۲۰۰ هزار دلار جایزه برای ترک تحصیل! آیا دانشگاه واقعاً یک «تله» است
تا به حال وسط یک کلاس دانشگاهی خستهکننده به این فکر کردهاید که کاش میشد همین لحظه بیرون بزنید و رؤیای بزرگتان را دنبال کنید؟ حالا تصور کنید کسی حاضر باشد برای همین «ترک تحصیل»، به شما ۲۰۰ هزار دلار پول بدهد!
این دقیقاً کاری است که پیتر تیل (Peter Thiel)، سرمایهگذار افسانهای غولهای فناوری و کارآفرینی با ثروت ۲۶ میلیارد دلاری، انجام میدهد. او یک باور رادیکال و عجیب دارد: دانشگاه، بهخصوص در عصر ما با این وامهای دانشجویی سرسامآور، بیشتر شبیه یک «تله» است تا یک فرصت طلایی.
تیل معتقد است آموزش واقعی در دنیای واقعی رخ میدهد، نه در کلاس درس. به همین دلیل، او «بورسیه تیل» (Thiel Fellowship) را راهاندازی کرد تا به استعدادهای جوان پول نقد و دسترسی به شبکهای قدرتمند از متخصصان بدهد؛ اما فقط به یک شرط: باید قید دانشگاه را بزنند و تماموقت روی ایدهشان کار کنند.
اما آیا رها کردن صندلی در یک دانشگاه معتبر، واقعاً هوشمندانهترین قمار زندگی است؟
از فیگما تا اتریوم: میلیاردرهایی که از دانشگاه فرار کردند
نتایج این برنامه شگفتانگیز است. شرکتکنندگان این طرح تا امروز بیش از ۱۱ استارتاپ یونیکورن (شرکتهایی با ارزش بالای یک میلیارد دلار) ایجاد کردهاند که مجموع ارزش آنها از ۱۰۰ میلیارد دلار فراتر میرود.
درست است که همه به موفقیت نرسیدند، اما همین مسیر، آغازگر پروژههایی شد که امروز نامشان در سراسر صنعت فناوری طنینانداز است؛ از اتریوم (Ethereum) گرفته تا Plaid.
چهرههایی مانند دیلن فیلد (بنیانگذار Figma) و لوسی گو (بنیانگذار Scale AI)، که حالا جوانترین زن میلیاردر خودساخته جهان است، همگی گامهای اول را با حمایت همین بورسیه برداشتند.
چرا پیتر تیل دانشگاه را «نهادی فاسد» میداند
برای بسیاری از جوانان، رها کردن دانشگاههای سطح بالای «آیوی لیگ» (Ivy League) که وعده حقوقهای ششرقمی را میدهد، تصمیمی ترسناک است. اما پیتر تیل از ابتدا نگاهی بدبینانه به نظام آموزشی سنتی داشت و بارها آن را «نهادی فاسد» خطاب کرده است.
او میگوید: «آموزش عالی بدترین نهادی است که داریم. ما برای این افراد استثنایی، یک مسیر جایگزین فراهم کردهایم.»
و حالا، موفقیت همین جوانان ترکتحصیلکرده، بهترین پاسخ به تردیدهاست.
نمونههای موفق: از خوابگاه تا میلیاردها دلار
۱. دیلن فیلد: خالق Figma با ارزش ۴۰ میلیارد دلار
حدود یک دهه پیش، دیلن فیلد ۱۹ ساله در خوابگاه دانشگاه «براون» ایدهای داشت: ساخت ابزار طراحی آنلاینی که به افراد اجازه دهد همزمان با هم کار کنند. این ایده، بعدها به Figma تبدیل شد؛ پلتفرمی که امروز رقیب جدی Adobe محسوب میشود.
مسیر شکوفایی فیگما زمانی آغاز شد که دیلن تصمیم گرفت دانشگاه معتبرش را پس از کمتر از دو سال رها کند تا بورسیه ۱۰۰ هزار دلاری پیتر تیل را بگیرد. این تصمیم اصلاً به مذاق خانوادهاش خوش نیامد.
مادرش در سال ۲۰۱۲ گفته بود: «نگران آیندهاش بودم و فکر میکردم نداشتن مدرک دانشگاهی بعدها برایش دردسر شود.» اما حالا با موفقیت خیرهکننده فیگما، بعید است کسی نگران باشد.
دیلن فیلد میگوید ارزش واقعی آن بورسیه حتی پولش هم نبود، بلکه «زمان» و فرصتی بینظیر برای تمرکز کامل روی ایدهاش بود.
۲. لوسی گو: جوانترین میلیاردر خودساخته جهان (Scale AI)
قبل از آنکه لوسی گو به جوانترین زن میلیاردر خودساخته جهان تبدیل شود، دانشجوی دانشگاه «کارنگی ملون» بود. او از درسهای کلاس راضی نبود و احساس میکرد در مسابقات برنامهنویسی چندروزه، بیشتر از کلاسهای اساتید میآموزد.
در سال ۲۰۱۴، لوسی دانشگاه را رها کرد و مدتی بعد، استارتاپ Scale AI را برای برچسبگذاری دادهها (حیاتی برای هوش مصنوعی) تأسیس کرد.
امروز، Scale AI یکی از بازیگران اصلی عرصه هوش مصنوعی با ارزشی بیش از ۲۹ میلیارد دلار است. گرچه «گو» در سال ۲۰۱۶ از شرکت جدا شد، اما همان ۵ درصد سهمش کافی بود تا رکورد تیلور سوئیفت را بشکند و این عنوان را به دست آورد.
او عضویت در انجمن تیل را بهترین اتفاق زندگیاش میداند:
«شما میانگین پنجنفری هستید که با آنها وقت میگذرانید. انجمن تیل شما را میان آدمهای باهوش، جاهطلب و کمی دیوانه قرار میدهد؛ همین ترکیب همهچیز را ممکن میکند.»
۳. تیم مرکور (Mercor): فرار از کلاس برای موج هوش مصنوعی
در میان موفقیتهای جدید، نام مرکور (Mercor)، پلتفرم استخدامی مبتنی بر هوش مصنوعی، میدرخشد. هر سه بنیانگذار این استارتاپ (به ارزش ۲ میلیارد دلار)، از دریافتکنندگان بورسیه تیل بودند.
آنها احساس کردند ماندن در دانشگاه برای چهار سال و به تعویق انداختن ایدهشان در میانه موج هوش مصنوعی، عاقلانه نیست. سوریا میدها، یکی از بنیانگذاران، گفت از فکر اینکه ممکن است این موج را از دست بدهد، احساس «ترس وجودی» میکرد.
وقتی مدرک، آینده را تضمین نمیکند
مدتهاست که در سیلیکونولی، افرادی که ترک تحصیل کردهاند (مانند مارک زاکربرگ یا لری الیسون) مورد تحسین قرار میگیرند. اما حالا نسل Z (جوانان) نیز «کاهش بازدهی مدرک دانشگاهی» را یک واقعیت میبیند.
شهریه دانشگاههای آمریکا به طور میانگین به سالی ۳۸,۲۷۰ دلار رسیده است. طبق نظرسنجیها، ۳۸ درصد از فارغالتحصیلان احساس میکنند که «وامهای دانشجویی» مسیر شغلیشان را بیشتر از خودِ مدرکشان محدود کرده است.
دیدگاه پیتر تیل نیز همین است: دانشگاه به «گزینه انحرافی» تبدیل شده، چون جوانان بااستعداد را زیر بار وامهای سنگین گرفتار میکند و آنها را به سمت شغلهای پردرآمد اما غیرخلاقانه سوق میدهد که کمکی به پیشرفت واقعی جهان نمیکنند.
