بارسلونا؛ بهشت خروج استارتاپها: چرا سرمایهگذاران اسپانیا را برای اگزیت انتخاب میکنند؟
در ماههای اخیر، شهر بارسلون به دلیل اخبار مربوط به جدایی احتمالی منطقه کاتالونیا از کشور اسپانیا، به یکی از کانونهای توجه رسانههای جهان تبدیل شده بود. با این وجود، در پس این رویدادهای سیاسی و دور از نگاه رسانههای بینالمللی، تحولات مهم دیگری در این شهر در حال وقوع است که میتواند برای سایر شهرهای جهان نیز آموزنده باشد. این تحولات به شکوفایی و پیشرفت چشمگیر اکوسیستم استارتاپی بارسلون در سالهای اخیر مربوط میشود.
به عنوان نمونهای از این پیشرفت، در سال 2016، شرکت استارتاپی پریوالیا که در زمینه تجارت الکترونیک فعالیت میکرد، به مبلغ قابل توجه 560 میلیون دلار توسط یک شرکت فرانسوی خریداری شد. همچنین، شرکت تیک تو اینتراکتیو، که یک غول در صنعت بازیهای کامپیوتری محسوب میشود، پیشنهادی به ارزش 250 میلیون دلار برای خرید شرکت بارسلونی سوشال پوینت ارائه داد. سوشال پوینت در زمینه طراحی بازیهای مخصوص تلفنهای هوشمند فعالیت دارد و از سال 2008 فعالیت خود را آغاز کرده است. انتظار میرود که این همکاری به توسعه هرچه بیشتر بازیهای کامپیوتری تیک تو کمک کند.
در طول پنج سال گذشته، روند خروج شرکتهای استارتاپی از بارسلون با رشد چشمگیری مواجه بوده و به چهار برابر افزایش یافته است. به طور میانگین، تقریباً در هر سال یک خروج بزرگ با ارزشی بالغ بر حداقل 100 میلیون دلار در این شهر به ثبت رسیده است. این روند صعودی به شکلگیری مرحله جدیدی در اکوسیستم استارتاپی بارسلون و توسعه هرچه بیشتر آن کمک میکند.
در نتیجه این تحولات، بارسلون به یک نمونه برجسته از حرکت یک اکوسیستم استارتاپی از مرحله فعالسازی به سوی مرحله جهانیسازی تبدیل شده است. در مرحله فعالسازی، همانطور که از نام آن پیداست، تمرکز اصلی اکوسیستم استارتاپی بر فعال کردن منابع داخلی و ایجاد یک شبکه حمایتی قوی برای استارتاپها است. این هدف میتواند از طریق برگزاری گردهماییهای تخصصی یا تاسیس سازمانهای حمایتی جدید محقق شود. در بارسلون، فعالسازی این اکوسیستم از طریق افزایش تعداد شتابدهندهها و تمرکز بر حمایت از استارتاپها در مناطق خاصی مانند 22@Barcelona در حال انجام است.
بارسلون در سالهای اخیر شاهد رشد قابل توجه در اندازه و تغییرات سریع در اکوسیستم استارتاپی خود بوده است. در حال حاضر، دست کم هزار استارتاپ در این شهر فعال هستند که این تعداد به مراتب بیشتر از میانگین اکوسیستمهای در مرحله فعالسازی در سایر نقاط جهان است. علاوه بر این، در دو سال گذشته، روند تامین مالی برای استارتاپها با سرعت چشمگیری تسهیل شده و بخش قابل توجهی از سرمایههای مورد نیاز از خارج از منطقه جذب میشود. به عبارت دیگر، دست کم 53 درصد از سرمایهگذاران فعال در اکوسیستم استارتاپی بارسلون، سرمایهگذارانی خارجی هستند.
این رشد و افزایش تعداد خروجها که به سمت جهانیسازی سوق پیدا کرده است، فضایی مساعد برای رشد و شکوفایی هرچه بیشتر استارتاپها در بارسلون فراهم آورده است. در حال حاضر، در بارسلون، یک سوم از بنیانگذاران استارتاپها دارای سابقه فعالیت دو سال یا بیشتر در این زمینه هستند. برای هر اکوسیستم استارتاپی، تجربه یک سرمایه بسیار ارزشمند محسوب میشود که در صورت استفاده و انتقال مناسب، میتواند به نفع بنیانگذاران آتی باشد.
اما سوالی که مطرح میشود این است که بارسلون چگونه توانست در یک بازه زمانی نسبتاً کوتاه، مسیر حرکت از مرحله فعالسازی به مرحله جهانیسازی را طی کند؟ در پاسخ به این سوال میتوان به سه عامل کلیدی اشاره کرد:
بارسلون رویدادهای جهانی را به فرصتی برای ارتباطات جهانی تبدیل کرده است. در حالی که هر شهری در جهان میتواند میزبان گردهماییها و کنفرانسهای مختلف باشد، تعداد معدودی از شهرها قادرند از این رویدادها به شکلی دقیق و کارآمد بهره ببرند. بارسلون نه تنها میزبان رویدادهای بزرگی مانند کنگره جهانی موبایل است، بلکه استارتاپهای محلی را قادر میسازد تا در این نشستها ارتباطات بینالمللی ارزشمندی برقرار کنند. برای اکوسیستمی با این وسعت، بارسلون سطح مطلوبی از ارتباطات جهانی را فراهم کرده است و استارتاپهای فعال در آن از طریق این کنفرانسها روابط محلی و بینالمللی خود را تقویت میکنند. به عنوان مثال، کنگره جهانی موبایل که سالانه در بارسلون برگزار میشود، یک چارچوب تجاری استارتاپی به نام 4YFN (4 Years From Now) را ایجاد کرده است که به منظور ایجاد شبکههای ارتباطی مورد استفاده قرار میگیرد.
بارسلون بر زیرمجموعههایی تمرکز میکند که با قدرت رقابتی این شهر در ارتباط هستند. بارسلون پس از برگزاری بازیهای المپیک 1992 و اجرای طرحهای نوین شهری و معماری، توانست نام خود را بار دیگر در عرصه بینالمللی مطرح کند. این شهر به تدریج به یک شهر هوشمند تبدیل شده و حمایت دولت از این روند رو به افزایش است. تمرکز بر صنایعی که با این ویژگیهای شهر همخوانی دارند، به رشد استارتاپهای مرتبط کمک شایانی کرده است.
بارسلون به طور جدی از استارتاپها حمایت میکند. برخلاف بسیاری از شهرها و کشورهای دیگر که به مسئله استارتاپها به عنوان یک موضوع حاشیهای نگاه میکنند، بارسلون معتقد است که توسعه این اکوسیستم یک استراتژی کلیدی برای توسعه اقتصادی است و باید در کانون توجه سیاستگذاران قرار داشته باشد. به همین دلیل، مقامات این شهر روند تامین مالی پروژههای استارتاپی، به ویژه در مراحل اولیه آغاز به کار آنها را تسهیل کرده و سرعت بخشیدهاند.
لازم به ذکر است که در هر اکوسیستمی، همواره فضایی برای توسعه و پیشرفت وجود دارد و ماهیت این اکوسیستم در مرحله جهانیسازی دستخوش تغییر میشود. سرمایهگذاران فعال در این حوزه باید دیدگاهی فراتر از مرزهای محلی داشته باشند و به بازارهای بینالمللی نیز توجه کنند. بارسلون نیز از این قاعده مستثنی نیست و برای ارتقای جایگاه خود در عرصه جهانی، باید سهم بیشتری در بازار جهانی داشته باشد. استارتاپهای بارسلون باید در سطحی بالاتر با جهان در ارتباط باشند و تعاملات خود را گسترش دهند. با وجود رشد چشمگیری که در این اکوسیستم مشاهده میشود، برای تداوم این روند و رسیدن به اهداف والاتر، جذب سرمایهگذاریهای بیشتر همچنان یک ضرورت اساسی است.
