همهچیز درباره شرکت متا؛ امپراتوری زاکربرگ فراتر از فیسبوک و اینستاگرام
شاید تا همین چند سال پیش، همه ما امپراتوری مارک زاکربرگ را تنها با نام “فیسبوک” میشناختیم. اما در اکتبر ۲۰۲۱، یک اتفاق بزرگ دنیای تکنولوژی را تکان داد. فیسبوک دیگر فقط یک اپلیکیشن آبیرنگ نبود؛ این غول تکنولوژی با تغییر نام به “متا” (Meta)، اعلام کرد که اهدافی بسیار بزرگتر از لایک و کامنت در سر دارد.
این تغییر نام، شروعی برای یک عصر جدید به نام متاورس بود. اما شرکت متا دقیقاً چیست؟ چه اپلیکیشنهایی زیرمجموعه آن هستند و این تغییر بزرگ چه تاثیری بر آینده اینترنت دارد؟ در این مقاله به زبان ساده به تمام سوالات شما پاسخ میدهیم.
شرکت متا (Meta) چیست
شرکت متا پلتفرمز (Meta Platforms, Inc.) که به اختصار متا نامیده میشود، همان شرکت مادر قدرتمندی است که مالکیت محبوبترین شبکههای اجتماعی جهان یعنی فیسبوک، اینستاگرام، واتساپ و همچنین برند واقعیت مجازی اوکیولس (Meta Quest) را در اختیار دارد.
مأموریت جدید این شرکت فراتر از اتصال آدمها در صفحات موبایل است؛ متا میخواهد دنیایی سه بعدی و مجازی بسازد که در آن زندگی کنیم، کار کنیم و سرگرم شویم.
چرا “متا”؟ راز پشت این نام
کلمه “Meta” ریشه یونانی دارد و به معنای “فراتر” یا “ماورا” است. انتخاب این نام تصادفی نبود؛ زاکربرگ میخواست با این کلمه نشان دهد که آینده این شرکت، فراتر از محدودیتهای امروزی اینترنت و صفحات نمایشگر تخت است. او میخواهد کاربران را به دنیایی غوطهور و فراگیر ببرد.
۳ دلیل اصلی تغییر نام فیسبوک به متا
تمرکز بر آینده (متاورس): فیسبوک میخواست به دنیا بگوید که دیگر فقط یک شرکت سوشال مدیا نیست، بلکه یک شرکت سازنده دنیاهای مجازی (Metaverse) است.
تفکیک برند: نام “فیسبوک” یادآور شبکه اجتماعی فیسبوک بود. زاکربرگ میخواست هویت شرکت مادر را از محصولاتش (مثل اینستاگرام و واتساپ) جدا کند.
فرار از حواشی: برند فیسبوک در سالهای اخیر درگیر پروندههای نقض حریم خصوصی بود. تغییر نام، راهی برای شروعی تازه و ترمیم چهره عمومی برند بود.
تاریخچه کوتاه اما طوفانی متا
داستان متا، داستان رشد بیپایان است:
۲۰۰۴: تولد فیسبوک در خوابگاه دانشگاه هاروارد.
۲۰۱۲: خرید هوشمندانه اینستاگرام به قیمت ۱ میلیارد دلار (که اکنون ارزشی چند صد برابر دارد).
۲۰۱۴: تصاحب پیامرسان واتساپ و شرکت واقعیت مجازی اوکیولس.
۲۰۲۱: تغییر نام رسمی شرکت به Meta و آغاز عصر متاورس.
متاورس دقیقاً چیست؟ (به زبان ساده)
تصور کنید اینترنت زنده شود! متاورس (Metaverse) فقط یک بازی نیست؛ بلکه ترکیبی از واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR) و اینترنت است. در دنیای متاورس مورد نظر شرکت متا:
شما به جای تماشای صفحه موبایل، با استفاده از هدستهای VR وارد اینترنت میشوید.
با دوستانتان که کیلومترها دورتر هستند، در یک اتاق مجازی قهوه میخورید (با آواتارهای سه بعدی).
میتوانید لباس، زمین یا آثار هنری دیجیتال بخرید و بفروشید (اقتصاد دیجیتال).
کهکشان اپلیکیشنهای متا (زیرمجموعهها)
شرکت متا صاحب اپلیکیشنهایی است که احتمالاً هر روز از آنها استفاده میکنید:
فیسبوک (Facebook): پلتفرم مادر و قدیمیترین عضو خانواده که همچنان میلیاردها کاربر فعال دارد.
اینستاگرام (Instagram): پادشاه محتوای تصویری و ویدیوهای کوتاه (Reels). این پلتفرم محبوبترین ابزار برای اینفلوئنسرها و تبلیغات بصری است.
واتساپ (WhatsApp): پرکاربردترین پیامرسان جهان که بر امنیت و رمزنگاری پیامها تمرکز دارد و با نسخه “واتساپ بیزینس” به کمک کسبوکارها آمده است.
متا کوئست (Meta Quest / Oculus): بازوی سختافزاری متا که هدستهای واقعیت مجازی را تولید میکند و دروازه ورود کاربران به دنیای متاورس است.
مالکیت و ارزش بازار
مالک کیست؟ مارک زاکربرگ نه تنها بنیانگذار، بلکه مدیرعامل و تصمیمگیرنده نهایی شرکت است. او با در اختیار داشتن “سهام ممتاز”، قدرت رای بالایی دارد و سکان هدایت متا کاملاً در دستان اوست.
ارزش شرکت: متا همواره در لیست ۱۰ شرکت ارزشمند جهان قرار دارد. درآمد اصلی این غول فناوری از تبلیغات هوشمند در فیسبوک و اینستاگرام تأمین میشود که خرج سرمایهگذاریهای سنگین روی پروژه متاورس میشود.
وضعیت شرکت متا در ایران
رابطه کاربران ایرانی با محصولات متا، رابطهای پیچیده و پرچالش است:
فیلترینگ: محبوبترین محصولات این شرکت یعنی اینستاگرام و واتساپ در ایران فیلتر هستند و دسترسی به آنها نیازمند ابزارهای تغییر آیپی است.
تحریمها: به دلیل تحریمهای ایالات متحده و نبود دفتر رسمی، شرکت متا هیچگونه خدمات رسمی، پشتیبانی مالی یا تبلیغاتی مستقیم به کاربران ایرانی ارائه نمیدهد.
محبوبیت: با وجود تمام این موانع، اینستاگرام همچنان بستر اصلی کسبوکارهای آنلاین و تعاملات اجتماعی در ایران محسوب میشود.
پاسخ به یک شایعه: آتشسوزی در متا
برخی کاربران درباره “آتشسوزی در شرکت متا” جستجو میکنند. واقعیت این است که تاکنون هیچ گزارش رسمی از آتشسوزی بزرگ که بر عملکرد جهانی این شرکت تأثیر بگذارد، منتشر نشده است. مراکز داده (Data Centers) متا که قلب تپنده اینترنت هستند، دارای پیشرفتهترین سیستمهای اطفای حریق و پروتکلهای امنیتی هستند. هرچند حوادث فنی کوچک در هر شرکت بزرگی ممکن است رخ دهد، اما شایعات مربوط به نابودی سرورها بر اثر آتشسوزی، صحت ندارند.
سخن پایانی شرکت متا دیگر آن شبکه اجتماعی ساده سال ۲۰۰۴ نیست. این شرکت در حال ساختن زیربنای آینده دیجیتال بشر است. چه طرفدار سیاستهای زاکربرگ باشیم و چه منتقد آن، نمیتوان انکار کرد که متا نقش پررنگی در نحوه ارتباطات ما در دهه آینده خواهد داشت.
