تشکیل «ستاد فناوری و کاربرد هوش مصنوعی»؛ گامی ملی برای پیشرفت در این عرصه
با تصویب هیئت وزیران و به پیشنهاد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، نهاد فرادستگاهی با عنوان «ستاد فناوری و کاربرد هوش مصنوعی» تأسیس گردید. این ستاد مأموریت سیاستگذاری کلان، هماهنگی بین نهادی و تسهیلگری در مسیر توسعه فناوری هوش مصنوعی در سطح کشور را بر عهده خواهد داشت.
هدف اصلی از تشکیل این ستاد، دستیابی به جایگاه نخست اقتصادی، علمی و فناورانه در منطقه آسیای جنوب غربی و ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران به جمع ۱۰ کشور برتر جهان در حوزه هوش مصنوعی اعلام شده است. این هدف با تمرکز ویژه بر تقویت زیستبوم کسبوکارهای دانشبنیان و فناوریمحور فعال در این حوزه دنبال خواهد شد.
جلوگیری از موازیکاری و ایجاد انسجام نهادی در سیاستگذاری
به گفته مسئولان ذیربط، عدم وجود سیاستگذاری متمرکز در حوزه هوش مصنوعی پیش از این، زمینهساز موازیکاری بین دستگاههای مختلف و اتلاف منابع ملی بوده است. انتظار میرود تشکیل این ستاد منجر به همافزایی ظرفیتهای ملی و تسهیل مسیر توسعه این فناوری با رویکردی هدفمند و یکپارچه گردد.
بر اساس مصوبه هیئت وزیران، تمامی دستگاههای اجرایی کشور موظف گردیدهاند برنامههای مشخص و مدونی را برای توسعه و بهرهبرداری از فناوری هوش مصنوعی ارائه نموده و در چارچوب سیاستهای ابلاغی از سوی این ستاد، به صورت منسجم عمل نمایند.
تمرکز بر توسعه زیرساخت، تنظیمگری نوآورانه و حمایت از کسبوکارها
از جمله اهداف کلیدی این ستاد میتوان به تدوین برنامه جامع توسعه زیرساختهای پایه در حوزه هوش مصنوعی، شامل سختافزارهای تخصصی و تأمین امنیت و تابآوری داده و کلانداده اشاره نمود.
همچنین، طراحی محیط آزمون تنظیمگری (Regulatory Sandbox) به منظور مدیریت هوشمندانه تعادل میان نوآوری، توسعه و ملاحظات اخلاقی و اجتماعی مرتبط با این فناوری نیز در دستور کار این ستاد قرار گرفته است. این محیط میتواند بستری مناسب برای آزمون و اجرای نوآوریهای فناورانه با حداقل موانع بوروکراتیک فراهم آورد.
پایش و ارزیابی پیشرفت شاخصهای سند ملی هوش مصنوعی و همچنین حمایت از شرکتهای دانشبنیان به منظور توسعه بازارهای داخلی و بینالمللی برای محصولات و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی، از دیگر وظایف و مأموریتهای این ستاد به شمار میرود.
بازتعریف ساختار سیاستگذاری؛ از سازمان تا ستاد
ایجاد این ستاد در حالی صورت میپذیرد که پیش از این، ایده تأسیس یک سازمان مستقل هوش مصنوعی مطرح شده بود. با این حال، پس از بازنگری در رویکرد ساختاری، مدل ستاد بیندستگاهی به عنوان جایگزینی چابکتر و با هدف ایجاد هماهنگی مؤثرتر میان ذینفعان و تسریع در فرآیند تصمیمگیریهای کلان در حوزه هوش مصنوعی برگزیده شده است.
