تسلیم نیروانیکس در برابر تنوع خدمات آمازون و مایکروسافت
در اکوسیستم استارتاپی، معمولاً داستانهای موفقیت به اشتراک گذاشته میشوند تا بارقههای امید به آینده حفظ گردد. اما نادیده گرفتن شکستهای پیشین و عدم بهرهگیری از تجارب آنها، اشتباهی بزرگ است. به همین منظور، تیم اکوموتیو اقدام به گردآوری تجربیات تعدادی از استارتاپهای ناموفق نموده است تا با بررسی سرگذشت ناکام آنها، بستری برای موفقیت استارتاپهای نوپای ایرانی فراهم آید. این مجموعه به تدریج و در قالب بخش «داستان شکست» منتشر و در اختیار مخاطبان قرار خواهد گرفت. در این قسمت، به بررسی داستان شکست استارتاپ نیروانیکس (Nirvanix) میپردازیم.
نیروانیکس با نام اولیه «استریملود» توسط استیو ایورسون در سندیگو، کالیفرنیا، تأسیس شد و به عنوان یکی از نخستین سرویسهای ذخیرهسازی آنلاین شناخته میشد. محصول اصلی این شرکت با عنوان «مدیامکس» در سال ۲۰۰۷ از آن جدا شده و با تغییر نام به نیروانیکس به فعالیت خود ادامه داد.
اما دیری نپایید که در اوت ۲۰۰۸، این شرکت با یک بحران جدی مواجه شد؛ حادثهای که منجر به از دست رفتن دادههای ۲۰,۰۰۰ کاربری گردید که برای حفظ اطلاعات خود هزینه پرداخت کرده بودند. نیروانیکس با رد مسئولیت در این اتفاق، تقصیر را متوجه شرکت تابعه خود، لینکآپ، که مسئول میزبانی برنامه و پایگاه داده بود، دانست.
در نهایت و با ادامه روند نزولی، در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۳، نیروانیکس با اعلام پایان فعالیتهای خود، به کاربران هشدار داد که تا ۳۰ سپتامبر فرصت دارند دادههای خود را از این سرویس منتقل نمایند. این هشدار در ۲۸ سپتامبر به واقعیت پیوست و وبسایت شرکت از دسترس خارج شد. لازم به ذکر است که تیم آیبیام در انتقال دادههای کاربران از زیرساختهای نیروانیکس به آنها کمک میکرد. در اوایل اکتبر ۲۰۱۳، این شرکت رسماً اعلام ورشکستگی نمود.
نیروانیکس از یک تیم مدیریتی بسیار مجرب و قدرتمند و همچنین حمایت شرکتهای شناختهشده در صنعت برخوردار بود و پایگاه مشتریان نسبتاً بزرگی داشت که سازمانهای معتبری در حوزههای اقتصاد، سلامت، رسانه و آموزش را شامل میشد. سوال اینجاست که چرا چنین استارتاپی با این پتانسیل با شکست مواجه شد؟
مدل کسبوکار نیروانیکس بر مبنای ارائه فضای ذخیرهسازی با قیمت ثابت به ازای هر گیگابایت استوار بود. این رویکرد قیمتی، کار را برای مشتریان ساده میکرد، اما در بازاری که این شرکت مجبور به رقابت با غولهایی نظیر آمازون و مایکروسافت بود که به طور مداوم قیمتهای خود را در رقابت با یکدیگر کاهش میدادند، ارزش تمایزآفرینی برای نیروانیکس ایجاد نمیکرد.
علاوه بر این، تنها خدمتی که نیروانیکس ارائه میداد، فضای ذخیرهسازی بود، در حالی که رقبایی مانند آمازون، برنامهها و خدمات متنوع دیگری را به سرویس ذخیرهسازی خود اضافه میکردند. به همین دلیل، نیروانیکس نتوانست به عنوان یک تأمینکننده جامع خدمات زیرساختی در بازار رقابت کند.
از سوی دیگر، این شرکت هیچگاه جزئیات معماری زیرساختهای خود را به طور شفاف اعلام نکرد و این گمان وجود داشت که از لحاظ نرمافزاری از بنیان نسبتاً کوچکی برخوردار بوده و اساساً دارایی فکری قابل توجهی نداشته است. به علاوه، نیروانیکس در مورد جنبههای حیاتی سرویس خود و برآورده کردن نیازهای طیف وسیعی از مشتریانش، به شرکایی مانند پانزورا وابسته بود. اگرچه این شرکت نوآوریها و توانمندیهای خاص خود را داشت، اما این میزان برای رقابت در بازار کافی نبود.
