“میثم سیدصالحی، مدیر جوان معاونت مجازی صداوسیما، ظاهری جوانتر از سنش داشت. در گفتوگویی که با او داشتم، او سروش را به عنوان جدیترین گزینه برای جایگزینی تلگرام معرفی کرد. اما آیا واقعا سروش میتواند جایگزین مناسبی برای تلگرام باشد؟ در حالی که سیدصالحی مدعی است تلگرام است که به دنبال انحصار است، بسیاری معتقدند که اقدامات اخیر دولت برای فیلترینگ تلگرام و ترویج سروش، به نوعی ایجاد انحصار در بازار پیامرسانهای داخلی است. در این مصاحبه، به بررسی این تناقضات و دلایل پشت پرده این رویدادها پرداختهایم.”
“خبر رفع فیلتر تلگرام باعث ناراحتی من نشد. من به عنوان کسی که در حوزه پیامرسانهای داخلی فعالیت میکنم، معتقدم که تصمیمگیری در مورد فیلترینگ یا عدم فیلترینگ یک پلتفرم خارجی، به عهده سیاستگذاران است و فراتر از حیطه کاری ماست. متاسفانه برخی رسانهها با برداشتهای نادرست از صحبتهای من، سعی میکنند من را در موافق یا مخالف فیلترینگ تلگرام قرار دهند. در حالی که من معتقدم پیامرسانهای داخلی باید به صورت مستقل و بدون توجه به وضعیت سایر پلتفرمها، به رشد و توسعه خود ادامه دهند.”
“وقتی به یک بازیگر خاص اجازه میدهیم بدون هیچ محدودیتی در بازار فناوری اطلاعات فعالیت کند، عملاً به او اجازه دادهایم تا انحصار مطلقی را ایجاد کند. این انحصار، فرصت رقابت را از سایر بازیگران بازار سلب کرده و فضایی برای رشد و توسعه آنها باقی نمیگذارد. رقبای کوچکتر برای رقابت با این غول بازار، مجبورند هزینههای هنگفتی را متحمل شوند و با موانع بسیاری روبرو شوند. این وضعیت، نه تنها به ضرر مصرفکنندگان است، بلکه نوآوری و رشد در این حوزه را نیز محدود میکند.”
“تلگرام به لطف مهاجرت گسترده کاربران ایرانی، فرصت یافت تا خود را با سلیقه و نیازهای ما تطبیق دهد. ایرانیها با استفاده گسترده از این پلتفرم، آن را به یک ابر اپلیکیشن تبدیل کردند. سرمایهگذاری در زیرساختهای ارتباطی برای پشتیبانی از تلگرام، به طور غیرمستقیم به این پلتفرم قدرت و امکانات بیشتری بخشید. با این حال، تصمیمگیری در مورد فیلتر شدن یا نشدن تلگرام، فراتر از اراده ماست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. پیامرسانهای داخلی نیز با وجود رقابت شدید، توانایی رقابت با پلتفرمهای خارجی را دارند و به دنبال ایجاد مزیتهای رقابتی منحصر به فرد خود هستند.”
“بله، معتقدیم سروش توانایی رقابت با تلگرام را دارد. ما از ابتدا با ارائه خدمات رایگان، تماس صوتی رایگان و یکپارچهسازی با خدمات دولت الکترونیک، تلاش کردیم تا مزایای رقابتی منحصر به فردی را برای کاربران خود فراهم کنیم. این در حالی است که تلگرام از چنین خدماتی برخوردار نیست. همچنین، با شبیهسازی ظاهر و برخی از ویژگیهای تلگرام، تلاش کردیم تا کاربران به راحتی بتوانند با سروش ارتباط برقرار کنند. این رویکرد به ما امکان میدهد تا به تدریج سلیقه کاربران را تغییر داده و آنها را به سمت استفاده از قابلیتهای منحصر به فرد سروش هدایت کنیم.”
“آقای سیدصالحی، شما معتقدید که تلگرام به دلیل فرصتهایی که در طول چهار سال به آن داده شده، توانسته است به یک پلتفرم قدرتمند تبدیل شود. اما این در حالی است که پیامرسانهای داخلی در همین مدت، با محدودیتها و موانع بسیاری روبرو بودهاند. شما خودتان به مزایای رقابتی سروش اشاره میکنید، اما آیا این مزایا کافی است تا کاربران را از تلگرام به سمت سروش جذب کند؟ زمانی که وایبر محبوبیت زیادی داشت، پیامرسانهای داخلی نتوانستند کاربران را به خود جذب کنند. این نشان میدهد که عوامل دیگری مانند زیرساختها، کیفیت خدمات و حمایتهای دولتی نیز در انتخاب کاربران نقش مهمی دارند.”
“نتایج یک نظرسنجی جامع نشان میدهد که اکثریت مردم ایران، کیفیت را مهمترین عامل در انتخاب پیامرسان میدانند. این بدان معناست که مردم ترجیح میدهند از پیامرسانی استفاده کنند که کارایی بالا، سرعت مناسب و قابلیتهای مطلوب داشته باشد. با این حال، در شرایط خاص و تحت تأثیر فضای مجازی، دغدغههای کاربران به سمت حریم خصوصی و امنیت سوق پیدا میکند. این تغییر نگرش، نشان میدهد که عوامل محیطی و روانی نیز در انتخاب پیامرسانها نقش مهمی ایفا میکنند.”
“در حالی که نتایج یک نظرسنجی جامع نشان میدهد که اکثریت مردم کیفیت را در انتخاب پیامرسان مهم میدانند، اما به نظر میرسد در حال حاضر، موضوع حریم خصوصی به یک دغدغه عمومی تبدیل شده است. این تغییر نگرش، تا حد زیادی تحت تأثیر موجهای رسانهای و جهتدهیهای خاصی است. به یاد داشته باشیم که چند سال پیش نیز شبیه همین اتفاقات برای بیسفون رخ داد و نگرانیهای مشابهی در مورد حریم خصوصی مطرح شد.”
“بیسفون، به عنوان یک اپلیکیشن ایرانی، با موانع و محدودیتهای بسیاری مواجه بوده است. این در حالی است که پیامرسانهای خارجی مانند تلگرام، بدون رعایت قوانین داخلی، به راحتی در بازار ایران فعالیت میکنند. این تبعیض در اعمال قوانین، باعث شده است تا پیامرسانهای داخلی نتوانند به صورت برابر با رقبای خارجی رقابت کنند. به عنوان مثال، بیسفون برای ارائه خدماتی مانند کانال، مجبور به اخذ مجوزهای پیچیده بوده است، در حالی که تلگرام بدون هیچ مجوزی این خدمت را ارائه داده است. این وضعیت، نشاندهنده وجود نابرابری در رقابت بین پیامرسانهای داخلی و خارجی است.”
“فضای مجازی، به ویژه پیامرسانها، به عنوان فضایی برای ارتباطات آزاد و بیدغدغه شناخته میشوند. این فضا مکانی است برای برقراری ارتباطات شخصی، بحثهای آکادمیک و حتی شوخی و طنز. حتی سازمانهایی مانند صداوسیما نیز بر اهمیت و تأثیرگذاری این فضا واقف هستند. اما متأسفانه، برخی تلاش میکنند تا این فضا را محدود کرده و با اعمال قوانین سختگیرانه، آزادی بیان و ارتباطات را محدود کنند. این در حالی است که تجربه نشان داده است، اعمال محدودیتهای بیش از حد، نه تنها به رشد پیامرسانهای داخلی کمک نمیکند، بلکه باعث مهاجرت کاربران به سمت پلتفرمهای خارجی میشود.”
“برای روشن شدن موضوع، لازم است به این نکته اشاره کنم که مالکیت معنوی و مادی پیامرسان سروش متعلق به سازمان صداوسیما است. اما مدیریت عملیاتی سروش بر عهده شورای فضای مجازی است و این شورا نیز مدیریت سروش را به موسسه جامجم واگذار کرده است. من به عنوان مدیرعامل سروش، نماینده موسسه جامجم هستم. بنابراین، نقش صداوسیما در سروش محدود به مالکیت است و مدیریت روزمره آن به عهده نهادهای دیگری است.”
“سوال شما در مورد موافقت یا مخالفت من با فیلترینگ تلگرام، سوالی پیچیده است که نمیتوان با یک پاسخ ساده به آن پاسخ داد. اگر من به عنوان مدیرعامل سروش صرفاً موافق یا مخالف فیلترینگ تلگرام باشم، این برداشت ایجاد میشود که نظر شخصیام را به عنوان نظر رسمی سازمان بیان میکنم. در حال حاضر، شورای عالی فضای مجازی به دلایل مختلف، نگرانیهایی را در مورد خطرات تلگرام مطرح کرده است و این موضوع نیازمند بررسیهای جامعتری است.”
“مسئله فیلترینگ تلگرام تنها مختص ایران نیست و بسیاری از کشورهای دیگر نیز با چالشهای مشابهی در رابطه با این پیامرسان روبرو هستند. عدم شفافیت در مالکیت و عدم تابعیت از قوانین مشخص، باعث شده است تا بسیاری از کشورها نسبت به تلگرام نگرانیهایی داشته باشند. در ایران نیز، دولت با توجه به مسائل امنیتی، سیاسی و اقتصادی، تصمیمگیری در مورد فیلترینگ تلگرام را در دستور کار خود قرار داده است. به عنوان یک کسبوکار داخلی، فیلترینگ یا عدم فیلترینگ تلگرام میتواند تأثیرات قابل توجهی بر فعالیتهای ما داشته باشد. با این حال، من معتقدم که کسبوکار ما به دلیل مزایای رقابتی که ایجاد کردهایم، میتواند در هر شرایطی به فعالیت خود ادامه دهد. البته، هزینههای بالای تأمین پهنای باند و عدم حمایت کافی از کسبوکارهای داخلی، چالشهای جدی برای ما ایجاد کرده است.”
“شما به اشتباه فکر میکنید من با فیلترینگ تلگرام موافقم. من تنها به پیچیدگی این موضوع و عواقب احتمالی آن اشاره کردم. تصمیمگیری در مورد فیلترینگ تلگرام نیازمند بررسیهای جامع و دقیق است. من به عنوان مدیرعامل سروش، به دنبال ایجاد یک فضای رقابتی سالم و عادلانه برای همه پیامرسانها هستم. اما فیلترینگ تلگرام به تنهایی نمیتواند تضمینکننده موفقیت سروش باشد. سروش باید با ارائه خدمات بهتر و ویژگیهای منحصر به فرد، بتواند نظر کاربران را به خود جلب کند.”
“من بارها تاکید کردهام که فیلترینگ تلگرام لزوماً به معنای رشد پیامرسانهای داخلی نیست. این تصور که با بستن تلگرام، کاربران به صورت خودکار به سمت پیامرسانهای داخلی مهاجرت میکنند، تصوری غلط است. حمایت از پیامرسانهای داخلی باید به صورت مستمر و بلندمدت انجام شود و صرفاً به فیلترینگ یک پیامرسان خارجی وابسته نباشد. تجربه نشان داده است که حتی پس از فیلترینگ تلگرام، پیامرسانهای خارجی دیگری مانند واتساپ وجود دارند که میتوانند به عنوان رقبای جدی برای پیامرسانهای داخلی مطرح شوند.”
فیلترینگ همهجانبه راهکار مناسبی برای حمایت از پیامرسانهای داخلی نیست. ما باید به تواناییهای خود و رقابت سالم با پیامرسانهای خارجی ایمان داشته باشیم. ایجاد محدودیتهای گسترده نه تنها به رشد پیامرسانهای داخلی کمک نمیکند، بلکه میتواند به اقتصاد دیجیتال کشور نیز آسیب برساند.
در مورد باگ کشف شده در سروش، من این موضوع را بسیار جدی میگیرم. این اتفاق نشان میدهد که ما هنوز در ابتدای راه هستیم و باید تلاش کنیم تا امنیت و کیفیت خدمات خود را بهبود بخشیم. نقدهای وارد شده بر سروش را به عنوان فرصتی برای پیشرفت میبینیم و تلاش میکنیم تا با رفع این مشکلات، اعتماد کاربران را جلب کنیم.
“در مورد باگ امنیتی که به آن اشاره کردید، باید بگویم که این مشکل پیش از دور اول فیلترینگ تلگرام شناسایی و برطرف شده بود. برای دسترسی به شماره تلفن کاربران از طریق این باگ، نیاز به دسترسی فیزیکی به دستگاه کاربر و نصب یک اپلیکیشن خاص بود که این کار به سادگی امکانپذیر نبود.
در زمان فیلترینگ اول تلگرام، سروش با چالشهای فنی بسیار بزرگی روبرو شد. افزایش ناگهانی تعداد کاربران و تغییرات گسترده در زیرساختها، باعث ایجاد برخی مشکلات فنی شد. با این حال، تیم فنی سروش توانست در مدت زمان کوتاهی این مشکلات را برطرف کرده و خدمات خود را به کاربران ارائه کند.”
“با وجود آنکه سروش توانست در زمان فیلترینگ تلگرام، ترافیک بسیار بالایی را مدیریت کند، اما به دلیل برخی مشکلات فنی و عدم توجه کافی به امنیت اپلیکیشن، با چالشهایی روبرو شد. یکی از این مشکلات، باگ امنیتی بود که به دلیل تغییرات سریع در رابط کاربری و تمرکز بر توسعه ویژگیهای جدید، از دید تیم توسعه دور مانده بود. این تجربه به ما نشان داد که علاوه بر توسعه سریع، باید به امنیت و پایداری سیستم نیز توجه ویژهای داشته باشیم. در حال حاضر، ما تمام تلاش خود را برای بهبود زیرساختها و افزایش امنیت سروش انجام میدهیم.”
مشکل نمایش شماره تلفن در سروش به طور کامل برطرف شده است. ما از ابتدا از شماره تلفن به عنوان شناسه کاربری استفاده نمیکردیم و تنها به عنوان یک فیلد اطلاعاتی در سیستم ذخیره میشد. با این حال، به دلیل یک خطای فنی در لایههای پایینتر نرمافزار، این اطلاعات در برخی موارد نمایش داده میشد.
با آپدیتهای اخیر، این مشکل به طور کامل برطرف شده و دیگر هیچ بخشی از سیستم ما از شماره تلفن به عنوان شناسه استفاده نمیکند. تمامی اطلاعات مربوط به شماره تلفن از پایگاه داده حذف شده و از نمایش آن در هر بخش از اپلیکیشن جلوگیری شده است.”
بله، باگ امنیتی که رخ داد، به طور موقت بر تعداد کاربران سروش تاثیر گذاشت. اما واکنش سریع و صادقانه ما در پذیرش مسئولیت و رفع مشکل، باعث شد تا اعتماد کاربران به سرعت بازگردد. شفافیت در ارتباط با این موضوع و تلاش برای حل سریع مشکل، از ریزش بیشتر کاربران جلوگیری کرد.
در مورد آمار کاربران، طبیعی است که اعداد و ارقام در فضای مجازی به سرعت تغییر کنند و ممکن است اختلاف نظرهایی در مورد آنها وجود داشته باشد. ما تلاش میکنیم تا با ارائه آمار دقیق و شفاف، به سوالات کاربران پاسخ دهیم. اما باید در نظر داشت که شمارش دقیق تعداد کاربران یک پلتفرم پیامرسان، به خصوص در شرایطی که فیلترینگ و استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ وجود دارد، کار بسیار دشواری است.”
“شما میگویید کانال رسمی سروش عضویتی اجباری دارد؟ این موضوع کمی نگرانکننده است. آیا به این معنی است که کاربران بدون اطلاع و اختیار خود به عضویت کانالی در میآیند؟ این رویکرد میتواند نگرانیهایی را در خصوص حفظ حریم خصوصی و حق انتخاب کاربران ایجاد کند. آیا میتوانید توضیح دهید که چرا عضویت در این کانال اجباری است و چه اطلاعاتی در آن منتشر میشود؟”
کانال رسمی سروش برای اطلاعرسانی مستقیم پیامرسان به کاربران ایجاد شده است. ما در این کانال اخبار مهم، تغییرات و بهروزرسانیهای سروش را منتشر میکنیم تا کاربران همیشه از جدیدترین امکانات و ویژگیهای پیامرسان آگاه باشند.
کاملاً حق دارید که بخواهید در این کانال عضو نباشید. کاربران آزاد هستند که هر زمان بخواهند از کانال خارج شوند یا آن را بیصدا کنند. هدف ما از ایجاد این کانال، اجبار کاربران نیست، بلکه اطلاعرسانی بهتر و شفافتر به آنها است.”
“اینکه برخی افراد جکهایی در مورد سروش میسازند، نشاندهنده محبوبیت و توجهی است که این پیامرسان به خود جلب کرده است. اما ما به عنوان یک کسبوکار آنلاین، تمرکز اصلی خود را بر ارائه خدمات باکیفیت و بهبود مستمر تجربه کاربری قرار دادهایم. ادعاهای امنیتی که در مورد ما مطرح میشود، صحت ندارد و بر اساس اطلاعات نادرست یا سوءتفاهم است. ما به حریم خصوصی کاربران خود بسیار اهمیت میدهیم و تمام تلاش خود را برای حفظ امنیت اطلاعات آنها انجام میدهیم. این موضوع را میتوان در سیاستهای حفظ حریم خصوصی سروش و اقدامات فنی که برای ارتقای امنیت انجام میدهیم، مشاهده کرد.”
