نوآوری اجتماعی در خط مقدم بحرانها؛ جانا با قدرتی تازه بازگشت
روز یکشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۴، مراسم آغاز به کار دومین دوره جایزه نوآوری اجتماعی جانا با حضور فعالان اجتماعی و دانشگاهیان برگزار شد. محمدمهدی جعفری، دبیرکل این جایزه، تأکید کرد که جانا یک حرکت کاملاً مردمی و مستقل است که با هدف حل مشکلات اجتماعی شکل گرفته. او با شعار «جانا خار خواهد ماند، اما الهامبخش خواهد شد»، مسیر دومین دوره این جایزه را ترسیم کرد.
راهبردهای اصلی دوره دوم جانا عبارتند از:
تقویت زیربنای علمی نوآوری اجتماعی.
معرفی و الگوبرداری از کارهای موفق مردمی.
رساندن تجربیات ایرانی به سطح جهانی.
توسعه فعالیتها در استانهای مختلف، به جای تمرکز در پایتخت.
تمرکز ویژه بر روی نوجوانان و جوانان به عنوان آیندهسازان کشور.
نوآوری اجتماعی: راهی برای مقابله با نابرابری
دکتر محمد فاضلی، جامعهشناس، در این مراسم به تبیین مفهوم نوآوری اجتماعی پرداخت. او این نوآوری را ابزاری برای «توانمندسازی»، «افزایش کارآمدی» و «تغییر ساختارها» دانست. به گفته او، نوآوری اجتماعی همیشه با ساختارهای قدرت درگیر است.
توانمندسازی به جامعه کمک میکند تا بر قدرت سیاسی تأثیر بگذارد.
افزایش کارآمدی به معنای حذف روشهای ناکارآمد و جایگزینی آنها با راهکارهای مؤثرتر است.
تغییر سیستمی به معنی تغییر چهرهها و ساختارهای تثبیتشده قدرت است.
او با ذکر مثالهایی جهانی، نشان داد که چگونه نوآوری اجتماعی میتواند ساختارهای قدیمی را به چالش بکشد و مسیر تحول را هموار کند.
هوش مصنوعی؛ فرصت یا تهدید
دکتر کامران باقری، مدیرعامل شرکت اسمایلینو، در سخنان خود بر نقش حیاتی هوش مصنوعی در نوآوری اجتماعی تأکید کرد. او با ارائه مثالهای واقعی، نشان داد که چگونه این فناوری میتواند خدمات آموزشی، مشاورهای و پزشکی را به صورت ارزان، دقیق و در دسترس، به همه مردم، حتی در دورافتادهترین مناطق، برساند.
با این حال، او هشدار داد که هوش مصنوعی دو لبه دارد: یکی برای خدمت به مردم و دیگری برای کنترل آنها. اگر نوآوران اجتماعی در طراحی این فناوریها دخالت نکنند، ممکن است به جای برقراری عدالت، به ابزاری برای بیعدالتی و سلطه تبدیل شود.
آینده ایران در دست خود ماست
در پایان مراسم، محمدمهدی جعفری جایزه جانا را نه یک رویداد، بلکه خانهای برای همه دغدغهمندان ایران معرفی کرد. او تأکید کرد که نوآوری اجتماعی یک انتخاب نیست، بلکه ضرورت امروز ایران است. به گفته او، اگر نخبگان، جوانان و نهادهای مدنی در کنار هم قرار نگیرند، برای همیشه تماشاگر خواهیم ماند و فرصت ساختن آینده را از دست میدهیم.
