بر فضای کسبوکار
در ادامه این نشست تخصصی، دیدگاههای متنوعی از سوی مدیران حاضر در خصوص اثرات احتمالی توافقات سیاسی بر فضای کسبوکار کشور مطرح گردید. برخی از این مدیران بر این باور بودند که حصول توافقات سیاسی میتواند از طریق افزایش درآمدهای دولتی و کاهش کسری بودجه، به تقویت بنیانهای اقتصادی کشور کمک کرده و تاثیرات مثبتی را بر محیط کسبوکار برجای گذارد. در مقابل، گروه دیگری از مدیران با اتخاذ رویکردی محتاطانهتر، معتقد بودند که این توافقات به تنهایی قادر به ایجاد تحول بنیادین در فضای کسبوکار نخواهند بود و دامنه تاثیرگذاری آنها احتمالاً محدود خواهد بود. جمعبندی نظرات سخنرانان در این بخش نشان میداد که در هر سناریوی اقتصادی و سیاسی، توجه ویژه به نوآوری مستمر، چابکی در عمل و خلق ارزش افزوده برای مشتریان، همچنان به عنوان عوامل اصلی و تعیینکننده در رشد و موفقیت کسبوکارها باقی خواهند ماند.
بازگویی تجربیات واقعی از شکلگیری برندهای موفق ایرانی
در بخش دیگری از این پنل جذاب، از مدیران حاضر درخواست شد تا داستانهای واقعی و الهامبخش شکلگیری و توسعه کسبوکارهای خود را با مخاطبان به اشتراک بگذارند. در این راستا، اشکان آرمندهی، مدیرعامل پلتفرم دیوار، با اشاره به چگونگی شکلگیری ایده اولیه این پلتفرم، توضیح داد که این ایده از تجربهای شخصی در کشور سوئد و مشاهده خلا موجود در مدل آگهیهای نیازمندی در بازار ایران الهام گرفته شده است. وی بر اهمیت عواملی نظیر استمرار و پایداری در تلاش، داشتن یک تیم کارآمد و متخصص، و انجام کار هوشمندانه و مبتنی بر دانش در مسیر دستیابی به موفقیت تاکید نمود. ایشان همچنین پیچیدگیهای خاص حاکم بر صنعت رسانه را به عنوان یک عامل مهم در تدوین و اجرای استراتژیهای رشد دیوار معرفی کرد.
بررسی نقش قوانین و مقررات (رگولاتوری) در اکوسیستم استارتاپی
یکی از نکات حائز اهمیت دیگری که در این پنل مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت، نقش قوانین و مقررات دولتی (رگولاتوری) در تسهیل یا محدودسازی رشد و توسعه کسبوکارها، به ویژه استارتاپها بود. برخی از مدیران با اشاره به تاثیرات مثبت و منفی این موضوع، خواستار بازنگری و اصلاح برخی از سیاستهای موجود شدند. آنها بر این باور بودند که مقررات باید در راستای حمایت از نوآوری، ایجاد فضای رقابتی سالم و تسهیل فعالیتهای کارآفرینانه اصلاح گردند، در غیر این صورت میتوانند به یکی از موانع اصلی پیش روی رشد کسبوکارها تبدیل شوند.
تحلیل بازار و ویژگیهای ساختاری صنایع مختلف در ایران
در بخش دیگری از این گفتگوی تخصصی، نیما نامداری، مدیرعامل پلتفرم کارنامه، با تمرکز بر بازار خودرو در ایران، تحلیلی جامع از ساختار و ویژگیهای این بازار ارائه نمود. وی اشاره کرد که حدود ۵۰ درصد از معاملات خودرو در ایران به صورت غیررسمی و در میان افراد آشنا صورت میگیرد و تنها حدود ۴۰ درصد از طریق نمایشگاههای خودرو و واسطهها انجام میشود. همچنین، با توجه به میزان تولید سالانه حدود یک میلیون دستگاه خودرو در کشور و تقاضای تقریبی ۱.۵ میلیون دستگاه، شکاف قابل توجه میان عرضه و تقاضا به عنوان یکی از چالشهای ساختاری و اساسی این بازار محسوب میشود.
نامداری در ادامه سخنان خود درباره چگونگی راهاندازی استارتاپ «کارنامه» نیز صحبت کرد و به چالشهای متعددی که در این مسیر با آنها روبرو شدهاند، از جمله جذب نیروی انسانی متخصص و متعهد، تشکیل یک تیم منسجم و کارآمد، و ضرورت داشتن انعطافپذیری بالا در مواجهه با تغییرات سریع بازار، اشاره نمود. به گفته وی، شناخت دقیق و عمیق بازار هدف و اتخاذ رویکردهای هوشمندانه در قبال تحولات محیطی، از الزامات اساسی برای بقا و رشد در فضای پیچیده و پویای کسبوکار امروز به شمار میرود.
نگاهی به صنعت زیبایی و تجارت الکترونیک در ایران و منطقه خاورمیانه
مسعود شاهمرادی، مدیرعامل فروشگاه اینترنتی خانومی، در این پنل به پتانسیل بسیار بالای صنعت زیبایی در منطقه خاورمیانه اشاره کرد و پیشبینی نمود که این بازار تا سال ۲۰۲۷ میلادی با نرخ رشد سالانه ۱۰ درصدی مواجه خواهد بود. وی افزود که در بازار ایران، حدود ۷۶ درصد از فروش محصولات زیبایی به محصولات مراقبتی اختصاص دارد که نشاندهنده تقاضای بالای مصرفکنندگان ایرانی برای این دسته از محصولات است. ایشان همچنین بر نقش تحریمهای بینالمللی و تاثیرات روانی ناشی از آن بر جامعه و همچنین کاهش مهارتهای لازم برای تعاملات بینالمللی کسبوکارها تاکید نمود و به تشریح ابعاد مختلف این موضوع پرداخت.
بررسی فرصتها و تهدیدهای تعاملات بینالمللی برای کسبوکارهای ایرانی
در بخش جمعبندی مباحث مطرح شده در این پنل، سخنرانان به اهمیت برقراری تعاملات سازنده با بازارهای جهانی و بهرهبرداری از فرصتهای آموزشی و تبادل تجربیات بینالمللی اشاره کردند. یکی از دغدغههای اصلی که در این زمینه مطرح شد، عدم اعتماد سیستمهای بانکی جهانی به هویت مالی ایران و همچنین پیچیدگیهای موجود در بروکراسی داخلی بود. این موانع، دسترسی کسبوکارهای ایرانی به منابع مالی و بازارهای بینالمللی را با دشواریهای قابل توجهی روبرو ساخته است. در عین حال، پیشنهاد شد که شرکتهای ایرانی از طریق شرکت در برنامههای تبادل دانش و فناوری با شرکتهای خارجی و استفاده از منابع آموزشی آنلاین، به طور فعال در جهت ارتقاء مهارتهای بینالمللی خود گام بردارند.
تاثیر تحولات نیروی انسانی و هوش مصنوعی و ضرورت بازنگری سیاستها
در بخش پایانی این گفتگوی مهم، تحولات اخیر در زمینه هوش مصنوعی و تاثیرات بالقوه آن بر بازار کار و ساختار کسبوکارها نیز مورد بررسی قرار گرفت. سخنرانان تاکید کردند که ایران باید به صورت فعال و هوشمندانه از ظرفیتهای بومی خود در حوزههای مختلف، به ویژه در زمینههایی مانند انرژی و فناوریهای نوین، استفاده نموده و مسیر نوآوری و توسعه را هموار سازد. همچنین، به منظور حفظ انگیزه و پویایی کارآفرینان، ایجاد ثبات اقتصادی و سیاسی در کشور و فراهمسازی یک محیط شفاف، قابل پیشبینی و حمایتی برای فعالیت کسبوکارها به عنوان یک ضرورت اساسی مورد تاکید قرار گرفت.
