علی منصور، همبنیانگذار لایو بوک، با طرحی نوآورانه قصد دارد آموزش را در ایران متحول کند. او معتقد است آموزش باید فرایندی شخصیسازی شده باشد که بر اساس نیازهای هر فرد طراحی شود. با بهرهگیری از هوش مصنوعی و واقعیت افزوده، لایو بوک بستری فراهم کرده است تا دانشآموزان بتوانند با هزینهای مناسب و به صورت شخصیسازی شده به آموزش بپردازند.
این پلتفرم با هدف حذف نابرابریهای آموزشی و ایجاد فرصتهای برابر برای همه دانشآموزان، توانسته است بیش از یک میلیون کاربر جذب کند و به یکی از امیدبخشترین پروژههای آموزشی در ایران تبدیل شود. در گفتوگوی پیش رو، با علی منصور، مغز متفکر این انقلاب آموزشی، همراه میشویم.
از ایران نوین تا تأسیس کسبوکار شخصی:
“سال ۹۲ به ایران آمدم و با همکاری در بخش تحقیقات بازار ایران نوین، قدم در دنیای کسبوکار ایران گذاشتم. این تجربه ارزشمند، آشنایی عمیقی با حوزه فروش و بازاریابی در من ایجاد کرد. پس از دو سال حضور در ایران نوین، تصمیم گرفتم تا با تأسیس شرکت خودم، فعالیتهای حرفهایام را گسترش دهم. یکی از مهمترین پروژههای این شرکت، همکاری با قلم چی برای اجرای پروژههای آموزشی بود.”
“علاقهمندی من به حوزه آموزش ریشه در تحصیلات آکادمیکم در رشته جامعهشناسی دانشگاه آکسفورد دارد. تحقیقاتم در این دانشگاه، به ویژه تمرکز بر تأثیر تفاوتهای درآمدی بر شاخصهای آموزشی و مصرف خانوار، علاقهمندی عمیقی در من به بهبود سیستمهای آموزشی ایجاد کرد. همکاری با قلمچی نیز این علاقه را تقویت کرد و فرصتی برای پیادهسازی عملی ایدههایم فراهم آورد.”
“همکاری با قلمچی نقطه عطفی در مسیر حرفهای من بود. در این پروژه، به اهمیت تولید محتواهای تصویری و انگیزشی برای تغییر نگرش دانشآموزان پی بردم. تجربه ساخت فیلم و معرفی دانشآموزان موفق در مناطق محروم، به من نشان داد که چگونه میتوان با ایجاد الگوهای موفق، انگیزه دانشآموزان را برای ادامه تحصیل افزایش داد. این تجربه ارزشمند، الهامبخش بسیاری از پروژههای بعدی من بوده و به من کمک کرده است تا رویکردی هدفمند و مبتنی بر شواهد برای طراحی برنامههای آموزشی داشته باشم.”
“بله، ایده اصلی لایو بوک در جریان همان پروژهها شکل گرفت. متوجه شدم که دانشآموزان بهطور طبیعی تمایل دارند اطلاعات و تجربیات خود را با هم به اشتراک بگذارند و این تعامل میتواند تأثیر بسیار زیادی بر یادگیری و انگیزه آنها داشته باشد. به عنوان مثال، در سایتهای آموزشی پرطرفدار، پس از انتشار اطلاعیههای رسمی، دانشآموزان شروع به تبادل نظر و ارائه اطلاعات تکمیلی میکردند. این مسئله نشان داد که نیاز به پلتفرمی وجود دارد که به دانشآموزان اجازه دهد تا به صورت مستقیم با هم در ارتباط باشند و از تجربیات یکدیگر بهرهمند شوند. در واقع، لایو بوک به عنوان یک شبکه اجتماعی آموزشی طراحی شده است که دانشآموزان بتوانند در آن به تبادل اطلاعات، پرسش و پاسخ، و همکاری بپردازند.”
“در حین کار با دانشآموزان، متوجه شدم که آنها به طور طبیعی به سمت تعامل با هم پیش میروند و از همدیگر یاد میگیرند. این تعاملات، فراتر از اطلاعات رسمی بود و شامل تبادل تجربیات، پرسش و پاسخ و حتی ایجاد جوامع کوچک یادگیری میشد. این مشاهدات، ایده ایجاد پلتفرمی را در ذهن من شکل داد که این تعاملات را تسهیل کند. لایو بوک به عنوان یک شبکه اجتماعی آموزشی، فضایی را فراهم میکند که دانشآموزان بتوانند به طور مستقیم و آزادانه با هم در ارتباط باشند و از تجربیات یکدیگر بهرهمند شوند.”
“دسترسی به آموزش باکیفیت و شخصیسازی شده، یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده در جهش طبقاتی است. متاسفانه، دانشآموزان مناطق کمبرخوردار به دلیل محدودیتهای مالی، اغلب از این فرصت محروم میشوند. ما با این باور که آموزش باید برای همه در دسترس باشد، پلتفرمی را طراحی کردیم که به دانشآموزان امکان میدهد تا به منابع آموزشی باکیفیت و شخصیسازی شده دسترسی پیدا کنند. این پلتفرم با پر کردن شکافهای آموزشی موجود، به دانشآموزان کمک میکند تا از سد کنکور عبور کنند و آیندهای روشنتر برای خود رقم بزنند.”
“ما متوجه شدیم که دانشآموزان با دو مشکل اصلی در زمینه دسترسی به منابع آموزشی روبرو هستند: اولاً، بسیاری از آنها به منابعی که بتوانند نقاط ضعف آنها را برطرف کند، دسترسی ندارند. ثانیاً، منابع موجود اغلب بسیار حجیم و گرانقیمت هستند و نیازهای همه دانشآموزان را برآورده نمیکنند. ما تصمیم گرفتیم پلتفرمی ایجاد کنیم که این مشکلات را حل کند. این پلتفرم به دانشآموزان امکان میدهد تا به محتوای آموزشی شخصیسازی شده و باکیفیت دسترسی پیدا کنند و به این ترتیب، نقاط ضعف خود را شناسایی و برطرف نمایند.”
“برای رفع این چالشها، ما تصمیم گرفتیم پلتفرمی ایجاد کنیم که آموزش را شخصیسازی کند. به جای ارائه کتابهای حجیم و یکسان برای همه، این پلتفرم به دانشآموزان امکان میدهد تا محتوای آموزشی کوتاه و هدفمند را بر اساس نیازهای خاص خود انتخاب کنند. همچنین، این پلتفرم به جای اینکه محتوای آموزشی را از بالا به پایین تحمیل کند، به دانشآموزان و معلمان اجازه میدهد تا در تولید و اشتراکگذاری محتوا مشارکت فعال داشته باشند. به این ترتیب، هر دانشآموز میتواند با توجه به سرعت و سبک یادگیری خود، به بهترین شکل ممکن مطالب را فرا بگیرد.”
“وقتی ایده ایجاد یک پلتفرم آموزشی نوآورانه را مطرح کردیم، با واکنشهای منفی زیادی روبرو شدیم. بسیاری از افراد معتقد بودند که دانشآموزان به دنبال انتخاب نیستند و تنها به دنبال یک راه حل آماده و سریع هستند. آنها میگفتند که ایجاد یک پلتفرم غیرمتمرکز که به دانشآموزان اجازه میدهد تا انتخاب کنند، غیرممکن است. اما ما به این باور داشتیم که دانشآموزان به مراتب باهوشتر از آن هستند که تصور میشود و آنها به دنبال فرصتی برای یادگیری فعال و انتخاب آزادانه هستند.”
“لایو بوک در سال 1389 آغاز به کار کرد. در سالهای اولیه، تمرکز اصلی بر تحقیق و توسعه بود. در همین سال، با ارائه طرح نوآورانه خود در رویداد جامعه فناوری اطلاعات سازمان ملل، موفق به کسب جایزه یونسکو شدیم. در ادامه، برای عملیاتی کردن مفهوم میکرو محتوا، بیش از 140 ساعت محتوای کوتاه و هدفمند تولید کردیم که شامل حل تمرینها و جزوات آموزشی بود. در سالهای 1399 و 1400، اولین نسخه از پلتفرم در استان سیستان و بلوچستان به عنوان یک طرح آزمایشی اجرا شد. با تولید یک ویدیوی آموزشی، تلاش کردیم تا این پلتفرم را به جامعه آموزشی معرفی کنیم.”
“پس از راهاندازی اولیه، لایو بوک با استقبال بینظیر کاربران روبرو شد. تعداد کاربران از روزی 100 نفر به سرعت به روزی 1000 نفر و سپس به 2500 نفر رسید. این رشد تصاعدی نشان از نیاز شدید جامعه آموزشی به یک پلتفرم جامع و کارآمد داشت. با گذشت زمان، این رشد شتاب بیشتری گرفت و تعداد کاربران به 6 هزار و سپس 20 هزار نفر رسید. در این مرحله، با توجه به افزایش حجم ترافیک، سیستم ما نیاز به ارتقاء داشت. اما این چالش مانع از ادامه رشد ما نشد و با رفع مشکلات فنی، تعداد کاربران به سرعت به 300 هزار نفر در سال اول رسید. در حال حاضر و کمتر از یک سال، تعداد کاربران لایو بوک از 350 هزار نفر به بیش از یک میلیون نفر رسیده است.”
“یکی از دلایل اصلی موفقیت لایو بوک، استقبال گسترده معلمان از این پلتفرم بوده است. برآوردها نشان میدهد که حدود 7 تا 8 درصد از کاربران ما را معلمان تشکیل میدهند. این معلمان با معرفی لایو بوک به دانشآموزان خود، به ویژه در شبهای امتحان، نقش مهمی در رشد پلتفرم ایفا کردهاند. دلیل این استقبال، طبقهبندی دقیق محتواها و امکان برقراری ارتباط بین دانشآموزان در لایو بوک است.”
“حوزه آموزش، به دلیل ساختار سنتی و رویکرد یکسان برای همه دانشآموزان، یکی از مقاومترین حوزهها در برابر تغییر است. در روش سنتی، معلم مجبور است یک نسخه واحد از درس را به همه دانشآموزان ارائه دهد، بدون توجه به تفاوتهای فردی آنها. این رویکرد باعث میشود دانشآموزانی که مطالب را سریعتر یاد میگیرند، خسته شوند و دانشآموزانی که با مشکل مواجه هستند، از یادگیری باز بمانند. علاوه بر این، معلمان نیز زمان زیادی را صرف تصحیح تکالیف میکنند و امکان تحلیل دقیق پیشرفت دانشآموزان وجود ندارد. لایو بوک با ارائه یک رویکرد شخصیسازی شده، به این چالشها پاسخ داده و امکان یادگیری موثرتر و کارآمدتر را برای دانشآموزان فراهم میکند.”
“ما معتقدیم که در مسیر درستی قرار داریم و توانستهایم گامهای مهمی در جهت تحول آموزش برداریم. اگرچه این تنها بخشی از برنامه بزرگ ماست، اما به طور قطع به هدفمان که شخصیسازی آموزش است، نزدیکتر شدهایم. ما میخواهیم نسل بعدی استراتژیهای فناوری آموزشی در ایران را بر اساس نیازهای فردی هر دانشآموز شکل دهیم. به این معنی که آموزش باید متناسب با سطح شناختی و مهارتهای هر فرد باشد.”
“یکی از مهمترین چالشهای سیستم آموزشی کشور، کیفیت پایین آموزش است. آمارها نشان میدهند که شاخصهای کیفیت آموزشی ما در سطح منطقهای بسیار پایین است. دلیل اصلی این مسئله، یکسانسازی آموزش و عدم توجه به تفاوتهای فردی دانشآموزان است. در حالی که هر دانشآموز ویژگیهای منحصر به فردی دارد، سیستم آموزشی سنتی ما، یک نسخه واحد از آموزش را به همه دانشآموزان ارائه میدهد. برای بهبود کیفیت آموزش و افزایش بهرهوری دانشآموزان، باید به سمت شخصیسازی آموزش حرکت کنیم. در این روش، آموزش با توجه به نیازها، تواناییها و سبک یادگیری هر دانشآموز طراحی میشود.”
“یکی از چالشهای جدی سیستم آموزشی کشور، کمبود معلم است. این کمبود باعث شده تا معلمان مجبور شوند در رشتههای غیر تخصصی خود تدریس کنند. برای مقابله با این مشکل، باید به دنبال راهکارهای نوآورانه باشیم. استفاده از فناوریهای آموزشی یکی از این راهکارهاست. با استفاده از پلتفرمهای آموزشی هوشمند، میتوانیم به معلمان کمک کنیم تا حتی در رشتههای غیر تخصصی خود، آموزش باکیفیتی را ارائه دهند. این پلتفرمها میتوانند دسترسی معلمان به منابع آموزشی باکیفیت را تسهیل کرده و به آنها امکان دهند تا آموزش را به صورت شخصیسازی شده برای دانشآموزان خود طراحی کنند.”
“ساختار آموزشی فعلی کشور، با وجود سرفصلهای آموزشی خوب، با شرایط اقتصادی و اجتماعی اکثر خانوادههای ایرانی همخوانی ندارد. برای مثال، وقتی به دانشآموزی گفته میشود که یک پدیده را مشاهده کند، در واقع از او انتظار میرود که به امکاناتی دسترسی داشته باشد که بسیاری از دانشآموزان به آن دسترسی ندارند. ما به دنبال ایجاد سیستمی هستیم که بتواند سرفصلهای آموزشی موجود را به گونهای به دانشآموزان منتقل کند که با واقعیتهای زندگی روزمره آنها همخوانی داشته باشد. به عبارت دیگر، میخواهیم آموزش را از حالت تئوری خارج کرده و آن را به مهارتهای عملی و کاربردی در زندگی روزمره مرتبط کنیم.”
“بحران کمبود معلم و روشهای آموزشی سنتی؛ بزرگترین چالش آموزش و پرورش امروز
یکی از مهمترین چالشهای پیش روی سیستم آموزشی کشور، کمبود جدی نیروی انسانی متخصص به ویژه معلم است. سالهاست که تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه آموزش به اندازه کافی صورت نگرفته و این مسئله به طور مستقیم بر کیفیت آموزش تأثیر گذاشته است.
از سوی دیگر، روشهای سنتی تدریس و مواد آموزشی قدیمی نیز به عنوان یک مانع بزرگ در برابر ارتقای کیفیت آموزش عمل میکنند. این روشها نه تنها جذابیت لازم را برای دانشآموزان ایجاد نمیکنند، بلکه آنها را برای یادگیری در دنیای پیچیده و پویای امروز آماده نمیسازند.
“تحولی بزرگ در آموزش ایران: از کلاسهای یکنواخت به دنیای یادگیری شخصیسازی شده
آیا آمادهاید تا آموزش در ایران را متحول کنیم؟ تصور کنید دنیایی که در آن هر دانشآموز، بسته به استعدادها، علاقهمندیها و سرعت یادگیری خود، آموزش میبیند. این دیگر کلاسهای یکنواخت و محتوای تکراری نیست، بلکه سفری شخصی و لذتبخش در دنیای دانش است.
ما به عنوان یک شرکت خصوصی، بر این باوریم که آینده آموزش ایران در شخصیسازی نهفته است. با ایجاد این باور در جامعه، میتوانیم گامهای بزرگی در جهت بهبود کیفیت آموزش برداریم.
تحولی بزرگ در آموزش با تکیه بر قدرت همسالان”
یکی از چالشهای اصلی سیستم آموزشی کشور، کمبود معلم متخصص و بهروز است. متأسفانه، تربیت معلم به اندازه کافی صورت نگرفته و این موضوع به کیفیت آموزش آسیب جدی وارد کرده است. اما آیا این به معنای آن است که هیچ راه حلی برای بهبود وضعیت وجود ندارد؟ قطعاً خیر!
به عنوان یک شرکت خصوصی، ما معتقدیم که با استفاده از فناوری و ایجاد تغییرات هوشمندانه در فرآیند آموزش، میتوانیم به این چالش بزرگ غلبه کنیم. یکی از راهکارهای موثر و کارآمدی که ما بر آن تمرکز کردهایم، بهرهگیری از ظرفیت بالای “آموزش همسالان” است.
آیا آماده اید تا با هم آینده آموزش را متحول کنیم؟ ما به عنوان یک شرکت خصوصی، با نگاهی به آیندهای نزدیک، نگرانی جدی نسبت به بحران کمبود معلم و کیفیت پایین آموزش در کشور داریم. با توجه به افزایش نرخ بازنشستگی و عدم تربیت نیروی متخصص کافی، سیستم آموزشی ما در آستانه یک تغییر بزرگ قرار دارد.
با استفاده از سیستم هوشمند آموزشی که پیشنهاد میکنیم، معلمان میتوانند به صورت دقیق و هدفمند، دانشآموزان را گروهبندی کنند و به هر گروه، آموزشهای متناسب با نیازها و تواناییهایشان ارائه دهند. این یعنی پایان یکنواختی در آموزش و آغاز دورهای جدید که در آن هر دانشآموز با توجه به سرعت و سبک یادگیری خود، پیشرفت میکند.
با توجه به آمار موجود، بیش از یک میلیون نفر از دانشآموزان ایرانی به خانواده بزرگ لایو بوک پیوستهاند. این نشان میدهد که علاقه و نیاز به روشهای نوین آموزش در بین دانشآموزان و خانوادههای ایرانی بسیار بالاست.
ما با این هدف که آموزش را جذابتر، تعاملیتر و موثرتر کنیم، پلتفرم لایو بوک را طراحی کردیم. تصور کنید دانشآموزی در حال مطالعه یک کتاب درسی است و به یک موضوع خاص علاقهمند میشود یا با آن دچار مشکل میشود. در این حالت، او تنها با باز کردن اپلیکیشن لایو بوک و گرفتن یک عکس از صفحه کتاب، به دنیایی از اطلاعات جدید دسترسی پیدا میکند.
تا به حال به این فکر کردهاید که چرا کتابهای کمکآموزشی سنتی هر ساله تغییر میکنند و نسخههای قدیمی آنها به سرعت منسوخ میشوند؟ دلیلش این است که این کتابها نمیتوانند خود را با سرعت تغییرات دانش و اطلاعات تطبیق دهند.
لایو بوک صرفاً یک نرمافزار نیست؛ بلکه آغازگر تحولی بزرگ در آموزش شخصیسازی شده در ایران است. ما با ایجاد یک زیرساخت هوشمند، بستری را فراهم کردهایم تا هر دانشآموز بتواند با توجه به نیازها، تواناییها و سرعت یادگیری خود، به بهترین شکل ممکن آموزش ببیند.
آیا تا به حال به این فکر کردهاید که چرا گاهی اوقات درک ارتباط بین مفاهیم مختلف درسی برای دانشآموزان سخت است؟ دلیل اصلی این مشکل، عدم وجود یک ساختار منسجم و یکپارچه در سرفصلهای آموزشی است. هر کتاب درسی، به نوعی دنیای آموزشی خود را دارد و این موضوع باعث میشود که دانشآموزان در یافتن ارتباط بین مفاهیم مختلف سردرگم شوند.
ایدهی استفاده از فناوری برای شخصیسازی آموزش و بهبود نتایج یادگیری، دیگر یک ایده نو نیست. در سالهای اخیر، بسیاری از کشورهای پیشرفته به این سمت حرکت کردهاند و نتایج امیدوارکنندهای نیز به دست آمده است.
در حالی که کشورهای پیشرو مانند آمریکا، چین و هند با سرعت به سمت شخصیسازی آموزش و استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی در این حوزه پیش میروند، یک چالش اساسی در این مسیر وجود دارد: انحصار فناوری. شرکتهای بزرگی که در این حوزه فعالیت میکنند، اغلب فناوریهای خود را به صورت انحصاری نگه میدارند و دسترسی به آنها برای سایرین محدود است. این امر باعث افزایش هزینهها و کاهش سرعت توسعهی فناوریهای آموزشی در سطح جهانی میشود.
ایجاد یک گراف آموزشی جامع و هوشمند، پروژهای بسیار پیچیده و تخصصی است که نیازمند همکاری تیمی از متخصصان مختلف از حوزههای گوناگون است. برای اجرای موفق چنین پروژهای، به تخصص افرادی در زمینههای هوش مصنوعی، علوم داده و آموزش نیاز داریم.
وقتی از تعارض منافع در اجرای پروژه گراف آموزشی ایران صحبت میکنیم، منظورمان برخوردهای احتمالی با افرادی است که در سیستم آموزش سنتی کشور نقش دارند. این افراد، با وجود تلاشهای ارزشمند در گذشته، ممکن است در برابر تغییرات و نوآوریها مقاومت کنند.
در حالی که به وجود چالشهای ناشی از تعارض منافع با بازیگران سنتی آموزش اشاره کردیم، لازم است تأکید کنیم که این بدان معنا نیست که ما مخالف همکاری با آنها هستیم. برعکس، ما معتقدیم که همکاری با این بازیگران، کلیدی برای موفقیت پروژه ما است.
“لایو بوک؛ تعهد به آموزش رایگان و نوآوری در کسبوکار”
یکی از سوالات رایجی که در مورد پروژه لایو بوک مطرح میشود، نحوه درآمدزایی و مدل کسبوکار آن است. با توجه به تعهد ما به ارائه آموزش باکیفیت و رایگان برای همه، این سوال اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آموزش رایگان؛ اصل اساسی لایو بوک
ما معتقدیم که آموزش حق همه است و نباید به توان مالی افراد وابسته باشد. به همین دلیل، خدمات پایه لایو بوک، از جمله دسترسی به میلیونها دقیقه محتوای آموزشی باکیفیت، به صورت کاملاً رایگان در اختیار کاربران قرار میگیرد. این تصمیم ما بر اساس اعتقاد راسخ به ارزش آموزش و اهمیت دسترسی همه افراد به آن گرفته شده است.
لایو بوک؛ یک اکوسیستم آموزشی جامع
لایو بوک نه تنها یک پلتفرم آموزشی، بلکه یک اکوسیستم آموزشی جامع است که قصد دارد بزرگترین سوپراپ آموزشی ایران شود. در این اکوسیستم، خدمات پایه به صورت رایگان ارائه میشود اما خدمات پریمیوم و سفارشیسازی شده نیز برای پاسخگویی به نیازهای خاص کاربران ارائه خواهد شد.
مدل کسبوکار متنوع و مبتنی بر ارزش
مدل کسبوکار لایو بوک بر اساس ارائه خدمات متنوع و باارزش به کاربران بنا شده است. برخی از این خدمات عبارتند از:
شخصیسازی آموزش: ارائه برنامههای آموزشی شخصیسازی شده برای هر دانشآموز بر اساس نیازها و سبک یادگیری او
ابزارهای آموزشی پیشرفته: ارائه ابزارهای آموزشی نوین مانند شبیهسازها، بازیهای آموزشی و واقعیت افزوده
همکاری با مدارس و دانشگاهها: ارائه راهکارهای آموزشی برای مدارس و دانشگاهها
ارائه خدمات به کسبوکارها: ارائه خدمات آموزشی تخصصی برای کسبوکارها
فروش محصولات آموزشی: فروش کتابها، جزوات و سایر محصولات آموزشی باکیفیت
تعادل بین ارزشآفرینی و درآمدزایی
هدف ما در لایو بوک، ایجاد تعادل بین ارزشآفرینی برای کاربران و درآمدزایی پایدار است. ما معتقدیم که با ارائه خدمات باکیفیت و ایجاد ارزش برای کاربران، میتوانیم به درآمدزایی پایدار دست پیدا کنیم.
اهمیت مسئولیت اجتماعی
پروژه لایو بوک در ساختار مسئولیت اجتماعی ما تعریف شده است. ما معتقدیم که آموزش یک مسئولیت اجتماعی است و هر یک از ما باید برای بهبود کیفیت آموزش در کشورمان تلاش کنیم. با ارائه آموزش رایگان و باکیفیت، ما به این مسئولیت اجتماعی عمل میکنیم.
در نهایت، هدف ما ایجاد یک جامعهی یادگیرنده است.
جامعهای که در آن همه افراد به دانش و مهارتهای لازم برای زندگی بهتر دسترسی داشته باشند. ما با ایجاد یک اکوسیستم آموزشی جامع و مبتنی بر ارزش، به این هدف نزدیکتر میشویم.
