راهبری کسبوکار در گرداب بحران: اقدامات حیاتی برای مدیران
شیوع گسترده ویروس کرونا و به تبع آن، مختل شدن جریان عادی اقتصاد جهانی، موجی از چالشها را برای استارتاپها و کسبوکارهای نوپا به همراه آورده است. در این میان، بسیاری از این کسبوکارها ناگزیر به تعدیل نیرو و حتی تعطیلی کامل فعالیتهای خود شدهاند. با این حال، در همین شرایط دشوار نیز، معدود استارتاپهایی با دیدگاه فرصتمحور، تهدیدها را به سکوی پرتاب تبدیل کردهاند. این کسبوکارها نه تنها توانستهاند سایه شکست و تعطیلی را از سر خود دور کنند، بلکه با اتخاذ استراتژیهای هوشمندانه توسعه کسبوکار در شرایط بحرانی، رشدی چشمگیر را نیز تجربه خواهند نمود.
ضروری است مدیران کسبوکارها آگاه باشند که استراتژی راهبری در شرایط بحرانی، تفاوتهای بنیادینی با رویکردهای معمول در زمانهای عادی دارد. در این دوران، لازم است با حساسیتی ویژه، جریانهای نقدی کسبوکار و شاخصهای کلیدی عملکرد (KPIs) به دقت رصد و مدیریت شوند. به طور خلاصه، مهمترین اقداماتی که مدیران کسبوکارها در این دوره پرتلاطم باید مد نظر قرار دهند، به شرح زیر است:
تشکیل تیم واکنش سریع و ایجاد بسترهای ارتباطی کارآمد
هر مدیری در این شرایط خطیر، نیازمند آگاهی لحظهای از وضعیت بازار، روند عملیات و پروژهها، و مسائل و مشکلاتی است که سازمان با آن دست و پنجه نرم میکند. از اولویتهای نخستین، ایجاد بستری مناسب و سریع برای ارتباط مؤثر افراد کلیدی در سازمان است. احتمالاً استفاده از ابزارهای آنلاین، بهترین راهکار برای این منظور خواهد بود. این بستر ارتباطی باید به گونهای طراحی شود که افراد بتوانند حداقل چند بار در روز در جلسات مجازی حاضر شده و به شکلی مؤثر در فرآیند حل مشکلات و اتخاذ تصمیمات حیاتی مشارکت نمایند.
کاهش حداکثری هزینهها و مدیریت منابع مالی
در بحبوحه بحرانهایی نظیر شیوع کرونا، طبیعتاً نباید در پی افزایش حقوق یا استخدام نیروهای جدید باشید. در مقابل، شناسایی و تعدیل افرادی که کارایی پایینی دارند، بازگرداندن بودجه رویدادها و برنامههای لغو شده، و در دوران اوج بحران، کاهش هزینههای بازاریابی از جمله اقدامات ضروری است. مدیریت بهینه منابع مالی و پرهیز از هزینههای غیرضروری، ضامن بقای سازمان در این دوران خواهد بود.
برنامهریزی برای شرایط غیرقابل پیشبینی و حفظ انعطافپذیری
انعطافپذیر بودن و حفظ پویایی سازمان، برای بقا و حفظ جایگاه آن در بازار امری حیاتی است. اگر لازم است فعالیتهای خود را به طور موقت محدود کنید (به عنوان مثال، بستن برخی شعب یا توقف خطوط تولید)، در هر صورت، سازمان شما باید به فعالیت خود ادامه دهد، خواه به صورت مجازی و خواه به صورت فیزیکی، تا بتواند نیازهای مشتریان را تا حد امکان برآورده سازد. توانایی تطبیق با شرایط متغیر، کلید عبور از بحران است.
مدیریت نقدینگی و اولویتبخشی به جریانهای نقدی
استراتژی مالی سازمان در شرایط بحرانی باید به گونهای تنظیم شود که حفظ نقدینگی در آن اولویت اصلی قرار گیرد. منابع نقدی موجود را به دقت حفظ کنید، پروژههای پرهزینه و غیرضروری را به تعویق اندازید و هزینههای عملیاتی را تا حد امکان کاهش دهید. اطمینان از وجود جریان نقدی سالم، تضمینکننده توانایی سازمان برای مقابله با چالشهای مالی پیش رو خواهد بود.
تطبیق استراتژی بازاریابی با شرایط جدید بازار
حتی در بدترین شرایط و رکود بازار نیز، همواره فرصتهایی برای رشد و توسعه وجود دارد. لازم است تیمی را مأمور شناسایی و تشخیص موقعیتهای بالقوه در هر شکل و قالبی نمایید. بررسی تغییر رفتار مشتریان، ایجاد کانالهای ارتباطی جدید و یافتن موقعیتهای مناسب برای خرید و فروش اقلام مورد نیاز و ضروری، میتواند زمینهساز رشد در دوران بحران باشد.
حفظ و تقویت وفاداری مشتریان در دوران سختی
در شرایط بحرانی، مشتریان شما نیز تحت همان فشار و استرسی قرار دارند که شما تجربه میکنید. در این وضعیت، ارائه کمک و حمایت به مشتریان وفادار میتواند سازمان شما را از سایر رقبا متمایز سازد. این اقدام نه تنها پیوند شما با مشتریان را مستحکمتر میکند، بلکه ارتباط نزدیکتری را شکل میدهد که مدتها پس از عبور از این بحران نیز پایدار خواهد ماند.
اقدام زودهنگام برای کسب مزیت رقابتی در بازار
حتی در بدترین شرایط اقتصادی نیز، میتوان راههایی برای گسترش نفوذ و افزایش سهم بازار پیدا کرد. این امر ممکن است بر اساس تغییر رفتار مشتریان، ایجاد کانالهای ارتباطی جدید یا یافتن موقعیت مناسب برای تأمین و عرضه اقلام مورد نیاز و ضروری جامعه محقق شود. اقدام پیشگیرانه و هوشمندانه میتواند سازمان شما را در موقعیت برتری نسبت به رقبا قرار دهد.
تقویت و بهینهسازی سیستم فناوری اطلاعات سازمان
زیرساختهای مبتنی بر فناوری اطلاعات در دوران بحران، به مهمترین عامل در ارتباط مؤثر افراد سازمان با یکدیگر تبدیل میشوند. کیفیت همکاری از راه دور و عملکرد کلی سیستم، به طور مستقیم تحت تأثیر قدرت و کارآمدی این زیرساختها قرار دارد. سرمایهگذاری و تقویت این بخش، ضامن تداوم و بهرهوری فعالیتهای سازمان خواهد بود.
همسویی استراتژی سازمان با نیازهای جامعه در شرایط بحرانی
فراموش نکنید که استراتژی سازمان شما باید با نیازهای جامعه همسو بوده و در جهت کمک به بهبود وضعیت اقدامات مؤثری انجام دهد. این رویکرد نه تنها یک اقدام مثبت و مسئولانه اجتماعی است، بلکه میتواند به بهبود جایگاه، شهرت و اعتبار سازمان شما نیز کمک شایانی نماید.
در همین راستا، گروه مشاوران رتیبا، با درک شرایط دشوار پیش روی استارتاپها و کسبوکارهای نوپا، در نظر دارد به منظور حمایت از آنها، پکیج خدماتی ویژهای برای مدیریت کسبوکار در شرایط بحرانی ارائه دهد و تا زمان عبور از این شرایط ناخوشایند، در کنار بنیانگذاران و مدیران کسبوکارها باشد
