از گاراژ تا سودای جهانی: سفری در تاریخچه پر فراز و نشیب شرکت اپل
داستان اپل، نامی که نزدیک به نیم قرن در عرصه فناوری جهان طنینانداز بوده و برای میلیونها نفر در سراسر دنیا مترادف با نوآوری و کیفیت است، سرشار از جزئیات جذاب و نقاط عطف تعیینکننده است. این روایت، ماجرای دوستی دو جوان به نامهای استیو وزنیاک و استیو جابز است که در دههی 1970 میلادی بذرهای این امپراتوری فناوری را کاشتند و سرانجام در سال 1977 با معرفی نخستین رایانهی شخصی اپل I، شرکت اپل را به طور رسمی به دنیای تجارت معرفی نمودند. امروزه، ارزش سهام این برند پس از گذشت حدود پنج دهه، به رقم شگفتانگیز 2.48 تریلیون دلار رسیده است، مسیری که بدون شک با چالشها و موفقیتهای بیشماری همراه بوده است. در این نوشتار، سفری خواهیم داشت به اعماق داستان این سیب گاز زدهی تاثیرگذار در تاریخ فناوری معاصر.
تولد یک ایده در گاراژ: نقطهی آغازین اپل
شاید در سال 1971، هنگامی که استیو وزنیاک 20 ساله و استیو جابز 16 ساله، بنیانهای دوستی خود را بر مبنای رویاهای مشترکشان بنا نهادند، تصور نمیکردند که در کمتر از شش سال بعد، در اوج جوانی، شرکت خود را تاسیس کنند. این دو استیو، پایهگذاران اصلی اپل، در سال 1977 موفق شدند نخستین نمونههای رایانههای اپل را به صورت دستی در گاراژ خانهی جابز تولید کرده و همزمان، شرکت خود را با نام “کمپانی اپل” وارد بازار کنند.
فروش نخستین نمونههای رایانههای شخصی اپل، اعتبار قابل توجهی برای این شرکت نوپا به ارمغان آورد. به طوری که با تولید و عرضهی مدلهای پیشرفتهتری همچون اپل II و اپل III که به فلاپی درایو و سیستمعامل داس مجهز بودند، این شرکت توانست جایگاهی در میان سایر برندهای فعال در این عرصه پیدا کرده و به عنوان یک شرکت رسمی با نام تجاری اپل شناخته شود.
جریان شکلگیری اپل عمدتاً با نام دو استیو، بنیانگذاران اصلی آن، گره خورده است. اما شاید اگر فرد سومی به این جمع دوستانه اضافه نمیشد، امروزه شاهد نسخههای محبوب و پرطرفداری مانند آیفون و آیپد نبودیم. در تاریخچهی اپل، قطعاً باید به حضور کوتاهمدت اما تاثیرگذار رونالد وین اشاره کرد. ماجرا از این قرار بود که جابز توانست دوست خود، رونالد را متقاعد کند تا 10 درصد از سهام برند اپل را در اختیار بگیرد، حرکتی که نقطهی عطفی در سیر تحول اپل محسوب میشد و تاثیرات مثبتی بر روند تولیدات آن بر جای گذاشت.
با این حال، رونالد وین تنها دوازده روز پس از این تصمیم، از آن منصرف شد و سهام خود را تنها به مبلغ 500 دلار واگذار کرد، غافل از اینکه در کمتر از پنج دهه بعد، برند اپل به یک هلدینگ عظیم با ارزشی بالغ بر بیش از 72 میلیارد دلار تبدیل خواهد شد.
تاسیس رسمی شرکت اپل: از یک ایده تا یک تجارت
در سال 1976، شرکت اپل به طور رسمی توسط سه نفر، استیو جابز، استیو وزنیاک و رونالد وین، تاسیس شد. هدف اصلی آنها، فروش رایانههای شخصی دستساز وزنیاک با نام اپل I بود.
اپل I به صورت یک مادربرد به همراه پردازنده مرکزی (CPU)، حافظه دسترسی تصادفی (RAM) و تراشههای ویدئویی متنی پایه به فروش میرسید. این دستگاه در ابتدا فاقد صفحهکلید داخلی، نمایشگر، کیس یا هرگونه رابط کاربری انسانی بود که بعدها در سال 1977 به آن اضافه شد.
در ژوئیه 1976، اپل I با قیمت 666.66 دلار به بازار عرضه شد. استیو وزنیاک علاقهی خاصی به اعداد تکراری داشت و به همین دلیل این قیمت غیرمعمول انتخاب شد. با این حال، همانطور که اشاره شد، رونالد وین تنها چند هفته پس از تاسیس شرکت تصمیم به ترک آن گرفت و چکی به مبلغ 800 دلار دریافت کرد، مبلغی که ارزش آن پس از چهل سال میتوانست به حدود 72 میلیارد دلار برسد. وین همچنین طراحی اولیهی لوگوی اپل را به صورت دستی انجام داد، اما این لوگو در سال 1977 توسط لوگوی سیب گازخوردهای که راب جانوف طراحی کرده بود، جایگزین شد.
شرکت اپل در تاریخ 3 ژانویه 1977 به طور رسمی به ثبت رسید. در این میان، مایک مارکولا، یک میلیونر که به اپل I علاقهمند شده بود، سرمایهی مورد نیاز و دانش تجاری لازم برای رشد شرکت را فراهم کرد. مارکولا به عنوان سومین کارمند اپل، یک سوم از سهام شرکت را در اختیار داشت. او پیشنهاد داد که فردی به نام مایکل اسکات به عنوان اولین رئیس و مدیرعامل شرکت منصوب شود، زیرا معتقد بود استیو جابز برای این سمت بیش از حد جوان و بیتجربه است.
نخستین گامهای اپل در دنیای رایانه
دوستی و همکاری استیو جابز و استیو وزنیاک، سرآغاز همکاریهای ثمربخشی شد که این دو جوان را به سوی طراحی و ساخت نخستین نمونههای رایانهای سوق داد. فرد مبتکر و سازندهی اپل، استیو وزنیاک بود که اولین نمونهی رایانهی این برند را ساخت؛ رایانهای که با داشتن یک صفحهکلید شبیه ماشین تحریر و امکان اتصال به یک تلویزیون معمولی، نخستین گامهای برند اپل به سوی نمونههای پیشرفتهتر اپل I و اپل II محسوب میشد.
وزنیاک در مصاحبهای در سال 2006 دربارهی این نمونههای اولیه توضیح داد: «زمانی که من اپل I را ساختم، اولین نمونهی رایانهای بود که نشان میداد یک رایانه باید مانند ماشین تحریر، صفحهکلید داشته و مانند تلویزیون یک صفحهنمایش نیز داشته باشد. من در آن زمان به دنبال این نبودم که یک مسیر جدید را به جهانیان نشان دهم، بلکه طراحی و تولید رایانههای اولیهی اپل تنها برای این بود که به اطرافیانم نشان دهم میتوانند باهوش و خلاق بوده و به هوش خود مباهات کنند.»
فروش داراییها برای تحقق یک رویا
استیو وزنیاک، علیرغم طراحی و ساخت نخستین نمونههای رایانههای اپل، فردی خجالتی بود و احساس میکرد که خلاقیت و سازندگی او در مقابل فناوریهای همعصرش حرف چندانی برای گفتن ندارد. اما رفاقت با جابز باعث شد که اپل I به شدت مورد تحسین آنها، به ویژه جابز، قرار بگیرد. به طوری که این دو دوست و همراه تصمیم گرفتند به طور رسمی شرکت خود را راهاندازی کنند و برای این کار نیز تنها داراییهای ارزشمندشان را فروختند؛ جابز خودروی فولکس واگن خود را فروخت و وزنیاک نیز ماشینحساب HP خود را به فروش رساند. سرانجام، یکی از بزرگترین نامهای تجاری جهان، در 1 آوریل 1976 توسط سه بنیانگذار خود، استیو جابز، استیو وزنیاک و رونالد وین، با نام Apple Computer Inc به طور رسمی راهاندازی شد.
راز سیب گاز زده: فلسفهی لوگوی اپل
بیشک برای بسیاری از افراد این سوال مطرح شده است که چرا لوگوی برند اپل تصویر یک سیب گاز زده است؟ این نماد چه ارتباطی میتواند با یکی از غولهای فناوری جهان داشته باشد؟ دربارهی نام برند اپل و لوگوی آن، چندین نظریه وجود دارد که در ادامه به طور مختصر به آنها اشاره خواهیم کرد.
نخستین و شاید محتملترین نظریه در رابطه با نام برند اپل، گفتهی استیو وزنیاک، همبنیانگذار این مجموعه است. به گفتهی او، علت نامگذاری شرکت اپل به سابقهی فعالیت استیو جابز در یک باغ میوه بازمیگردد و به همین دلیل، او نام اپل را برای برند خود انتخاب کرد. وزنیاک معتقد است که شاید در ابتدا این عنوان تنها یک اتفاق بود که به ذهن استیو جابز خطور کرد، اما در ادامه، این دو نفر، علیرغم جستجو برای یک نام دیگر، هیچ عنوانی را بهتر از اپل برای داستان خود نیافتند.
