هوش مصنوعی و بینایی ماشین در خدمت ایمنی: مصاحبه رایمون مدیا با استارتاپ زاینو
در پی برگزاری نشست بررسی چالشها و راهکارهای بهبود و ارتقای وضعیت ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE) شرکتهای پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی پارس (عسلویه) با حضور معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی در تاریخ 16/12/1403، رایمون مدیا (فضای کار اشتراکی برای استارتآپها) در شرق تهران میزبان مصاحبهای با یک گروه استارتآپی فعال در زمینه ارتقای HSE با بهرهگیری از هوش مصنوعی و بینایی ماشین بود. این گروه استارتآپی، زاینو، در حوزههای فناوری اطلاعات (IT)، هوش مصنوعی و تحول دیجیتال فعالیت میکند.
رایمون مدیا: آقای مهندس صادقی راد، با سلام. همانطور که مستحضر هستید، چندی پیش نشست مهمی با موضوع بررسی چالشها و راهکارهای بهبود و ارتقای وضعیت HSE شرکتهای پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی پارس (عسلویه) با حضور مقامات ارشد وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی برگزار شد. مطلع شدیم که گروه استارتآپی شما نیز در این حوزه فعالیتهایی را در دست انجام دارد. بسیار خرسندیم که امروز با گروه شما آشنا میشویم. نخستین پرسشی که برای ما مطرح شده، این است که چرا از میان موضوعات متنوع و متعدد در زمینه IT و هوش مصنوعی، به طور خاص به موضوع HSE و تشخیص استفاده از کلاه ایمنی با استفاده از دوربین پرداختهاید؟
مهندس صادقی راد (زاینو): سلام و عرض ادب خدمت شما و مخاطبان گرامی رسانه وزین شنبه که به حق، رسانه برتر کشور در حوزه استارتآپها به شمار میرود. مایهی خرسندی است که میزبان شما هستیم و از اینکه تلاشهای چند ماههی تیم جوان ما مورد توجه شما قرار گرفته است، سپاسگزاریم. در پاسخ به پرسش شما باید عرض کنم، موضوع HSE یکی از محورهای اساسی از 17 هدف توسعه پایدار تعریف شده توسط سازمان ملل متحد است که به منظور ارائه یک طرح جامع برای دستیابی به آیندهای بهتر و پایدارتر برای همگان تدوین شده و به درستی نیز مورد توجه صنایع ایران، به ویژه در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی قرار گرفته است. بر اساس آمارهای سازمان بینالمللی کار، سالانه حدود 60 هزار حادثه مرگبار در کارگاههای ساختمانی و صنعتی رخ میدهد که به این معناست که به طور میانگین، در هر 10 دقیقه جان یک نفر گرفته میشود. با استناد به این آمار، استفاده صحیح از کلاه ایمنی از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ چرا که کلاه ایمنی میتواند از مرگ و میر افراد ناشی از سقوط اشیاء، لغزش، زمین خوردن و ضربه وارد شدن به سر جلوگیری کند. در مقابل، عدم استفاده از کلاه ایمنی نه تنها جان کارگران را به خطر میاندازد، بلکه هزینههای سنگینی را نیز برای شرکتها در قالب پروندههای قضایی، جبران خسارت، پرداختهای بیمه عمر و از دست دادن نیروی کار به دنبال دارد.
رایمون مدیا: آقای مهندس، با توجه به توضیحات جنابعالی، قاعدتاً باید تمامی کارگران ملزم به استفاده دائمی از کلاه ایمنی باشند و نرمافزاری که شما در حال توسعه آن هستید، دیگر ضرورتی نخواهد داشت. در این خصوص چه توضیحی دارید؟
مهندس صادقی راد (زاینو): استنباط شما از منظر اهمیت موضوع کاملاً صحیح است، اما در عمل، الزام به استفادهی دائمی از کلاه ایمنی در محیط کار یکی از چالشهای موجود در کارگاهها به شمار میرود؛ زیرا کارگران ممکن است سهواً فراموش کنند کلاه خود را بر سر بگذارند یا به دلیل گرما و یا دلایل دیگر، به صورت ارادی از استفاده از آن خودداری کنند. بنابراین، مدیران سایت یا نمایندگان HSE آنها در محل کار باید به طور مستمر بر این موضوع نظارت داشته باشند. اما در یک محیط پر سر و صدا و با وجود عوامل پرتکنندهی حواس نظیر تردد وسایل نقلیه، جابهجایی مواد و حضور دائمی افراد در اطراف، انجام این نظارت به صورت دستی کار چندان آسانی نیست. اینجاست که راهکار استفاده از بینایی کامپیوتر و هوش مصنوعی میتواند به کمک صنایع بیاید.
رایمون مدیا: آقای مهندس صادقی راد، این فرآیند چگونه توسط شما انجام میشود؟
مهندس صادقی راد (زاینو): برای تشخیص اینکه آیا یک کارگر از کلاه ایمنی استفاده میکند یا خیر، میتوان از الگوریتمهای بینایی کامپیوتر و هوش مصنوعی بهره برد. با بهکارگیری این الگوریتمها، دوربینهایی که تا پیش از این صرفاً به عنوان یک ابزار نظارتی معمولی مورد استفاده قرار میگرفتند، میتوانند به ناظران ایمنی هوشمند در سایت تبدیل شوند. این نرمافزارها با اسکن مستمر محیط، به سرعت شناسایی میکنند که آیا فردی بدون کلاه ایمنی مشغول به کار است یا خیر، و میتوانند هشدارهای از پیش تعریف شده را فعال کرده و حتی هشدارهای صوتی ارسال نمایند تا قوانین ایمنی به کارگران یادآوری گردد. همچنین، با افزودن الگوریتمهای هوشمند تشخیص انسان، میتوان عملکرد سیستم را هوشمندتر ساخت و حتی کارگری را که کلاه ایمنی به سر ندارد، شناسایی کرده و به او یادآوری نمود که باید از کلاه خود استفاده کند.
رایمون مدیا: بسیار عالی، ایدهی بسیار ارزشمندی را پیادهسازی کردهاید. آقای مهندس، در پایان، خواهشمندیم کمی هم در مورد گروه استارتآپی خود برای ما توضیح بفرمایید.
مهندس صادقی راد (زاینو): استارتآپ زاینو، تیمی متشکل از دانشجویان و نخبگان فارغالتحصیل مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری از ایران عزیز است که با شعار «ما میتوانیم»، در مسیر توسعهی فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی و تحول دیجیتال گام نهادهاند. زاینو در مدت زمان کوتاهی از آغاز فعالیت خود، توانسته است دستاوردهای قابل توجهی کسب کند. از جملهی این دستاوردها میتوان به طراحی و ارائهی اپلیکیشن داشبورد مدیریتی برای شرکتهای معتبر در حوزهی نفت و گاز اشاره کرد. همچنین، برنامهی تشخیص افراد و شناسایی استفاده از کلاه ایمنی یکی از پروژههای موفق این گروه است که نتایج درخشانی را به همراه داشته است.
رایمون مدیا: چه عالی، یعنی میتوانیم بگوییم استارتآپ زاینو، گامی نو در مسیر ایمنی و تحول دیجیتال برمیدارد. ممنون میشوم به عنوان آخرین سؤال، هدفی را که برای زاینو تعریف نمودهاید را نیز به صورت مختصر توضیح دهید.
مهندس صادقی راد (زاینو): هدف زاینو این است که با ارائهی راهکارهای هوشمند و کارآمد، به ارتقای سطح ایمنی در محیطهای کاری کمک کند و در عین حال، نقش کوچکی در اعتلای جایگاه فناوری کشور عزیزمان ایران ایفا نماید. ما در زاینو امیدواریم که با ادامهی این مسیر، بتوانیم ابزارهایی را در اختیار کاربران قرار دهیم که نه تنها ایمنی کارگران را تضمین کنند، بلکه فرآیندهای نظارتی را هوشمندتر، کارآمدتر و ایمنتر سازند.
