راههای نو برای حل چالشهای دیرینه بهرهوری در صنعت نان
صنعت نان ایران با چالشهای بزرگی روبروست که از ضایعات گسترده تا یارانههای عظیم دولتی را در بر میگیرد. اخیراً در سیامین نشست «عصرانه بهرهوری» با محوریت «بهرهوری در صنعت نان»، کارشناسان به بررسی این مشکلات و ارائه راهکارهای احتمالی پرداختند. این نشست با حضور سیدحمید کلانتری، رئیس انجمن بهرهوری ایران، محمود یوسفی، مدیرکل غله تهران و مرتضی ملکی، مدیر تحقیق و توسعه شرکت بندا، برگزار شد.
۲۰ درصد ضایعات: زخمی پنهان در سفرههای ایرانی
سیدحمید کلانتری با اشاره به جایگاه تاریخی و نمادین نان در اقتصاد و معیشت، از فقدان آمارهای دقیق در خصوص ضایعات نان انتقاد کرد. برآوردهای غیررسمی نشان میدهد که ۱۰ تا ۲۰ درصد از نان تولیدی در کشور به ضایعات تبدیل میشود. این هدررفت نه تنها در نانواییها، بلکه در خانهها، رستورانها و هتلها نیز رخ میدهد که ضرر اقتصادی هنگفتی به کشور وارد میکند.
وی برای افزایش بهرهوری در صنعت نان، چهار محور اصلی را پیشنهاد داد:
قیمت و یارانه: تعیین تکلیف یارانه نان، چه به تولیدکننده و چه به مصرفکننده.
فناوری: استفاده از تجهیزات پیشرفته مانند تنورهای هوشمند.
کیفیت مواد اولیه: بهبود کیفیت گندم و توجه به مهارت نانوایان.
مصرف انرژی: بهینهسازی مصرف انرژی در دهها هزار نانوایی کشور.
آنزیمهای نجاتبخش برای نان سنتی
در همین راستا، مرتضی ملکی از شرکت بندا، خبر از توسعه یک محصول آنزیمی جدید برای نانهای سنتی داد. این محصول که برای اولین بار به طور اختصاصی برای نان سنتی تولید شده، میتواند نتایج خیرهکنندهای داشته باشد:
افزایش ۶ درصدی بهرهوری تولید.
کاهش ۲۵ درصدی ضایعات نان.
صرفهجویی ۴۴ هزار میلیارد تومانی در یارانهها.
صرفهجویی ۲ میلیارد متر مکعبی در مصرف آب، که معادل مصرف یک سال کل استان تهران است.
به گفته ملکی، این آنزیمها میتوانند جایگزین مواد غیرمجاز مانند جوهر قند نیز شوند و کیفیت نان را به طور چشمگیری افزایش دهند.
یارانه ۲۶۰ هزار میلیارد تومانی: معضل اصلی
محمود یوسفی با مرور تاریخچه صنعت نان، بهترین دوران را سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ دانست؛ زمانی که با اجرای طرح هدفمندی یارانهها، قیمت نان واقعی شد و رقابت سالمی بین نانوایان ایجاد گردید. اما با ثابت ماندن قیمت نان و افزایش نرخ ارز در سالهای بعد، ارزش واقعی نان کاهش یافت.
یوسفی تأکید کرد که یارانه ۲۶۰ هزار میلیارد تومانی فعلی، به جای بهبود کیفیت، عملاً باعث ناکارآمدی شده است. وی راهکار را پرداخت مستقیم یارانه به مصرفکننده دانست تا نانوایان برای جذب مشتری، کیفیت محصولات خود را افزایش دهند.
در نهایت، کارشناسان حاضر در نشست به این نتیجه رسیدند که صنعت نان ایران به یک تصمیمگیری فوری و کارشناسی نیاز دارد. نجات این صنعت از چرخه هدررفت و ناکارآمدی، نیازمند توافق و اقدام مشترک وزارتخانههای جهاد کشاورزی، صمت و اقتصاد است تا آینده نان ایرانی و معیشت مردم را تضمین کند.
