انواع و شاخه‌های مختلف فین‌تک: راهنمای جامع برای درک دنیای فناوری مالی

فین‌تک چیست؟ راهنمای جامع دنیای فناوری مالی

فین‌تک (FinTech) یا فناوری مالی، به استفاده از فناوری‌های نوین برای بهبود و خودکارسازی خدمات مالی اشاره دارد. این صنعت به سرعت در حال رشد و توسعه است و شامل طیف گسترده‌ای از خدمات و کاربردها می‌شود. در این مقاله، به بررسی جامع فین‌تک، کاربردها، حوزه‌های فعالیت، ترندها و نمونه‌های موفق آن می‌پردازیم.

فین‌تک: تعریفی نوین از خدمات مالی

فناوری مالی (که بیشتر به عنوان فین‌تک شناخته می‌شود) فناوری جدیدی را توصیف می‌کند که به دنبال بهبود و خودکارسازی ارائه و استفاده از خدمات مالی است. فین‌تک به شرکت‌ها، صاحبان مشاغل و مصرف کنندگان کمک می‌کند تا عملیات مالی، فرآیندها و زندگی خود را بهتر مدیریت کنند. در حقیقت، فین‌تک شامل هر برنامه، نرم‌افزار یا فناوری است که به افراد یا کسب‌وکارها اجازه می‌دهد تا به صورت دیجیتالی به امور مالی خود دسترسی پیدا کرده، آنها را مدیریت کنند، بینشی در مورد امور مالی خود کسب کرده یا تراکنش‌های مالی انجام دهند.

در قرن بیست و یکم که فین‌تک ظهور کرد، این اصطلاح به فناوری به کار رفته در سیستم‌های پشتیبان موسسات مالی مستقر مانند بانک‌ها اطلاق شد. از سال ۲۰۱۸ تا سال ۲۰۲۲، این فناوری به سمت خدمات مصرف‌محور تغییر مسیر داد؛ اما اکنون فین‌تک بخش‌ها و صنایع مختلفی مانند آموزش، مدیریت مالی خرده‌فروشی، جمع‌آوری سرمایه و مدیریت سرمایه‌گذاری را شامل می‌شود.

کاربرد انواع دسته‌بندی‌های فین‌تک

فین‌تک تراکنش‌های مالی را برای مصرف‌کنندگان یا کسب‌وکارها ساده‌تر کرده و آنها را در دسترس‌تر و عموما مقرون به صرفه‌تر می‌کند. همچنین می‌توان ایده‌های فین‌تک را در شرکت‌ها و خدماتی اعمال کرد که از هوش مصنوعی، داده‌های بزرگ و فناوری بلاکچین برای تسهیل تراکنش‌های بسیار ایمن در میان یک شبکه داخلی استفاده می‌کنند.

به طور کلی، فین‌تک تلاش می‌کند تا فرآیند تراکنش را ساده‌تر کرده و مراحل غیرضروری بالقوه را برای همه طرف‌های درگیر حذف کند. به عنوان مثال، یک سرویس تلفن همراه مانند Venmo یا CashApp به شما امکان می‌دهد در هر زمانی از روز، برای دیگران پول جابجا کرده و وجوه را مستقیما به حساب بانکی مورد نظر آنها ارسال کنید.

فین‌تک‌ها در چه حوزه‌هایی فعال هستند؟

همانطور که پیشتر اشاره شد، فین‌تک در مسیر رشد خود، حوزه‌های مختلفی را تحت پوشش خود قرار داده و توانسته هرچه بیشتر کاربردهای خود را در زندگی روزمره مردم و ترندهای روز حوزه مالی نشان بدهد. در ادامه، انواع حوزه‌های فین‌تک را مرور می‌کنیم.

انواع حوزه‌های فین‌تک

بلاکچین و رمزارزها: اولین ترند روز که ایده‌های فین‌تک توانسته خود را به خوبی در آن نشان بدهد، فناوری بلاکچین و ارزهای دیجیتال است. بلاکچین می‌تواند تراکنش‌های همتا به همتا، قراردادهای هوشمند و الگوریتم‌های اجماع برای ایجاد سوابق جدید برای رشد خدمات مالی را فعال کند. مزایای دفاتر غیرمتمرکز و غیرقابل تغییر تراکنش‌های مالی در بلاکچین با ارزهای دیجیتال یا رمزارزها می‌تواند پیشرفت‌های قابل توجهی را در خدمات مالی ایجاد کند.

مهمتر از همه، کاربردهای بلاکچین در کنار ایده‌های فین‌تک می‌تواند شانس قابل قبولی برای نوآوری مالی ایجاد کند. به عنوان مثال، ذخیره‌سازی غیرمتمرکز تاریخچه تراکنش، خطرات داده‌های جعلی و مشکلات هزینه مضاعف را به صفر نزدیک می‌کند. دانستن همین نکته که بیش از ۸۰ میلیون دارنده ولت رمزارز در سراسر جهان وجود دارد، کافی است تا تاثیر بلاکچین بر دموکراتیک شدن خدمات مالی را کاملا درک کنیم. یکی از نمونه‌های قابل توجه پروژه‌های فین‌تک مبتنی بر بلاک چین، پروژه we.trade است. یک پلت‌فرم مالی تجاری در سطح سازمانی که توسط IBM راه‌اندازی شد.

در حال حاضر کاربردهای بلاکچین در حوزه فین‌تک دارای اهمیت بسیاری هستند.

ارزهای دیجیتال مبتنی بر فناوری بلاکچین، نمونه قابل توجه دیگری از ایده‌های فین‌تک هستند که تاثیر قابل توجهی بر خدمات مالی دارند. بلاکچین می‌تواند به ایجاد حریم خصوصی، امنیت و شفافیت بهتر در ردیابی تراکنش‌های مالی کمک کند. ارزهای دیجیتال نیز می‌توانند از ویژگی‌های بلاکچین برای اطمینان از نظارت و کنترل بهتر بر دارایی‌های خود استفاده کنند. محبوبیت کریپتوهایی مانند بیت‌کوین، اتریوم، استیبل کوین‌ها و بسیاری دیگر از دارایی‌های رمزنگاری شده، ثابت می‌کند که چگونه رمزارزها در آینده فین‌تک ضروری هستند.

فناوری نظارتی یا رگ‌تک (RegTech): شاخه مهم دیگری از ایده‌های فین‌تک، فناوری نظارتی است که می‌تواند ارائه کارآمد تعهدات نظارتی را امکان‌پذیر کند. فناوری نظارتی یا RegTech می‌تواند از فناوری‌های پیشرفته برای بهبود انطباق، در کنار تسهیل معرفی مقررات ساده، مقرون‌به‌صرفه، امن و قابل درک استفاده کند.

حوزه‌های مالی به صورت مستمر در حال اصلاح و پیشرفت است و به تبع آن، نظارت نیز باید با آخرین نوآوری‌ها و پیشرفت‌ها همگام شود. هدف رگ‌تک، به عنوان یکی از شاخه‌های مهم فین‌تک، استانداردسازی و ارتقای شفافیت در فرآیندهای نظارتی است.

فناوری نظارتی بر اتوماسیون سیستم انطباق کامل داشته و می‌تواند پایه و اساس راه‌حل‌های نظارتی مختلفی مانند مدیریت ریسک، مدیریت انطباق، گزارش‌دهی نظارتی و نظارت بر معاملات را ارائه دهد. از نمونه‌های پلتفرم‌های RegTech می‌توان به Continuity، Regis-TR و Provenir اشاره کرد.

فناوری بیمه یا اینشورتک (Insurtech): رشد اکوسیستم‌های خدمات مالی دیجیتال، انعطاف‌پذیری را برای توسعه راه‌حل‌های بیمه‌ای با هدف بهبود تجربه کاربر فراهم کرده است. شرکت‌های بیمه سعی دارند از انواع فین‌تک برای ادغام اپلیکیشن‌های گوشی‌های هوشمند، هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، یادگیری ماشینی و بسیاری از فناوری‌های دیگر برای بهبود ارزش خدمات بیمه استفاده کنند.

فین‌تک از یک سو می‌تواند ارائه خدمات بیمه به مشتریان را بهبود بخشیده و جمع‌آوری داده و مدیریت بیمه را در قالب یک اپلیکیشن کاربر پسند، به مشتریان ارائه بدهد. بسیاری از شرکت‌های ارائه دهنده بیمه، در حال کار بر روی «تله ماتیک» هستند تا محصولات اصلی بیمه را بهبود بخشیده و پوشش را ساده کنند. در عین حال، InsurTech نیز دیدگاه کاربران را نسبت به محصولات بیمه با مزایای ارزشی فراوان تغییر می‌دهد.

پرداخت‌های موبایلی یا پیمنت (Payments): یکی از پاسخ‌های رایج به «انواع مختلف فین‌تک چیست؟» سیستم‌های پرداخت موبایلی است. برنامه‌های بسیاری هستند که به صورت روزمره همه ما از آنها استفاده می‌کنیم و میزان مراجعه به بانک یا دستگاه‌های خودپرداز و حتی کارتخوان را بسیار بسیار کاهش داده‌اند.

بسته به عملکردهای فردی، پرداخت‌های تلفن همراه ارزش پیشنهادی متفاوتی دارند. راه حل‌های محبوب پرداخت تلفن همراه مانند Google Pay و Venmo اعتماد تعداد قابل توجهی از کاربران را به دست آورده‌اند. به عنوان مثال، Venmo بیش از ۶۵ میلیون کاربر روزانه دارد که نشان دهنده اعتماد کاربران به برنامه است.

اعطای وام و استقراض همتا به همتا (P2P) یا (Peer-to-peer): در ادامه پیشرفت‌های حوزه فین‌تک، بخش سیستم‌های وام دهی و استقراض نیز تحت تاثیر این فناوری قرار گرفته است. فین‌تک نقش مهمی در ساده‌سازی رویکردهایی داشته که مردم برای استقراض پول دنبال می‌کنند. در همین راستا، پروتکل‌های وام دهی P2P از سوی حوزه فین‌تک معرفی شد.

هر فردی می‌تواند در هر زمان به این پلتفرم‌ها دسترسی داشته باشد و وام بگیرد. جالب است که کاربران فرصت‌های انعطاف پذیری برای ارزیابی آمادگی اعتباری وام گیرنده پیدا می‌کنند. در عین حال، نیاز به حضور در بانک برای دریافت وام را برطرف می‌کند.

پروتکل‌های وام‌دهی P2P بر قدرت DeFi تکیه دارند تا دسترسی یکپارچه به خدمات مالی و بهبود تجربه کاربر را امکان‌پذیر کنند. به عنوان مثال، Compound و Aave پروتکل‌های وام دهی محبوبی هستند که مبتنی بر DeFi هستند.