«کشورها با دانش غنی میشوند، نه خاک»؛ رمزگشایی از سرمایهگذاری ۵۰ میلیاردی تدبیر در قلب کشاورزی زیستی ایران
در دورانی که کشاورزی جهانی با بحرانهایی جدی مانند فرسایش خاک، تغییرات اقلیمی و نوسانات شدید بازار نهادههای شیمیایی دستوپنجه نرم میکند، شرکتهای دانشبنیان مبتنی بر زیستفناوری (Biotech) در حال تعریف فصلی جدید از «اقتصاد سبز» هستند.
در همین راستا، سبحان عابدیننژاد، مدیر سرمایهگذاری صندوق ارزشآفرینان تدبیر (تدبیر یکم)، در گفتوگویی به تشریح منطق سرمایهگذاری پرسروصدای اخیر این صندوق در حوزه زیستفناوری کشاورزی پرداخته است. او معتقد است که آینده کشاورزی ایران در گرو پیوند دانش فنی، نگاه نو به خاک و منطق بازار است و این گذار، با سرمایهگذاری هدفمند در شرکتهایی مانند «اکسیر دانش آبادیس»، از سطح نظریه به میدان عمل رسیده است.
تحولی در مأموریت بزرگترین صندوق جسورانه کشور
سبحان عابدیننژاد در ابتدای سخنان خود، به جایگاه صندوق تدبیر اشاره کرد و گفت: «صندوق ارزشآفرینان تدبیر امروز بزرگترین صندوق جسورانه (VC) کشور است. هدف اصلی ما ایجاد زیرساخت مالی و دانشی برای شرکتهای نوآور، دانشبنیان و شرکتهایی است که در آستانه ورود به بازار سرمایه (عرضه عمومی) قرار دارند.»
او تأکید کرد که مدل کاری این صندوق، فراتر از تزریق پول است: «ما صرفاً سرمایه تزریق نمیکنیم؛ بلکه تخصص مدیریتی، شبکه صنعتی و راهبری رشد را نیز همراه خود میآوریم.»
عابدیننژاد با اشاره به سبد متنوع این صندوق در حوزههایی چون فناوری اطلاعات، انرژی، پتروشیمی، سلامت و صنایع غذایی، افزود: «استراتژی ما ترکیب هوشمندانه تنوع و تمرکز است؛ تنوع برای کنترل ریسک و تمرکز برای خلق ارزش. ورود ما به زیستفناوری کشاورزی، مصداق بارز تمرکز بر صنعتی است که هم اقتصادی و هم حیاتی محسوب میشود.»
چرا کشاورزی زیستی؟ پاسخ به یک بحران جهانی
مدیر سرمایهگذاری صندوق تدبیر، دلیل این چرخش استراتژیک را اینگونه توضیح میدهد: «کشاورزی ایران در نقطهای ایستاده که تغییر پارادایم در آن اجتنابناپذیر است. در سطح جهانی، وابستگی به نهادههای شیمیایی رو به کاهش است، زیرا علم امروز ثابت کرده که احیای طبیعی خاک، پایداری اقتصادی بیشتری به همراه دارد.»
او ادامه داد: «از این رو، ما تصمیم گرفتیم در فناوریهایی سرمایهگذاری کنیم که نه فقط درآمد کوتاهمدت، بلکه دوام بلندمدت اکوسیستم تولید را تضمین کند. در واقع، مسئله فقط کشاورزی نیست؛ مسئله، آینده اقتصاد منطقه است. کشوری که زودتر بتواند فناوریهای زیستی را بومی و صنعتی کند، برندگان بازار غذایی آینده را تعیین خواهد کرد.»
آبادیس؛ وقتی «دانش» به یک دارایی مولد تبدیل میشود
اما چرا در میان گزینههای مختلف، صندوق تدبیر «اکسیر دانش آبادیس» را انتخاب کرد؟ عابدیننژاد پاسخ میدهد که این شرکت دقیقاً در قلب مفهوم «احیای زیستی خاک» فعالیت میکند:
«آبادیس راهی متفاوت را برگزیده است: بهجای تزریق مواد شیمیایی به گیاه، به سراغ فعالسازی سازوکارهای طبیعی خود خاک رفته است. این تغییر نگاه، تحولبرانگیز است. آنها فناوری را در خدمت پایداری زیستی قرار دادهاند، نه برعکس.»
او توضیح داد که این شرکت از مرحله یک تولیدکننده ساده فراتر رفته و مالک دانش فنی، فرمولاسیون و کنترل کیفیت در تمام زنجیره ارزش خود است. «ما در ارزیابیهایمان دیدیم که آبادیس نه یک تولیدکننده سنتی، بلکه یک دانشکده صنعتی واقعی است؛ جایی که تحقیق به سرعت به محصول تجاری تبدیل میشود.»
منطق سرمایهگذاری ۵۰ میلیارد تومانی
عابدیننژاد در خصوص جزئیات این سرمایهگذاری گفت: «حجم سرمایهگذاری ما ۵۰ میلیارد تومان است، اما ارزش واقعی این حرکت در ساختاربندی آن نهفته است و فراتر از این عدد است.»
او تأکید کرد که این تصمیم بر سه محور تحلیلی استوار بوده است: ۱. بازار داخلی: بازار داخلی ایران برای محصولات زیستی بسیار رشدپذیر است. ۲. بازارهای منطقهای: فناوری آبادیس قابلیت تکرار و صادرات به بازارهای منطقه را دارد. ۳. روند جهانی: این پروژه دقیقاً در امتداد سیاست جهانی اقتصاد سبز حرکت میکند.
مدیر سرمایهگذاری تدبیر افزود: «ما فقط در یک شرکت سرمایهگذاری نکردهایم؛ ما در یک زیرساخت صنعتی آیندهمحور سرمایهگذاری کردهایم. این تصمیم، پاسخی است به تقاضای فزاینده جهانی برای محصولات زیستی که بازاری رو به رشد و کمرقیب است.»
همتراز با الگوهای جهانی
عابدیننژاد با مقایسه مسیر آبادیس با نمونههای موفق بینالمللی گفت: «مدل آبادیس از نظر فلسفه فناوری، در مسیر شرکتهای بزرگی نظیر Valagro ایتالیا، Biostadt هند و AgroSavfe بلژیک قرار دارد. همه این غولهای فناوری با تمرکز بر تحریک زیستی رشد گیاه، توانستند فاصله میان علم و اقتصاد را از میان بردارند.»
او افزود: «وجه اشتراک ما با آنها، استفاده از دانش بهعنوان دارایی اصلی است، نه نیروگاه و نه معدن. این همان جهتگیریای است که امروز صندوقهای جسورانه پیشرو در دنیا در پیش گرفتهاند.»
آیندهای پایدار: اشتغال، صادرات و بهرهوری
این سرمایهگذاری چه اثری بر اقتصاد خواهد داشت؟ عابدیننژاد توضیح میدهد: «سرمایهگذاری در آبادیس میتواند الگوی تازهای از ارزشآفرینی دانشبنیان در صنایع تولیدی باشد. علاوه بر بازده مالی قابل انتظار، ما به اثر ساختاری این حرکت بر بازار کار، بهرهوری خاک و توسعه صادرات منطقهای فکر میکنیم.»
او با یک جمله کلیدی، فلسفه این سرمایهگذاری را خلاصه کرد:
«کشورها با خاک غنی رشد نمیکنند، بلکه با دانش غنی میشوند. و دقیقاً این فلسفهای است که پشت تصمیم ما برای ورود به کشاورزی زیستی نهفته است.»
عابدیننژاد در پایان تأکید کرد که آینده کشاورزی ایران در گرو همگرایی «علم، سرمایه و سیاست صنعتی» است و سرمایهگذاری در آبادیس، آغاز همین مسیر است. او بیان کرد که صندوق تدبیر قصد دارد این حرکت را از سطح یک پروژه، به سطح یک سیاست صنعتی ملی ارتقا دهد.
