قانون جدید سازمان راهداری، مانع جدی بر سر راه رشد استارتاپهای حوزه حمل و نقل شده است. الزام به واگذاری ۳۰ درصد سهام به شرکتهای سنتی، نه تنها انگیزهای برای سرمایهگذاری در این حوزه ایجاد نمیکند، بلکه نوآوری و رقابت را نیز محدود میکند.
ترابرنت به عنوان یک نمونه موفق از استارتاپهای حوزه حمل و نقل، به دلیل قوانین دست و پاگیر با چالش جدی روبرو شده است. این شرکت که موفق شده بود راهکارهای نوینی برای بهبود صنعت حمل و نقل ارائه دهد، اکنون با مانع صدور بارنامه مواجه است. این موضوع نشان میدهد که قوانین موجود تا چه اندازه با واقعیتهای صنعت و نیازهای بازار فاصله دارد.
مشکل اصلی بازارگاههای الکترونیکی حمل و نقل چیست؟
بازارگاههای الکترونیکی حمل و نقل با چالش بزرگی در صدور بارنامه مواجه هستند. طبق قوانین موجود، این شرکتها برای صدور بارنامه باید شرایط خاصی را داشته باشند که یکی از مهمترین آنها، واگذاری ۳۰ درصد از سهام به شرکتهای باربری سنتی است. این یعنی یک شرکت نوآور و فناور، باید بخش قابل توجهی از مالکیت خود را به شرکتهای سنتی بدهد تا بتواند فعالیت اصلی خود را انجام دهد.
چرا این قانون مشکلساز است؟
تضاد منافع: این قانون منجر به تضاد منافع بین بازارگاههای الکترونیکی و شرکتهای باربری سنتی میشود. شرکتهای سنتی که سهام بازارگاه را در اختیار دارند، ممکن است به جای رشد و توسعه بازارگاه، به دنبال حفظ وضعیت موجود و کسب سود کوتاهمدت باشند.
محدودیت نوآوری: این قانون، نوآوری و رشد در صنعت حمل و نقل را محدود میکند. شرکتهای استارتاپی که با ایدههای جدید وارد این بازار میشوند، باید بخش قابل توجهی از سرمایه خود را صرف خرید سهام شرکتهای سنتی کنند که این امر میتواند آنها را از ادامه فعالیت باز دارد.
عدم انعطافپذیری: تعیین یک عدد مشخص برای سهم شرکتهای باربری سنتی در بازارگاهها، نشاندهنده عدم انعطافپذیری قوانین موجود است. این در حالی است که شرایط بازار و فناوری به سرعت در حال تغییر است.
“چرا سازمان راهداری، رشد کسبوکارهای نوین حمل و نقل را محدود میکند؟”
بازارگاههای الکترونیکی حمل و نقل در ایران با چالش جدی رقابت نابرابر با سازمان راهداری مواجه هستند. قوانین و مقرراتی که توسط این سازمان وضع میشود، به جای حمایت از نوآوری و بهبود خدمات، به دنبال حفظ وضعیت موجود و حمایت از کسبوکارهای سنتی است.
مشکلات اصلی این رویکرد عبارتند از:
توجه بیش از حد به منافع گروه خاصی: قوانین موجود بیشتر به فکر حفاظت از منافع کسبوکارهای سنتی حمل و نقل است و به نیازهای مصرفکننده و تولیدکنندگان توجهی نمیکند.
محدودیت در نوآوری: با وضع قوانین دست و پاگیر، امکان استفاده از فناوریهای جدید و بهبود بهرهوری در صنعت حمل و نقل کاهش مییابد.
افزایش هزینهها برای مصرفکننده: محدودیت رقابت منجر به افزایش هزینههای حمل و نقل و در نتیجه افزایش قیمت کالاها برای مصرفکننده میشود.
“چرا قوانین دست و پاگیر، مانع رشد و توسعه بازارگاههای الکترونیکی حمل و نقل شده است؟”
یکی از مشکلات اصلی در صنعت حمل و نقل، وجود واسطههای متعدد و سودجویی آنهاست. این واسطهها سهم قابل توجهی از سود حمل و نقل را به خود اختصاص میدهند، در حالی که ارزش افزوده چندانی به این فرایند نمیافزایند.
بازارگاههای الکترونیکی به عنوان راه حلی برای حذف واسطهها و افزایش بهرهوری مطرح شدهاند. این پلتفرمها با ایجاد ارتباط مستقیم بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان، امکان کاهش هزینهها و بهبود کیفیت خدمات را فراهم میکنند. اما متاسفانه قوانین و مقررات دست و پا گیر سازمان راهداری، مانع از رشد و توسعه این کسبوکارهای نوپا شده است.
مشکل اصلی چیست؟
الزام به واگذاری سهام به شرکتهای سنتی: یکی از مهمترین موانع، الزام بازارگاههای الکترونیکی به واگذاری ۳۰ درصد از سهام خود به شرکتهای باربری سنتی است. این قانون نه تنها انگیزهای برای سرمایهگذاری در این حوزه ایجاد نمیکند، بلکه نوآوری و رقابت را نیز محدود میکند.
محدودیت در صدور بارنامه: عدم اجازه صدور بارنامه به بازارگاههای الکترونیکی، یکی دیگر از مشکلات جدی است. این امر باعث میشود که این شرکتها نتوانند به صورت مستقل فعالیت کنند و به شرکتهای سنتی وابسته باشند.
چرا این قوانین مشکلساز هستند؟
تضاد با هدف حذف واسطهها: این قوانین به جای حذف واسطهها، به حفظ قدرت آنها کمک میکند.
محدودیت در نوآوری: با وضع قوانین دست و پا گیر، امکان استفاده از فناوریهای جدید و بهبود بهرهوری در صنعت حمل و نقل کاهش مییابد.
افزایش هزینهها برای مصرفکننده: محدودیت رقابت منجر به افزایش هزینههای حمل و نقل و در نتیجه افزایش قیمت کالاها برای مصرفکننده میشود.
“ترابرنت؛ یک انقلاب خاموش در صنعت حمل و نقل”
ترابرنت به عنوان یکی از پیشگامان حوزه حمل و نقل آنلاین، با وجود چالشهای متعدد، توانسته است گامهای بلندی در جهت بهبود این صنعت بردارد.
چالشهای پیش رو:
محدودیت در صدور بارنامه: یکی از بزرگترین موانع پیش روی ترابرنت، عدم امکان صدور مستقیم بارنامه است. این محدودیت قانونی، باعث شده تا ترابرنت نتواند به عنوان یک بازیگر اصلی در این صنعت عمل کند.
وابستگی به واسطهها: به دلیل عدم صدور بارنامه، ترابرنت مجبور است برای ارائه خدمات حمل و نقل، به شرکتهای باربری سنتی متکی باشد. این امر باعث افزایش هزینهها و کاهش بهرهوری میشود.
دستاوردهای ترابرنت:
تسهیل ارتباط بین رانندگان و باربریها: ترابرنت با ایجاد یک پلتفرم آنلاین، امکان ارتباط مستقیم بین رانندگان و باربریها را فراهم کرده است.
کاهش هزینههای حمل و نقل: با حذف واسطهها، ترابرنت توانسته است هزینههای حمل و نقل را برای مشتریان کاهش دهد.
افزایش بهرهوری: ترابرنت با استفاده از فناوریهای نوین، بهرهوری در صنعت حمل و نقل را افزایش داده است.
آمار و ارقام:
درخواستهای روزانه: روزانه حدود هزار درخواست حمل بار در پلتفرم ترابرنت ثبت میشود.
حجم بار جابهجا شده: در چند سال اخیر، ترابرنت موفق به جابهجایی حدود 30 تا 40 هزار تن کالا شده است.
راهکارهای اتخاذ شده:
توافق با باربریها: برای دور زدن محدودیتهای قانونی، ترابرنت با یک شرکت باربری توافق کرده است تا بارنامههای مورد نیاز را صادر کند.
“بارپین؛ رقیبی دولتی برای استارتاپهای حمل و نقل”
حضور بارپین در صنعت حمل و نقل، به ویژه با حمایتهای سازمان راهداری، چالشهای جدی برای استارتاپهای این حوزه ایجاد کرده است. این شرکت که به نوعی بازوی اجرایی سازمان راهداری تلقی میشود، با استفاده از منابع و امکانات دولتی، به رقابت ناعادلانه با سایر بازیگران بازار پرداخته است.
مشکلات اصلی ناشی از حضور بارپین:
تبعیض علیه سایر بازیگران: بارپین با حمایت سازمان راهداری، از امکانات و تسهیلاتی برخوردار است که سایر استارتاپها از آن محروم هستند.
ایجاد انحصار: با اجبار باربریها به استفاده از پلتفرم بارپین، این شرکت در حال ایجاد انحصار در بازار است.
تضاد منافع: سازمان راهداری به عنوان نهاد نظارتی، نباید به طور مستقیم در بازار رقابت کند. این امر منجر به تضاد منافع و کاهش شفافیت در این حوزه میشود.
محدودیت فرصتها برای نوآوری: حضور قدرتمند بارپین، فضای رشد و توسعه برای سایر استارتاپها را محدود کرده است.
