بنبست فروش آنلاین طلا: درگاههای بسته، آینده نامعلوم
بیش از ده روز است که پلتفرمهای فروش آنلاین طلا در ایران با مشکل بسته شدن درگاههای پرداخت مواجه شدهاند. این اتفاق، نه تنها فعالیت حدود ۳۰۰ کسبوکار مجاز در این حوزه را مختل کرده، بلکه بازار را در بلاتکلیفی فرو برده است. با وجود بازگشت نسبی آرامش به فضای اقتصادی پس از تنشهای اخیر، هیچ توضیح رسمی و شفافی از سوی نهادهای مسئول درباره دلیل این محدودیت ارائه نشده است. برای بررسی ابعاد این موضوع، با رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی گفتوگو کردهایم.
۳۰۰ کسبوکار در آستانه ورشکستگی: ابعاد یک بحران خاموش
الفتنسب با اشاره به گستردگی این حوزه، توضیح میدهد که حدود ۳۰۰ کسبوکار دارای مجوز در زمینه فروش مصنوعات و طلای آبشده، تحت نظارت اتحادیه فعالیت میکنند و همگی مستقیماً تحت تأثیر این محدودیت قرار گرفتهاند. او تأکید میکند: “میزان خسارت دقیق هنوز محاسبه نشده، اما با توجه به تعداد کاربران بالا در برخی پلتفرمها (تا چند میلیون نفر) و حجم قابل توجه تراکنشها پیش از اعمال این محدودیت، قطعاً آسیب جدی به آنها وارد شده است.”
سکوت بانک مرکزی: چرا هیچکس پاسخگو نیست
در حالی که فعالان این حوزه بیصبرانه منتظر رفع محدودیتها هستند، دلیل اصلی این اقدام همچنان نامشخص باقی مانده است. رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی میگوید: “تاکنون هیچ اطلاعرسانی رسمی از سوی بانک مرکزی یا نهاد مسئول در این زمینه دریافت نشده و تنها از طریق تماسهای غیررسمی از بسته شدن درگاهها مطلع شدهاند.”
الفتنسب معتقد است: “شاید در دو روز اول جنگ بتوان بسته بودن بازار را طبیعی دانست، اما ادامهدار شدن این وضعیت هیچ توجیه منطقی ندارد. تا امروز هم نه به ما و نه به اتاق اصناف، دلیل روشنی اعلام نشده است.” او از همان ابتدا با جدیت پیگیر این موضوع بوده و با نهادهایی مانند فراجا، وزارت صمت، اتاق اصناف و شورای عالی فضای مجازی تماس گرفته و نامهنگاری کرده است. حتی معاون وزیر صمت نیز به او اعلام کرده که این موضوع در حیطه اختیارات آنها نیست. الفتنسب گلایه میکند: “چرا ابزار دسترسی به بازار و درگاهها باید صرفاً در اختیار بانک مرکزی باشد؟ این ورود به حوزه صنفی است و ارتباطی به وظایف آن نهاد ندارد.”
بازار طلا پایدار، اما کسبوکارهای آنلاین در بنبست
الفتنسب با اشاره به اینکه فضای بازار طلا به حالت پایدار برگشته، میپرسد: “واقعاً نمیدانم چرا فقط حوزه طلا دچار این اخلال شده. در مدت جنگ، با وجود محدودیتها، این کسبوکارها توانستند بازار را مدیریت کنند. حتی امکان خروج فیزیکی طلا از بانک کارگشایی برای بسیاری وجود نداشت، اما با این حال هیچ بحران یا تجمعی شکل نگرفت. کارنامه خوبی داشتند و امروز حقشان نیست که چنین برخوردی ببینند.”
او همچنین از شنیدهها درباره احتمال ورود بورس به این حوزه ابراز نگرانی میکند و میگوید: “اگر درست باشد، به همان مشکلات چند ماه پیش برمیگردیم که اصلاً مسیر درستی نیست. این روند هم به اعتماد کاربران لطمه میزند و هم سرمایهگذاران را دچار تردید میکند. افرادی که با مبالغ خرد، حتی در حد میلیگرم طلا خریداری کردند، با اعتماد وارد شدند و امروز دارند آسیب میبینند.”
توقف صدور مجوز و کارنامه ضعیف نهادهای حاکمیتی
از نگاه رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، نهادهایی که نباید در این حوزه دخالت کنند، با ورود غیرضروری خود باعث خدشهدار شدن فضای اعتماد شدهاند. او به توقف صدور مجوز برای کسبوکارهای جدید حوزه طلا از ابتدای بهمنماه نیز اشاره میکند و میگوید: “الان نزدیک شش ماه است که این امکان فراهم نیست. خیلیها آماده ورود به این بازار هستند اما مسیر قانونی برایشان بسته است. به نظر من، نهادهای حاکمیتی در این ماهها کارنامه قابل قبولی نداشتند.”
الفتنسب در پایان تأکید میکند که اتحادیه زیرساختهای لازم برای نظارت بر این کسبوکارها را فراهم کرده است: “سامانه نظارتی طلا را بالا آوردهایم و خود کسبوکارها هم خواستار نظارت هستند. شرایط نظارتی از سمت ما کاملاً فراهم است، اما متأسفانه به بهانههای نامشخص جلوی فعالیت این بخش گرفته شده است.”
