ضرورت بازآفرینی اکوسیستم استارتاپی
فعالان عرصه استارتاپ در دومین رویداد همبند مرکز نوآوری نکسترا، ضمن تأکید بر ضرورت رویکردی عملیتر در فعالیت استارتآپها و لزوم توجه دقیق به نیازهای واقعی صنایع مختلف، از دولت خواستند تا نقش تسهیلگر را در مسیر رشد این کسبوکارهای نوپا ایفا نموده و از سرمایهگذاری مستقیم در این حوزه خودداری نماید.
در این رویداد که با حضور جمعی از سرمایهگذاران و فعالان استارتاپی برگزار گردید، مهدی عظیمیان، مدیرکل توسعه شعب و پردیسهای پارک فناوری پردیس و رئیس مرکز شتابدهی نوآوری، به تشریح چالشهای موجود در اکوسیستم استارتاپی ایران پرداخت.
عظیمیان با اشاره به فروکش نمودن هیجانات دهه 90 در این حوزه، خواستار یک بازنگری اساسی و جدی در نظام استارتاپی کشور شد و تأکید نمود که تمرکز اصلی باید بر ورودیهای این اکوسیستم معطوف گردد.
وی، عامل اصلی این چالشها را رکود و سستی حاکم بر فضای دانشگاهی کشور دانست و اظهار داشت که این رخوت و انفعال به اکوسیستم استارتاپی نیز سرایت کرده است. ایشان همچنین بر لزوم توجه ویژه به تیمهای فعال در حوزههای B2B (کسبوکار به کسبوکار) و B2G (کسبوکار به دولت) تأکید نمود.
عظیمیان در ادامه سخنان خود، از دولت تقاضا کرد که به جای ورود مستقیم به عرصه سرمایهگذاری، نقش تسهیلگر و بسترساز را برای ایجاد شرایط مساعد جهت رشد و شکوفایی استارتآپها ایفا نماید.
کاوه گودرزی، مدیرعامل شرکت جهش نیز در این رویداد، بر اهمیت فرآیند سرمایهگذاری در مراحل اولیه شکلگیری استارتآپها (مراحل بذری و پیشبذری) تأکید کرد و بیان داشت که باید سرمایهگذاریهای هوشمندانه و هدفمندی صورت پذیرد تا استارتآپها در مسیر صحیح رشد و توسعه قرار گیرند.
وی همچنین پیشنهاد نمود که بنیانگذاران استارتآپها باید به جای دغدغه و نگرانی از اخبار ناامیدکننده، ایدههای خود را با قدرت و پشتکار دنبال نموده و در انتخاب سرمایهگذاران، به دنبال اشخاصی باشند که علاوه بر تأمین منابع مالی، ارزش افزودهای نظیر شبکه ارتباطات گسترده و تجربیات ارزشمند صنعتی را نیز به همراه داشته باشند.
گودرزی بر ضرورت توجه به تنظیم تفاهمنامههای اولیه دقیق و تدوین چارچوبهای ابتدایی روشن برای هر پروژه تأکید نمود و اظهار داشت که بسیاری از تیمها به اشتباه تصور میکنند که موفقیت یک پروژه تنها به داشتن یک ایده نو و جذاب بستگی دارد، در حالی که برای جذب سرمایه واقعی، تیمها علاوه بر ارائه ایده، باید نشان دهند که پروژهشان در مرحلهای از توسعه قرار دارد که امکان رشد و پیشرفت بیشتر برای آن متصور است.
کاوه گودرزی در ادامه توضیحات خود بیان داشت که استارتآپها باید به جای تکیه بر منابع مالی محدود دوستان و خانواده، وارد فرآیند جذب سرمایه حرفهای شوند. این امر مستلزم داشتن یک محصول اولیه آماده، جذب کاربران اولیه و تدوین یک مدل کسبوکار مشخص و قابل دفاع است که بتواند سرمایهگذاران را به حمایت از پروژه ترغیب نماید.
وی همچنین تأکید کرد که استارتآپها باید به جای جستجو برای سرمایهگذارانی که صرفاً منابع مالی ارائه میدهند، به دنبال سرمایهگذارانی باشند که دارای شبکه ارتباطات وسیع، تجربه کافی و ارزش افزوده بیشتری برای کسبوکار آنها باشند.
نفیسه آزاد، مدیر سرمایهگذاری گروه کسبوکار نیز در این پنل، با اشاره به تغییرات چشمگیر فضای استارتاپی از دهه 90 به بعد، بر لزوم توجه به ظرفیتهای صنایع و معادن کشور در کنار حوزههای خدماتی تأکید نمود و بیان داشت که استارتآپهای ایران عمدتاً درگیر ایدههای خدماتی و پلتفرمی شدهاند. وی از استارتآپها خواست تا به جای تمرکز صرف بر خدمات، نگاهی نوآورانه به صنایع بزرگ کشور داشته باشند. آزاد همچنین توصیه کرد که استارتآپها در انتخاب سرمایهگذاران، به سراغ افرادی بروند که دارای سرمایه هوشمند و شبکههای ارتباطی قوی هستند تا بتوانند از این مزایا برای رشد و توسعه کسبوکار خود بهرهمند شوند.
در ادامه این رویداد، موضوع توجه به نقش دولت در توسعه اکوسیستم نوآوری مطرح گردید.
برخی از سخنرانان حاضر در این رویداد بر این باور بودند که دولت نباید به طور مستقیم وارد فرآیند سرمایهگذاری شود، بلکه وظیفه اصلی آن، فراهم نمودن زیرساختهای لازم و ایجاد شرایط مناسب برای فعالیت استارتآپها و سرمایهگذاران میباشد. همچنین، در بخشهایی از این پنل تخصصی، بر اهمیت ایجاد تعاملات مؤثر و سازنده بین صنایع بزرگ و استارتآپها به عنوان یکی از راهکارهای اصلی برای رشد و توسعه استارتآپها تأکید گردید.
در پایان این پنل، شرکتکنندگان بر این نکته مهم تأکید نمودند که علاوه بر جذب سرمایه، توجه به نیازهای واقعی جامعه و بازار از اهمیت بسزایی برخوردار است. به عنوان مثال، در زمینههایی نظیر پیشگیری از زلزله و مقابله با آلودگی هوا، فرصتهای قابل توجهی برای سرمایهگذاری و ارائه نوآوریهای فناورانه وجود دارد که میتواند پاسخگوی مشکلات بزرگ جامعه باشد.
در بخش دیگری از دومین رویداد نکسترا، 8 تیم استارتاپی به ارائه ایدهها و طرحهای نوآورانه خود در مقابل جمعی از سرمایهگذاران و شتابدهندگان پرداختند تا برای جذب سرمایه مورد نیاز خود اقدام نمایند.
مرکز نوآوری نکسترا که فعالیت خود را از سال 1398 آغاز نموده است، در این رویداد تخصصی، تیمهای استارتاپی را در حوزههای مختلفی از جمله امنیت سایبری، بلاکچین، مخابرات، شهر هوشمند و اینترنت اشیا مورد ارزیابی قرار داد.
این رویداد، به خوبی نشاندهنده تغییرات جدی در اکوسیستم استارتاپی ایران و ضرورت بازنگری در استراتژیهای سرمایهگذاری و توسعه این کسبوکارهای نوپا میباشد.
اگرچه چالشهای متعددی همچنان در این مسیر وجود دارند، اما با هدایت صحیح و انتخاب آگاهانه سرمایهگذاران، میتوان به آیندهای روشنتر برای این اکوسیستم امیدوار بود.
